Жорже Амадудың "Үлкен тұрақ" романы

Кіріспе

1984 жылғы Хорхе Амадоның "Шоудаун" романы (португалша: Tocaia Grande) – бразилиялық модернистік роман. Оны Хорхе Амадо 1984 жылы жазған.

Сюжет

Роман Баия штатындағы құнарлы ауылшаруашылық аймағында Токайа Гранде ("үлкен шабуыл" португал тілінде) қауымдастығының құрылуымен айналысады. Атаудағы шабуылды плантация иесі полковник Боавентураның қызметіндегі жағунсо Натарио де Фонсека жүргізеді. Соңғысының жалғыз саяси қарсыласы жинаған жиырма мылтық қолданушы өлтіріліп, қарсыласын толығымен жояды. Натарио шабуыл орнына ғашық болып, сол жерде қауым құруға шешім қабылдайды. Роман шын мәнінде ауылдың өсуі, ұсақ қылмыскерлер, қашқан қызметшілер және ішке-сыртқа жүгіріп-қашуға тырысатын әйелдер туралы. Дегенмен, Токайа Гранде шын мәнінде кеңейе бастайды, бірақ Сергипеде полковник алдап жерін тартып алған отбасы келгенде және азық-түлік дақылдарын өсіруді бастағанда. Олардың келуі Баия дәстүрлерін жергілікті халықтардың дәстүрлерімен есімдерін біріктіруге бастама береді. Жерінен қуылғаннан кейін көшіп бара жатқан отбасылар туралы сілтеме Амадоның бұрынғы туындысының орталық тақырыбын көрсетеді – "Қызыл дала". Қарақшылар елді қоршап, оларды жезөкшелер кері қайтарады; су тасқыны қаланы жайлайды; оба көптеген адамдардың өмірін алады. Бірақ оның соңғы құлауы заңнан тыс болуынан, ерте анархистік қауымдастық ретінде, барлық шешімдер бейресми келісіммен қабылданады. Билік оны бақылауға алмақшы болғанда, Токайа Гранде құлайды. Полковник Боавентураның ұлы, әкесі қайтыс болғаннан кейін Натарио оның қызметіне тұрудан бас тартқандықтан онымен араздасып, мемлекеттік биліктің рұқсатымен жерді иеленуге кіріседі. Токайа Гранде тарихы қырғынмен басталып, қырғынмен аяқталады, бірақ соңғы өткелсіз емес. "Шоудаун" романында Амадо өзінің алғашқы ойларына оралып, Бразилия қоғамының тарихи қылмыстылығына қарсы тұрып, Бразилияның қылмыстық өткенін қалай жасырғанын көрсетуді мақсат етеді. Шындығында, "Шоудаун" Амадоның 1943 жылы жарық көрген "Зорлықшыл жер" романының тарихи жалғасы болып табылады. Онда бұрынғы романда сипатталған какао плантаторлары арасындағы шайқастар туралы бірнеше сілтемелер бар. Натариодан басқа, маңызды кейіпкерлер – Ливаннан келген иммигрант Фадул, өзінің қаталдығымен және физикалық күшімен танымал дүкен иесі; Кастор де Абдуим, әдемі темірші, оның серігі Дива холерадан қайтыс болады; және Натарионың сүйіктісі Бернарда, жас жезөкше.

The novel deals with the foundation of a community, Tocaia Grande ("big ambush" in Portuguese), in a fertile agricultural zone in the state of Bahia. The ambush referred to in the title is carried out by Natario de Fonseca, a jagunço in the service of a plantation owner, Colonel Boaventura. Twenty gunfighters assembled by the latter's only political rival are killed, effectively destroying the opponent. Natario fell in love with the location of the ambush and resolved to establish a community there. The novel is really about the growth of the village and the petty criminals, runaway servants and prostitutes who drift in and out. Tocaia Grande only really begins to expand, however, when a family, cheated of its land by a colonel in Sergipe, arrives and begins to plant food crops. Their arrival initiates a colourful blending of Bahian traditions with those of the original inhabitants. The reference to families migrating after being thrown off their land mirrors the central theme of an earlier work by Amado, Red Field. Bandits attack the settlement and are driven off by prostitutes; a flood almost destroys the town; fever kills many. But its final destruction comes because it has remained outside the law as a sort of early anarchist community, with all decisions emerging by unofficial consensus. When the authorities finally decide that they want to control it Tocaia Grande is doomed. The son of Colonel Boaventura, who fell out with Natario because the latter would not work for him after his father's death, sets out to seize the ground with the approval of the state authorities. The story of Tocaia Grande begins and ends in massacre, but not without one final twist. In Showdown, Amado returns to some of his earliest concerns, confronting the historical criminality of Brazilian society, and aiming to show how Brazil has buried its (criminal) past. In fact Showdown is almost an historical continuation of Amado’s novel The Violent Land, first published in 1943. It contains several references to the battles between cacao landowners described in that earlier novel. In addition to Natario, important characters are a Lebanese immigrant, Fadul, owner of the general store renowned for his stubbornness and physical strength; Castor de Abduim, a handsome blacksmith, whose companion Diva dies in a cholera outbreak; and Bernarda, a young prostitute who becomes Natario's lover.