Кіріспе

Бразилиялық жазушы Хорхе Амадоның Сальвадор да Баия қаласында өтетін романы. "Өлім теңізі" (португалша: Mar Morto) – Хорхе Амадо жазған бразилиялық модернистік роман. Амадо бұл романды "коммунист болғаны үшін" алғаш рет тұтқындалғаннан кейін жазды. Роман Баия аймағындағы кедей теңізшілердің өмірін және олардың афро-бразилиялық Кандомбле дінімен, әсіресе теңіз құдайы Иманьямен байланысын көрсетеді. Романның стилі мен тақырыптары Амадоның кейінгі туындыларына тән көптеген ерекшеліктерді қамтиды.

Даму және стилі

"Өлім теңізі" 1936 жылы жазылды, сол жылы Хорхе Амадо жиырма төрт жасында коммунист деп айыпталып, алғаш рет түрмеге жабылды. Ол Рио-де-Жанейрода тұтқындалып, екі ай түрмеде отырды. Бостандыққа шыққаннан кейін, британдық баспагер Хосе Олимпио одан жаңа роман жазуды ұсынды. "Өлім теңізі" Сальвадорда, Баия штатында басталып, Рио-де-Жанейрода аяқталды. Роман сол жылы Бразилия әдебиет академиясының Graça Aranha сыйлығын жеңіп алды. "Өлім теңізі" Хорхе Амадоның бесінші романы және ол өзінің "Баи романдары" деп атаған алты романның бесіншісі болды. Ол "Өлім теңізі" романын "штаттың бас қаласы мен шығанақтың жағалауындағы шағын желкенді кемелердің теңізшілерінің өмірін жаңа көзқараспен бейнелеу" деп сипаттады. Бұл оның ең поэтикалық тұрғыдан толы кітаптарының бірі. Оның аудармашысы Грегори Рабасса оны "сезімтал, әсерлі және поэтикалық" деп сипаттады. Сыншы Фабио Лукас пікірінше, романның поэтикалық прозасы автордың туындыларының айрықша белгісіне айналды.

Сюжет

"Өлім теңізі" Сальвадордың портының жағалауындағы оқиғаларды баяндайды. Баия атауын алған шығанақтағы шлюптердің теңізшілерінің өмірі, "Океанның патшайымы" немесе "Сулар анасы" деп аталатын Иманья құдайына байланысты мифологияның төңірегінде өріледі. Бұл роман олардың күнделікті тіршілік үшін күресін көрсетеді. Романда әртүрлі кейіпкерлердің өмірі екі ғашық – Гума мен Ливияның тағдырымен байланысты. Олардың ішінде қара нәсілді Руфино мен оның мулат сүйіктісі Эсмеральда, Гуманың желі жөндеуші ағасы Франсиско және тілі өткір Роза Пальмерао бар.