Аэродинамика, баллистика, көліктердегі ауа кедергісі: желдің әсері, оқ траекториясын түзету, "Кентукки желдеуі" – мақсатқа дәл тию үшін ауаның ықпалын ескеру.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ауаның объектіге қарсылығы – аэродинамика, атыс қаруларының баллистикасы және автомобильдер салаларында қолданылатын термин. Ол негізінен ауаның (мысалы, желдің) қызығушылық тудыратын объектіге тигізетін әсерімен байланысты. Бұл термин май сияқты сұйықтықтардың да соған ұқсас әсерлеріне қатысты қолданылады.
Air resistance on an object
Windage is a term used in aerodynamics, firearms ballistics, and automobiles that mainly relates to the effects of air (e. g., wind) on an object of interest. The term is also used for the similar effects of liquids, such as oil.
Баллистика
Атыс қаруы терминологиясында "желдің түзетуі" дегені – желдің немесе Кориолис күшінің әсерінен оқтың траекториясының жоспарланған соққы нүктесінен көлденең ауытқуын өтеу үшін қолданылатын мерзімдік түзету. Ал тік ауытқуды түзету – биіктік реттеуі. "Кентукки түзетуі" деген халық арасында қолданылатын термин, нысананы жел бағытына қарай бағыттап оқу (бұрылу атуы немесе "желге қарай бағыттау" деп те аталады) арқылы желдің әсерін өтеу амалын білдіреді, қарудың мерзімдік баптауларын өзгертусіз. Ескі үскілік қаруларда "желдің түзетуі" дегені – ұңғы мен оқтың диаметрі арасындағы айырмашылықты да білдіреді, әсіресе мылтықтар мен зеңбіректерде. Ұңғыдағы бос кеңістік оқты жылдам зарядтауға мүмкіндік береді, бірақ қарудың ішкі баллистикасының тиімділігін төмендетеді, себебі газ оқтың айналасынан өтіп кетеді. Бұл қарудың дәлдігін де төмендетеді, өйткені оқ ұңғы бойымен зигзаг тәрізді қозғалып, ұңғыдан күтпеген бұрышпен шығады.
In firearms parlance, the word windage refers to the sight adjustment used to compensate for the horizontal deviation of the projectile trajectory from the intended point of impact due to wind drift or Coriolis effect. By contrast, the adjustment for the vertical deviation is the elevation. The colloquial term "Kentucky windage" refers to the practice of holding the aim to the upwind side of the target (also known as deflection shooting or "leading" the wind) to compensate for wind drift, without actually changing the existing adjustment settings on the gunsight. In muzzleloading firearms, windage also refers to the difference in diameter between the bore and the ball, especially in muskets and cannons. The bore gap allows the shot to be loaded quickly, but reduces the efficiency of the weapon's internal ballistics, as it allows gas to leak past the projectile. It also reduces the accuracy, as the ball takes a zig zag path along the barrel, emerging out of the muzzle at an unpredictable angle.
Автомобильдер
Автомобиль терминологиясында, желдің әсері – қозғалтқыш жұмысы кезінде картердегі майдың шашырап, коленвалға паразиттік қарсылық тудыруы, сондай-ақ коленвалдың жоғары айналымдарда картер газы мен май тамшыларын қозғалтып, турбулентті энергияны ысырап етуімен байланысты. Желдің әсері майдың картерге және май сорғысына қайта оралуына кедерілгі келтіріп, майлауда қиындықтар тудыруы мүмкін. Кейбір өндірушілер мен қосалқы бөлшек сатушылар коленвалдың қарсы салмақтарынан және желдің әсерін азайту экранынан артық майды алып тастау үшін арнайы сырғыштарды жасап шығарды.
In automotive parlance, windage refers to parasitic drag on the crankshaft due to sump oil splashing on the crank train during rough driving, as well as dissipating energy in turbulence from the crank train moving the crankcase gas and oil mist at high RPM. Windage may also inhibit the migration of oil into the sump and back to the oil pump, creating lubrication problems. Some manufacturers and aftermarket vendors have developed special scrapers to remove excess oil from the counterweights and windage screens to create a barrier between the crankshaft and oil sump.