Кіріспе

1994 жылы шыққан Стивен Кингтің романы

Ұйқысыздық – 1994 жылы американдық жазушы Стивен Кингтің қорқыныш пен фантастика элементтерін қамтитын романы. Оқиға зейнеткер, әйелінен айырылған Ральф Робертс туралы. Оның күшейе берген ұйқысыздығы оған аураларды және жасырын нәрселерді көруге мүмкіндік береді, соның салдарынан ол Мақсат пен Кездейсоқтық күштерінің арасындағы қақтығысқа тартылады. "Бұл" және "Түс аулаушы" сияқты оқиғалар Мэн штатының құрамындағы Дерри деген ойдан шығарылған қалада өтеді. Роман Стивен Кингтің басқа да туындыларымен байланысты, әсіресе "Қара мұнара" романдарымен. "Ұйқысыздық" 1994 жылы "Үздік роман" номинациясы бойынша Брам Стокер сыйлығына ие болды.

Сюжет

Бұл оқиға Мейн штатының Дерри қалашығында орын алады. Зейнеткер Ральф Робертс жергілікті әуежайда өзінің бұрын жақсы мінезді танысы Эд Дипноумен кездеседі. Эд агрессивті және ол жүктілік кезінде ұрықтанған жасушаларды жасырын тасымалдауда айыптайтын жүргізушіге лас тілмен сөйлейді. Бірнеше айдан кейін Ральф (қазір жесір) Эдтің әйелі Хеленмен кездеседі, ол еріне қарсы өтініш қағазына қол қойғаннан кейін күйеуі қатты ұрып-соқты. Бірнеше айдан кейін Хелен Эдди тастап, әйелдер үйіне жасырынып кетеді. Ральф ұйқысыздықтан азап шегеді, ол әр түн сайын ертерек оянады, тіпті ол әр түнде бір сағат ұйықтай алады. Ұйқысыздық дамыған сайын, ол басқаларға көрінбейтін және қол жеткізбейтін нәрселерді көруге кіріседі: адамдарды қоршаған тіршілік күшінің түрлі-түсті көріністері (ауралар) және олардың сыртқы түріне байланысты "кішкентай ақ шапанды дәрігерлер" деп атаған ақ киімді кішкентай жаратылыстар. Ол біртіндеп бұл галлюцинациялар емес, шындықтың басқа деңгейінде болатын шынайы нәрселер деген қорытындыға келеді. Ол Эдтің де осыларды көріп тұрғанын түсінеді. Ральфтің досы Лоис Чейс оған өзінің де жақында аураларды көре бастағанын мойындайды. Ральф пен Лоис өздерін Клотхо және Лакесис деп атаған екі аққабақ дәрігерге кездеседі, олар қадір-қасиетпен әрекет етеді және "олардың уақыты" келгенде адамдарды өмірден босатады. Үшінші аққалбас дәрігер Атропос - өмірді бұзып, оны ертерек аяқтаудан рақат табатын, ақылдан адасқан, алаяқ. Ральф пен Лоис өмірді көбінесе "Мақсат" және "Тәуелсіздік" басқаратынын біледі, олар жау емес, керісінше, қарсы күштер немесе тұлғалар. Эд - бұл өте сирек кездесетін, бір де бір күшке тағайындалмаған және сондықтан өмірді қатты өзгерте алатын адамдардың бірі. Ральф пен Лоис "Қызыл патша" туралы біледі, ол форманы өзгертетін, жоғары өлшемді, жағымсыз эмоцияларды қоректендіретін және үстемдік ету үшін хаосты аңсаған. Қызыл патша Эдті басқару үшін Атропосты жіберді. Бұл бүкіл ғаламның тәртіпін бұзатын жоспардың бір бөлігі. Тікелей араласа алмайтын Клото мен Лахезис, Мақсаттың агенттері, Ральф пен Лоисқа ұйқысыздық берді, бұл оларға Атропосты жеңу үшін шындықтың басқа деңгейлерін түсінуге, алуға және тіпті қол жеткізуге көмектесті. Жақсы ниетті ақсүйек дәрігерлер бұл деңгейлерді "көкжайдың" сәулелері ретінде сипаттайды, ал Ральфтің қараңғы мұнара туралы аян бар, ол мультивселеннің бейнесі. Дауылды сайлаушы белсенді Сюзан Дей Дерри қалалық орталығында сөз сөйлейді. Лоис пен Ральф ғимаратты қара аурамен қоршап, қараңғы болашақты білдіреді. "Қызыл патша" Эдтің абортқа деген көзқарасын оятады, оны зұлым және параноикалық фанатикке айналдырады. Эд C4 жарылғыш заты бар ұшақпен Дейдің сөйлеуі кезінде азаматтық орталыққа камикадзе шабуыл жасап, оны және ішіндегі барлық адамды өлтіруге ниетті. Лоис пен Ральф сыртқы күштердің өздеріне қол сұғатынына наразы, бірақ шабуылға жол бермеу керек деп шешеді. Эдтің одақтастары Хелен оны тастап кеткеннен бері тұрған баспанаға от қойды. Ральф пен Лоис тұрғындарды құтқарып, Атропосты іздеді. Ральф зұлымдықты жеңіп, Атропостан оған және Лоисқа кедергі жасамауға уәде береді, өйткені ақылсыз дәрігерлер өз уәделерін орындауға міндетті. Босатылғаннан кейін Атроп Ралфты жақын болашақтағы автокөлік апаты туралы аянмен азаптайды, ол Хеленнің кішкентай қызы Наталидің өмірін алады. Оның өлімі Атропостың Ральфке кедергі жасамағаны үшін жаза болады. Ральф ақылды ақылға қонымды дәрігерлерге, егер олар оған Наталиді құтқаруға рұқсат етпесе, ол Эдди тоқтатпайтынын айтады, ол үшін өз өмірін ұсынады. Жоғары деңгейдегі тұлға қысқаша көрініс табады, ол Клотхо мен Лахезисте таңғалдырады, өйткені ол Ральфтың шарттары қабылдайтынын мәлімдейді. Ол мен Лоис "барлық шындықтың дерлік оқиғалардың өршуін көруге тоқтағанын" біледі, өйткені Эдтің шабуылдарының табыстылығы немесе сәтсіздіктері бүкіл шындыққа әсер етуі мүмкін. Қара Корольдің шынайы нысанасы олар ойлағандай Дей емес, панадағы бала, ол көрермендер арасында болады: Патрик Денвилл, жас суретші бір күні Қара мұнараны сақтау мен Қара Корольді жеңуге көмектесуде маңызды рөл атқарады. "Қызыл патша" бірнеше рет "Мессияның" өмірін жоюға тырысты, бірақ Дерриде, бұл жерде, бұл енді мүмкін. Эд ұшақпен ұшып кетеді, ал Ральф онымен ұшақта ұрысады. Қызғылт патша Эдтің миссиясын тоқтатудан сақтану үшін пайда болады, бірақ Ральф ұшақты орталықтан алыстатып апатқа ұшыратуда табысты болады, ол соққыдан бұрын өзі шындықты...

