Кіріспе

Ең үлкен және ең үстірткі үш жамбас бұлшық еті

Жамбас бұлшық еті – адамдарда жамбастың негізгі созылу бұлшық еті. Бұл үш жамбас бұлшық еттерінің ішіндегі ең үлкені және ең сыртқысы болып табылады және жамбастың екі жағының пішіні мен сыртқы түрін құрайды. Адам денесіндегі ең ірі бұлшықет осы. Оның қалың, етті массасы төртбұрышты пішінде болып, артқы жағының көлденеңіне айналады. Басқа жамбас бұлшықеттері – орта және кішкентай жамбас бұлшықеттері, ал кейде олар жиынтығында жамбас деп аталады. Оның үлкен өлшемі – адамдардың бұлшықет жүйесінің ерекше белгілерінің бірі, себебі ол денені тік күйде ұстау қабілетімен байланысты. Басқа приматтардың жамбастары көбінесе жазық болып келеді және тік тұруға қабілетсіз. Бұлшықет бір-біріне параллель орналасқан бұлшықет талшықтарынан тұрады, олар талшықты қабырғалармен бөлінген ірі топтарға бірігеді.

Өнер саласында

Мәдени тұрғыдан алғанда, кент бұлшықтары көбінесе денсаулық пен күштің символы ретінде қарастырылады және эстетикалық тұрғыдан тартымды. Олар дене күшін, динамикалық және қуатты қозғалу мүмкіндігін көрсету және мақтау мақсатымен жасалған көркем туындыларда жиі кездеседі. Олар әдетте жақсы пропорцияланған және айқын болып бейнеленеді. Мұндай кент бұлшықтарының бейнелері ежелгі Грециядан бастап бүгінгі күнге дейін жеткен.

Клиникалық маңызы

Функционалдық бағалау үлкен жамбас бұлшық етінің және оны қоршаған бұлшықтардың жарақаттарын бағалауда пайдалы болуы мүмкін. 30 секундтық орындықтан тұру тесті қатысушының отыз секунд ішінде отырыстан тұрып, қанша рет тұра алатынын өлшейді. Адамның 30 секунд ішінде тұрып тұра алатын санының тестілеуі күш, икемділік, ауырсыну және төзімділік деңгейін бағалауға көмектеседі.

Басқа жануарлар

Глютей максимусы адамдарда басқа приматтарға қарағанда ірілеу және қалың. Оның ірі көлемі – адамдардың бұлшықет жүйесінің ең ерекше белгілерінің бірі. Басқа приматтарда адамның глютей максимусына сәйкес келетін ішкі-фемораль бұлшықеті, адамның глютей максимусына ұқсас кішкентай бұлшықет және шана жамбас сүйегінің байланыс тіндерінен басталады, сондай-ақ, жамбас сүйегінің ілбіктік түйінінен сан сүйегіне қашықтау тіркелетін глютей максимус проприус деген ірі бұлшықет бар. Екі аяқпен жүруге бейімделу үшін бұлшықеттің бекітілуінің және күш қолдану нүктесінің қайта құрылуы қажет болды.