Кіріспе

Лланверт Уэллс (Llanwrtyd Wells) – Уэльстің Поуис аймағында, Афон Ирфон өзені жағасында орналасқан, тарихи Брекнокшир (Бреконшир) округіне қарасты базарлық қала және қауымдастық. Қала Лландовири мен Буилт Уэллс арасындағы A483 тас жолында орналасқан және Тиви мен Ирфон аңғарлары арасындағы өткелге жақын жерде жатыр. Аталған қауымдастыққа Лланвртид және Абергвесин сияқты кішігірім елді мекендер, Афон Ирфон өзенінің аңғары және "Уэльс шөлінің" кең аумағы да кіреді. 2011 жылғы Ұлыбритания халық санауы бойынша халқы 850 адамды құрайтын бұл қала Ұлыбританиядағы ең кішкентай қала деп есептеледі, алайда Кенттегі Фордвич қаласы одан да аз тұрғынға ие.

Тарих

Лланвртид Веллс 19 ғасырда Ффиннон Ддреуллид ("сасық құдық") төңірегіндегі шипажай қаласы ретінде дамыды, ол Лланвртидтің көне қонысынан 1,5 шақырым қашықтықта орналасқан. Қала сонымен қатар эсфид орталығы ретінде танымал болды және әлемдік батпақтан жүзу чемпионаты мен жыл сайынғы "Адам мен жылқы" марафоны, сондай-ақ басқа да жыл сайынғы шаралардың өтетін орны еді. "Абернант" қонақ үйі көптеген шипажай суларын ішуге құштар қонақтарды қабылдау үшін ескі ферманың орнында салынған. Қонақ үйдің аумағында 1903 жылы Ирфон өзенінің ескі арнасын тоғап құрылған көл бар. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бұл қонақ үйде Ворстерширден эвакуацияланған Бромсгроув мектебі орналасқан, ал 1943-1945 жылдары – Чехословакияның босқындар балаларына арналған мемлекеттік мектеп болды. 2007 жылға дейін ол қонақ үй ретінде қызмет етті, содан кейін мектеп топтары мен отбасыларға арналған көп профильді орталыққа айналды. Лланвртид Веллсте 20 ғасырда екі гольф клубы мен алаңы болды, екеуі де қазір тоқтатылған. Алғашқы алаң Dol y coed қонақ үйінде, ал кейінгісі Abernant Lake қонақ үйінде болды.

Кембрий дәуірі

1852 жылы салынған Кембрий жүнді фабрикасы Ланнидлос аймағындағы ең ірі жүн фабрикасы болды, шаңырағында 250-ден астам жұмысшы еңбек еткен. 1889 жылғы қарашадағы өрттен құлай шатыр болып қалған, бірақ 1902 жылы қайта жаңартылып, содан бері үздіксіз жұмыс істеп келеді. Уэльсте әлі де жұмыс істеп тұрған санаулы жүн фабрикаларының бірі. Фабрика сайтында "700 жылдық тоқу тарихымен" танысуға болады делінген.

Сабақ

1732 жылы пастор Теофил Эванс емдік қасиеттері бар деген суды тапқаннан кейін Лланвертид Уэллс шипажай қаласына айналды. (1740 жылы Уэльстің ең танымал әнұран авторы Уильям Уильямс Пантиселин Эванстың көмекшісі болып тағайындалды.) Шипажай сутек сульфидінің күшті иісіне байланысты "Сасық құдық" деп аталды. Шипажай қазіргі Charcroft Electronics орналасқан Dol y Coed қонақ үйінің орнында орналасқан. Шипажайларға деген сұраныс Виктория дәуірінде ең жоғары деңгейге жетті және қаладағы көптеген қонақ үйлер сол кезеңде салынған. Лланвертидтегі жалғыз мақсатты түрде салынған қонақ үй – Белл Вью қонақ үйі 1843 жылы салынды.

Қазіргі заман

Суды емдеуге арналған емдік қасиеттері үшін жүздеген адамдар келген шипажай қаласы ретіндегі тарихына қарағанда, қазіргі кезде бұл аймақ понимен саяхаттау, тау велосипедімен жүру, жаяу серуендеу және құстарды бақылау сияқты демалыс түрлерімен, сондай-ақ жыл сайынғы «Адам мен жылқы» марафоны, сыра фестивалі, Дүниежүзілік батпақ шнорхелингі чемпионаты және Уэльс ашық чемпионатында тас лақтырумен әйгілі. Абернант көлінде шотландтық Дуги Айзекс тас лақтыру бойынша ең ұзақ қашықтыққа шабуыл жасап әлемдік рекордты орнатты. Қаланың ең ірі жұмыс берушісі Charcroft Electronics бұрын Dol y Coed қонақ үйі болған ғимараттарда орналасқан. Ирфон өзенінің жағасындағы бұл қонақ үй шамамен 1535 жылы салынған. 1984 жылы қалада Рой Кларк жазған және Ронни Баркер, Шарон Морган мен Майфанви Талог түскен BBC комедиялық сериалының түсірілімі өтті.

Басқару

Ланвертид Уэллс қаласын жергілікті басқарудың екі деңгейі қамтиды: қауымдық (қалалық) және округтік деңгейде: Ланвертид Уэллс қалалық кеңесі және Поуис округтік кеңесі. Ллангамарш және Трефлис көршілес қауымдастықтарын да қамтитын Лланвертид Уэллс сайлау округі бар. 2011 жылғы халық санағы бойынша осы округте 1875 адам тұрды. Ұлыбританияның көптеген ауылдық қалаларынан өзгеше, Лланвертид станциясында әлі де жолаушылар пойызы қызмет етеді. Суонси мен Шрусбери қалалары арасындағы Heart of Wales желісінің пойыздары апта күндері (дүйсенбіден сенбіге дейін) күніне әр бағытта төрт рет, ал жексенбі күні әр бағытта екі рет жүреді (2019 жылғы кесте бойынша).

Әкімшілік тарихы

Лланвртид – Брекнокшир тарихи округіне жататын ежелгі приход. 1894 жылы сайланған приходтық және округтік кеңестер құрылғанда, оған приходтық кеңес берілді және ол Бюилт ауылдық округінің құрамына кірді. 1907 жылы Лланвртидтің ескі приходының бір бөлігі Лланвртид Веллс деп аталған қалалық округке айналдырылды. 1974 жылы Лланвртид Веллс қалалық округі таратылды, ал оның аумағы қоғамдық бірлестікке айналды. Округ деңгейіндегі функциялар Брекнок округтік кеңесіне берілді, ол 1996 жылы таратылып, оның функциялары Поуис округтік кеңесіне жүктелді.

Танымал тұрғындар

Бұл қалада Робин Кеван тұрады, ол "Қалдық Роб" деп те белгілі, және ол Ұлыбританияның табиғатын тазалауға жасаған тырыстарымен аты шықты.