Кіріспе

1958 жылы жарық көрген Хорхе Амадоның "Габриэла, Қарағай және Даршын" (Gabriela, Cravo e Canela) романы – бразилиялық модернист роман. Алғаш рет 1958 жылы жарық көрген, ал кейін 1962 жылы ағылшын тіліне аударылған. Бұл роман Амадоның ең көрнекті туындыларының бірі саналады. 1983 жылы "Габриэла" атты фильм экранизациясы шықты.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Габриэла, Қызылгүл және Даршын – 1920 жылдары Бразилияның Ільхес қаласындағы романтикалық оқиға. Қала рекордтық деңгейде какао өндірісін басып өткізіп, дамыған және экономикалық өрлеуге, үлкен прогреске қол жеткізеді. Бірақ қала тұрғындары консервативтік көзқарастарды сақтап, зорлықпен билікке келу және адал емес әйелдерге кек қайтару сияқты ескі дәстүрлерге сүйенеді. Кітап екі жеке, бірақ байланысты оқиғаны баяндайды: біріншісі – Сириядан келген бар иесі Насиб Саад пен кедейшілікте өскен шалқар аймақтан келген әсем және қарапайым Габриэла арасындағы махаббат. Насиб Саад пен Габриэланың әлемі арасындағы қашықтық олардың махаббатын Ільхес қоғамының жазба ережелеріне қарсы қойып, екеуінің де өмірін түбірімен өзгертеді. Оқиғаның екінші бөлігі – какао плантацияларының тәжірибелі иелері, әсіресе Бастос тайпасы мен Рио-де-Жанейродан келген бай Мундиньо Фалькао тұлғасындағы жаңару күштері арасындағы саяси күрес туралы. Бұл ерекше, тартымды махаббат оқиғасы, 1920 жылдардағы Бразилиядағы саяси және әлеуметтік күштердің суреттемесі, Латын Америкасының «заманауилыққа» ұмтылысын сатирикалық бейнелеу және Баияның жергілікті мәдениеті мен қуанышын жұртқа паш ету ретінде оқылуы мүмкін.

Нақышы мен параметрлері

Габриэла, Қарға және Даршын оқырманға зор өзгерістерге бет бұрылып тұрған шағын қалалық қауымның ішкі жайына үңіліп қарау мүмкіндігін береді. Ільей – мәдениетімен әдемі әрі күнделікті өмірге ерекшелік қосатын шағын қала. 1920 жылдардың ортасында Бразилия провинциялары какао плантацияларының иелері – «полковниктердің» (coronéis) саяси, әлеуметтік және экономикалық үстемдігіне тап болды. Олар қоғамдық құрылымның ең жоғарғы бағасында тұрып, аймақтың үстемдігін қамтамасыз ететін саяси биліктің басым бөлігіне ие болды. Алайда, осы оқиғада қалаға жаңа адам келеді – Мундиньо Фалькао, ол Рио-де-Жанейродан Ільейге көшіп келген. Оның жалғыз мақсаты – осы «полковниктерден» саяси билікті тартып алу. Қаланың әкесі – полковник Рамиро Бастос, сырттан келгеннің іс-қимылына қарсы тұрып, күреспей мойынсұнбайтынына уәде береді.

Бейімделулер

Роман 1961 жылы TV Tupi телеарнасы үшін "Габриэла, Cravo e Canela" теленовеласы ретінде бейімделді. Ол сондай-ақ 1975 жылы "Габриэла" және 2012 жылы "Габриэла" теленовелаларына да көшірілді. "Габриэла" көркем фильмін 1983 жылы Бруно Баррето түсірді. Фильмнің көркем нұсқасында Габриэла рөлін Сония Брага, ал Насиб рөлін Марчелло Мастроянни сомдады, сонымен қатар Антонио Карлос Жобимнің түпнұсқа музыкасы қолданылды. Кітап ағылшын және басқа тілдерге "Габриэла, Қызыл гүл және Даршын" деген атпен аударылды.