Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Селла турсика (лат. "түрік еріндісі") – адам бас сүйегінің сфеноид сүйегінің денесіндегі және шимпанзелер, гориллалар мен орангутандар сияқты басқа да гоминидтердің бас сүйегіндегі ерін тәрізді ойыс. Ол кефалометриялық нүктеме ретінде қызмет етеді. Гипофиз безі немесе гипофиз селла турсиканың ең төменгі бөлігіндегі – гипофиз қақпасының ішінде орналасқан.
Saddle shaped depression in the sphenoid bone of the skull
The sella turcica (Latin for 'Turkish saddle') is a saddle shaped depression in the body of the sphenoid bone of the human skull and of the skulls of other hominids including chimpanzees, gorillas and orangutans. It serves as a cephalometric landmark. The pituitary gland or hypophysis is located within the most inferior aspect of the sella turcica, the hypophyseal fossa.
Құрылымы
Түркілік селла (sella turcica) хиазмалық ойыс пен селла туберкулумының (tuberculum sellae) артында, сфеноидтық сүйекте орналасқан. Ол ортаңғы бас сүйегінің қуысына жатады. Селла турсиканың ең төменгі бөлігі гипофиздік шұңқыр (hypophyseal fossa) деп аталады, ол "ердің орны" деп те қойылған, және гипофиз безін (hypophysis) қамтиды. Гипофиздік шұңқырдың алдында селла туберкулумы орналасқан. Дорсум селла (dorsum sellae) ердің қалыптасуын арт жағынан толықтырады, ол төменгі-артқы жағынан кливуспен (clivus) жалғасады. Дорсум селланың (dorsum sellae) жақтары артқы клиноидты өсінділермен (posterior clinoid processes) шектеледі.
The sella turcica is located in the sphenoid bone behind the chiasmatic groove and the tuberculum sellae. It belongs to the middle cranial fossa. The sella turcica's most inferior portion is known as the hypophyseal fossa (the "seat of the saddle"), and contains the pituitary gland (hypophysis). In front of the hypophyseal fossa is the tuberculum sellae. Completing the formation of the saddle posteriorly is the dorsum sellae, which is continuous with the clivus, inferoposteriorly. The dorsum sellae is terminated laterally by the posterior clinoid processes.
Даму
Диафрагма селланың дамуы тұмсықтың түрікшесінің және оның ішіндегілердің морфологиясын анықтайтын фактор деп кеңінен саналады.
It is widely believed that the development of the diaphragma sellae is a factor which determines the morphology of the sella turcica and its contents.
Функция
Силла түрсика гипофиз безі үшін сүйекті орынды құрайды.
The sella turcica forms a bony seat for the pituitary gland.
Клиникалық маңызы
Бос селла синдромы – гипофиз безінің кішірейіп немесе жалпайып кету жағдайы. Селла турсика гипофиздің сүйекті қаудағы шекарасын құрайтындықтан, гипофиз ісігі көбінесе ростральды бағытта жоғары қарай, суперселлярлық аймаққа дейін созылады. Бұл гипофиздің үстінде орналасқан және гипофиз сабасын қоршап тұратын оптикалық хиазманың қысылуына алып келуі мүмкін. Оптикалық хиазманың қысылуы екі жақтанғы гемианопсияға (екі жақтанғы көру шектелуіне) әкелуі мүмкін, ал ешқандай жарақат болмаған жағдайда, бұл клиникалық белгі гипофиз ісігінің патогномоникалық белгісі болып табылады. Кейбір гипофиз аденомалары төмен қарай өсіп, сфеноидтық сүйек пен қаверноздық синусқа енуі мүмкін. Ірі аденомалар астыңғы сфеноидтық сүйектің қайта құрылуына (ремоделденуіне) және селла турсика пішінінің өзгеруіне себеп болуы мүмкін. Сондай-ақ, селла турсика бас сүйегінің негізін анықтау үшін назионмен бірге анықтамалық нүкте ретінде жиі қолданылады. Бұл әдетте ортодонтиялық емді бастамас бұрын жасалады.
Empty sella syndrome is the condition of a shrunken or flattened pituitary gland. Since the sella turcica forms a bony caudal border for the pituitary gland, a pituitary tumor usually extends upward in the rostral direction into the suprasellar region. This can result in compression of the optic chiasm, which lies on top of the pituitary, enveloping the pituitary stalk. Compression of the optic chiasm can lead to bitemporal hemianopsia, and, when there is no relevant trauma, this clinical finding is pathognomonic for a pituitary tumor. Some pituitary adenomas can extend inferiorly, growing downward and invading the sphenoid bone and cavernous sinus. Large adenomas can cause remodeling of the underlying sphenoid bone altering the shape of the sella turcica. Sella turcica is also usually used as a reference point with nasion to establish the base of the skull in cephalometric analysis. This is commonly done prior to orthodontic treatment.
Этимология
Sella turcica латын тіліндегі "sella" – орын, ал "turcica" – түрік деген мағынаны білдіретін сөздерден құралған.
Sella turcica is from the Latin words sella, meaning seat, and turcica, meaning Turkish.