Басқа құрылыстарға қосылу

Басты кейіпкер Ральф Робертс Кингтің "Сүйектер қабы" кітабында да кейіпкер ретінде кездеседі. Оқиғада тарихи сериялық кісі өлтіруші, Стивен Кингтің "Жерральдтың ойыны" кітабынан таныс Реймонд Эндрю Жубер туралы айтылады. Лоис жақын орналасқан Лудлоу қалашығын еске алады, ол Стивен Кингтің "Жыртқыштар қорымы" әңгімесінің оқиға орыны. Атропостың өмірін қиған адамдардан жинаған заттарының арасында "Жыртқыштар қорымы" кейіпкері Гейдж Кридке тиесілі кепкен аяқ киім бар. Патрик Данвилл Стивен Кингтің "Қараңғы мұнара" сериясында қайтадан пайда болады. Сол серияның басты кейіпкері, мылтықшы Роланд Десхейн туралы қысқаша айтылады және Патриктің оны көріп тұрғаны көрсетіледі. Дипно отбасының басқа мүшелері де кітап сериясында кездеседі. "Қызыл Король" - сол кітап сериясындағы басты жау, бірақ ол алғаш рет "Ұйқысыздық" кітабында тікелей пайда болды. "Ол" романымен бірнеше байланыстар бар. "Ол" романының кейіпкері Майк Хэнлон, Дерриде кітапханашы болып жұмыс істейді. Кітапта жергілікті тұрғын Оскар "Бутч" Бауэрс, "Ол" романының кейіпкері Генри Бауэрстің қатыгез әкесі туралы айтылады. Тұлға өзгертетін Пэннивайз монстры жеңілгеннен кейін Дерри қаласының көп бөлігін қиратып тастаған дауыл бірнеше рет еске алынады.