Кіріспе

"Quitters, Inc." - Стивен Кингтің 1978 жылғы "Түнгі ауысым" жинағына енген қысқа әңгімесі. Бұл кітаптағы көптеген басқа әңгімелерден өзгеше, "Quitters, Inc." 1978 жылдың ақпанына дейін Doubleday Publishing баспасында жарияланбаған. Ол Эдвард Д. Хохтың 1979 жылғы "Жылдың ең жақсы детективтік әңгімелері" жинағында жарық көрді. Сюжет Дик Моррисонның Quitters, Inc. компаниясы қолданған қатыгез әдістерді ашатын сәттен басталады, ол темекі тастауға көмектесу үшін осы компанияға жүгінеді. Стивен Кингтің көптеген туындылары сияқты, бұл әңгімеде де қорқыныш жанры мен сатира элементтері кездеседі. Әңгіме 1985 жылы түсірілген "Мысықтың көзі" (Cat’s Eye) атты американдық антологиялық қорқыныш фильміне бейімделді. Мәтіндегі басты кейіпкерлердің аттары – Дик Моррисон мен Джимми Макканн, темекі өндіруші "Philip Morris" компаниясы мен "McCann" жарнама агенттігімен байланысты. Оқиға 1970-ші жылдардың соңындағы жоғарғы орта таптың өмірін көрсетеді, әсіресе сол кездегі темекі шегудің кең таралғандығын ерекшелейді. Бұл үрдіс жоғары лауазымды, әулетті адамдардың арасында кең таралған, олар Кинг сияқты, темекі тастауға күш жұмсай алатын. Кинг бұрын жұмысшы табының өкілдері туралы жазса да, "Quitters, Inc." әңгімесінде жоғарғы таптың қорқынышты жағын зерттейді. Ол ашық уәделер мен келісімшарттардың жаңа моральдық міндеттер тудыратынын, ал басқа адамдардың мүдделерін қауқаққа салғанда, жетістікке жету мүмкіндігіміз туралы шынайы баға беруіміз керек екенін жазады. Моррисон Quitters, Inc. компаниясына алғаш келгенде, мырза Донаттидің сөзінің қаттылығы мен сенімділігіне тоқталады. Ол талапшыл тонды және "біз" деген жеке есімді қайталау арқылы қажетті бейне жасап, Руско жазғандай, гипноздық әсерге қол жеткізеді. Сондай-ақ, бұл әңгіме мен Роальд Дальдің 1954 жылғы "Оңтүстіктен келген адам" әңгімесі арасындағы байланысты көрсетеді, әсіресе екеуінде де маловаты кейіпкердің әйелінің кіші бармағы кесіліп тасталады.

Өмірбаяндық элементтер

Стивен Кинг өзінің мансабы бойында психоанализді бірнеше рет сынаған. Доктор Ленор Террдің айтуынша, Кинг мінез-құлық психологиясы мамандарының зұлымдығын өзінің көзқарасынан жеткізуге тырысады. Оның сөзіне қарағанда, Кинг бала кезінен психиатриядан қорқып өсті, тіпті оның көмегіне мұқтаж болса да. "Quitters, Inc." повесінде бұл қорқыныш қорқынышты кеңесші Винсент Донати және өзін-өзі жетілдіру "гуруы" Дейл Карнегидің пародиясı арқылы көрінеді. Оның алкогольге, есірткіге және темекіге деген құмарлығы соншалықты күшті болған, Кинг 1981 жылы жазған "Куджо" романын және "Quitters, Inc." (1978) повесін жазуды мүлдем есіне алмаса керек.

Мысық көзі (1985)

"Quitters, Inc." 1985 жылы "The Ledge" және "General" фильмдерімен бірге Cat’s Eye антологиялық қорқыныш фильмінде бейімделді. Бұл драмалық фильмде Джеймс Вудс Дик Моррисон рөлінде, ал Алан Кинг доктор Винсент Донатти рөлінде ойнайды, оны De Laurentiis Entertainment Group өндірген. Басқа бейімдеулер сияқты, бұл фильм де түпнұсқадағы қорқынышты азайтып, шығарманың юморын күшейтеді. Фильм Нью-Йоркте қашып кеткен мысықпен басталады, оны Quitters, Inc. агенті ұстайды. Cat’s Eye фильмінде Моррисонның жасырын темекі шегу әрекеті қорқыныш клишелерінің тізбегіне алып келеді: күркіреген дауыл мен молния, түнгі үйдің айналасындағы тымсық, өзінің көрінісіндегі қорқынышты шағылыс және гардеробтан Моррисонға секіріп шыққан гольф қапшығы. "Бигалоудың соңғы темекісі" (1985) – "Тарқырағаннан әңгімелер" эпизоды: Мистер Бигалоу, үздіксіз темекі шегуші, өзінің пәтерінің дәл көшірмесіне қамалғанын көреді. Телевизор экранында оған темекі шегуді тоқтатуға мәжбүрлеу үшін төзімділік сынақтарын жүргізетін құпия тұлға пайда болады, бұл оны ақыл-есінен айыруға айналдырады. Ол жазылғаннан кейін темекі шегуге қызығушылығы жоқ екенін анықтайды, бірақ оның алкогольге тәуелділігі туралы естіп, енді оны содан емдеуге кірісетінін біледі.