Кіріспе

Канадалық министр

Инновация, ғылым және өнеркәсіп министрі – Канада үкіметінің экономикалық даму және корпоративтік істер департаментін бақылауға жауапты Канада кабинетінің Корольдік министрі. Бұл министрлік Инновация, ғылым және экономикалық даму Канада ведомствосы болып табылады. Инновация, ғылым және өнеркәсіп министрі сонымен қатар Statistics Canada агенттігіне де жауапты. Дәстүр бойынша, инновация, ғылым және өнеркәсіп министрі Канаданың бас тіркеушісі қызметін де атқарады. Қазіргі инновация, ғылым және өнеркәсіп министрі – Франсуа Филипп Шампань.

Канаданың бірінші ғасыры

Канаданың бас тіркеушісі кеңсесі дәстүрлі түрде корпоративтік істерді қадағалау жауапкершілігімен байланысты, себебі оның барлық патенттік хаттарды тіркеу функциясы бар. Конфедерациядан бастап 1966 жылға дейін Канаданың мемлекеттік хатшысы бас тіркеуші болды. 1966-1995 жылдар аралығында бұл лауазым тұтынушылар және корпоративтік істер министрімен атқарылды. Канаданың Ұлттық зерттеу кеңесі 1916 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыстың ықпалымен ғылым және өнеркәсіптік зерттеулер мәселелері бойынша үкіметке кеңес беру үшін құрылды. 1932 жылы Оттавадағы Сассекс драйвте зертханалар салынды. Портфельдің экономикалық даму функциясы 1892 жылы құрылған сауда және коммерция министрі кеңсесінен басталады. 1963-1969 жылдар аралығында өнеркәсіп министрі лауазымы қорғаныс өндірісі министрі лауазымының ізбасары ретінде қысқа мерзімге болды. Ол 1969 жылы сауда және коммерция портфелімен біріктірілді. Өнеркәсіп, сауда және коммерция министрі лауазымы 1969-1983 жылдар аралығында болды. Осы кезеңде аймақтық экономикалық кеңею министрі (1969-1983 жж.) және аймақтық өнеркәсіптік кеңею министрі (1983-1990 жж.) деген жеке лауазымдар да болды. 1990 жылы өнеркәсіп, ғылым және технология министрі лауазымы құрылды. Университеттерді қаржыландыру Канада үкіметі үшін 20 ғасырдың алғашқы үш тоқсанындағы мәселе болды. 1967 жылы Федералды-провинциялық фискалдық келісімдер туралы заңның (FPFAA) қабылдануы университеттерге тікелей федералдық гранттар саясатын 1867 жылғы Британдық Солтүстік Америка заңына сәйкес провинциялық жауапкершілікке жататын университеттердің операциялық шығындарын қолдау үшін провинциялық үкіметтерге трансферттер жүйесімен алмастырды. 1970 жылдан бастап жеті жыл бойы Канада ғылым саясаты жөніндегі Ламонтайн есебі Сенаттың ғылым саясаты жөніндегі арнайы комитетінің жұмысын егжей-тегжейлі баяндады.

1977 жылғы GOSA Заңы

1977 жылы Канадада университеттердегі ғылыми зерттеулерді қаржыландыру ресми түрде Ұлттық зерттеулер кеңесінен (NRC) бөлінді, «Құрылған бағдарламаларды қаржыландыру туралы» заңға сәйкес. Федералдық үкімет қаражатын бөлу үшін бірнеше заңды түрде жекеленген органдар құрылды: Әлеуметтік және гуманитарлық ғылымдарды зерттеу кеңесі, Канада кеңесі, Табиғи ғылымдар және инженерияны зерттеу кеңесі, Ұлттық зерттеулер кеңесі, Қорғаныс зерттеулер кеңесі, Медициналық зерттеулер кеңесі (кейіннен Канада денсаулық сақтау институттары деп аталды) және Канада Ұлттық кітапханасы – әрқайсысы өзінің саласын дамытуға көмектеседі, немесе «Tri Agency» деп аталады. Роджерс пен Маклиннің баяндамасы бойынша, GOSA заңының әсері зор болды: «1979-80 жылдардан бастап білім беру саласындағы бастамашылдық, келісімшартсыз зерттеулерге федералдық қолдау C$126 000-нан 1986 жылы C$1,7 миллионнан астамға дейін өсті». Қазіргі жүйе «Канада зерттеу орталығы» бағдарламасы сияқты саясаттарға сәйкес ғылыми-зерттеу жобалары үшін профессор-оқытушылар құрамына тікелей гранттар береді және ғимараттар немесе зертханалар сияқты ірі инфрақұрылымдық жобаларға «ортақ шығын негізінде» капитал қаражатын ұсынады. Фишер мен Рубенсон «қаржыландырудың екі түрі де федералдық грант беру агенттіктері [мысалы, Tri Agency органдары] арқылы бәсекелестік негізде бөлінеді және федералдық критерийлерге сәйкес беріледі, оның ішінде лайықтылығы мен ұлттық мүдделері, адам құқықтарының сақталуы және мемлекеттің жалпы бағыты кіреді» деп жазады. «Сонымен қатар, бұл саяси шешімдер ғылым мен технология саясаты аясында қалыптасады, ол ғылымның, пайдалылығының және «қоғамдық игіліктің» өзара қарама-қайшы анықтамаларынан туындады. Саясат деңгейінде капиталдың мүдделері ұлттық мүддеге қызмет ету сылтауымен басымдыққа ие болады».