Кіріспе

1946 жылы Хорхе Амадоның жазған "Қызыл дала" (порт. Seara Vermelha) бразилиялық модернистік роман. Оны Хорхе Амадо жазған. Бұл роман ағылшын тілінде жарық көрген жоқ.

Өмірбаян

Хорхе Амадо 1946 жылы "Қызыл өріс" атты еңбегін жариялады. 1945 жылы Бразилия "қайта демократизациялану" кезеңіне енді, ал Амадо Бразилия Коммунистік партиясының үміткері ретінде Сан-Паулу үшін федералды депутат болып сайланды. Ол коммунист деп айыпталған саяси тұтқындардың құқықтары үшін ұзақ уақыт бойы күресті. Уругвай мен Аргентинаға жер аударылғанға дейін ол Баиялық ақын Кастро Алвес туралы өмірбаян жазды. Ол революциялық көшбасшы Луис Карлос Престестің өмірін зерттеді және 1942 жылы "Үміт салтбасы" деген атпен жариялады. "Қызыл өріс" Престеске арналған, онда Кастро Алвестің өлеңдерінен үзінділер мен Престестің сөзі келтірілген. Романның саяси сипаты зор, бұл автордың туындыларының алғашқы кезеңдеріне тән ерекшелік. Бірақ оның көптеген романдарынан айырмашылығы, оқиға Сальвадор қаласында немесе Ильеус маңындағы какао плантацияларында емес, Бразилияның Солтүстік-Шығысының шет аймақтарында өрбиді. Онда жер иелері мен шаруалар арасындағы жиі және қанды жанжалдар бейнеленген. "Сара қызыл" романы Бразилияның "Эстадо Ново" режимі кезінде, Гетулио Варгас президенттігінде жарық көрді. Режим авторитарлық, антикоммунистік және солшыл көзқарастарға қарсы тұруымен белгілі болды. Варгас режимі кезінде Бразилияда ауыл шаруашылығы реформасы және "варгиста" заңдары қабылданды. Бұл реформалар 1929 жылғы халықаралық экономикалық дағдарыс пен кофе экспортының құнсыздануынан кейін жүзеге асырылды. Варгас режимі сыртқы көмекке тәуелділікті азайтып, Рио-Гранде-ду-Сул (оңтүстік) және Параиба (солтүстік) сияқты Бразилияның ауыл шаруашылығы салаларынан көбірек экономикалық өнім мен өндіріс алуды көздеді. Алайда, бұл режим солтүстік-шығыс аймағын (осы романның оқиғасы орын алатын жері) реформалар мен дамудан көбінесе шетте қалдырды, себебі бұл аймақ қарсылық танытуы мүмкін екенінен қауіптенді. Варгас режимі фермалар мен өндірісті мемлекеттік бақылауға алды, тиімді билікті қалаларға көшірді, бірақ ірі дәстүрлі поместьелер мен бай жер иелерінің пайдасына ауыл шаруашылығы құрылымын жаңартуға қарсы тұрды. Сонымен қатар, бұл мәтін 1930-40 жылдардың маңызды геосаяси ахуалында жазылды, мысалы, Уолл-стрит құлауының және Екінші дүниежүзілік соғыстың салдары, одан кейін Келген Суық соғыс. Бұл геосаяси жағдайлар коммунизм мен оңшыл консерватизм идеологиялары арасындағы терең саяси жіктерге әкелді, әсіресе капитализмнің жаңа дәуірде дамуына қатысты. Бұл жіктер мен "коммунизмге қарсы капитализм" мәселелері осы кітап жарық көрген кезде Бразилияда және оның ауыл шаруашылығы секторында кең таралған және Амадо үшін өте маңызды болды.

Сюжет

Жерөнiмо мен Жакундiна 20 жыл бойы еңбек еткен жерлер иесiн ауыстырады, ал жаңа иесi қоныс аударушыларды қуып шығады. Олар өздерiмен бiрге екi баласын, үш немересін, Жерөнiмоның екi бауырi мен олардың отбасыларын алып, Сан-Паулу штатындағы кофе плантацияларында жұмыс iздеуге бет бұрады. "Қызыл дала" – жерiнен қуылғандардың лайықты жағдай мен ұйықтауға орын табу үшiн күрескенi туралы. Саяхатшылар азық-түлiк жетiспеушiлiгi мен ландшафттың қаталдығынан зардап шегедi. Ас-судан жалыққаннан кейiн олар Сан-Франциско өзенiнiң жағалауына жетедi, одан кемемен саяхатын жалғастыруды жоспарлайды. Бiрақ кофе плантацияларына тек төртеуi ғана жетедi, ал қалғаны жолда қаза болады. Бразилияның құрғақ солтүстiк-шығыс жазығында қалуды таңдағандар мүмкiншiлiгiнше өмiр сүруге тырысады. Үш ұлының бiрi – солдат, бiрi – жалдамалы қарушы, ал тағы бiрi коммунистiк партияға қосылады. Осылайша, "Қызыл дала" алыс және кедей аймақтардағы адамдарға ашық тұрған түрлi баламаларды көрсетедi, кейбiреулерi басқаларына қарағанда экстремалдырақ: кетiп қалу, дiнге немесе қылмысқа бет бұру немесе революциялық күреске шығу. Роман негiзiнде 1964 жылы сол аттас фильм шықты. "Сеара Вермельха" негiзiнен кедейлiк шегiндегi азап тақырыбын зерттейдi. Амадо сонымен қатар табиғат идеясын және Бразилияның солтүстiк-шығыс аймағының қонақжайсыздығын, жақсы өмiр iздеу үшiн кейiпкерлер саяхаттауға тиiс болған ландшафты зерттейдi. Соңында, бүкiл мәтiнде революция және болашақта жақсы өмiрге үмiтпен азап шегу тақырыбы үнемі кездеседi. Бразилияның ауылдары – жан-жақты күрес, бүлік пен азаптың орны деген ойды түсiндiруге болады, бiрақ Амадо сонымен қатар ауылдық күрес аясындағы қауымдастық пен адалдық сезiмiнiң маңыздылығын көрсетедi. Мәтiн осы идеяларға негiзделген. Кiтаптың антикапиталистiк және анти-Естадо-Ново ұстанымын қолдайтыны және шаруа жұмысшыларының экономикалық қиындықтары жағдайындағы коммуналдық көтерілiстiң социалистік суретiн салып көрсететiнi анық.