Кіріспе

Гавайлық дәстүрлі той

Лӯʻау (сондай-ақ "луау" деп латын әрпімен жазылады) – бұл әдетте ойын-сауықпен бірге өткізілетін дәстүрлі гавайлық той немесе дастарқан. Онда көбінесе гавайлық жергілікті тағамдары ұсынылады, мысалы, пои, kālua puaʻa (kālua шошқасы), поке, lomi salmon, lomi oio, ʻopihi және хаупиа, сондай-ақ сыра және дәстүрлі гавайлық музыка, канипаила және хула сияқты ойын-сауықтар да болады. Гавайи халқы арасында "лӯʻау" және "той" түсініктері жиі бірігіп кетеді, нәтижесінде бітірушілер лӯʻауы, үйлену лӯʻауы, сәби лӯʻауы және туған күн лӯʻауы сияқты шаралар ұйымдастырылады.

Тарих

Ежелгі Гавайиде ерлер мен әйелдер діни капу (табу) жүйесіне сәйкес, бөлек тамақтанатын. Бұл жүйе жергілікті гавайлықтардың өмір салтын толығымен басқаратын. Қарапайым халық пен әйелдерге сирек жейтін немесе тек арнайы жағдайларда ғана ұсынылатын тағамдарды жеуге рұқсат етілмеді. Бірақ 1819 жылы патша Камехамеха II әйелдермен бірге тамақтанды, осылайша капу жойылды және «Ай Ноа» кезеңі басталды. Содан кейін аралдарға елшілер жіберіліп, тамақ ішу еркін болғаны және капу құлағаны жарияланды. Осы кезде lūʻau кештері алғаш рет ұйымдастырылды – кешкі ас немесе кішкентай жиындар (pāʻina) немесе үлкен тойлар (ʻahaʻaina). Қазіргі атау lūʻau-да көбінесе берілетін тағамнан шыққан, ол кем дегенде 1856 жылы «Pacific Commercial Advertiser» газетінде қолданылған. Газетте Камехамеха IV патша мен Емма патшайымның тойы туралы жазылған: «Келесі күні сарай аумағы жергілікті халыққа ашылды, көптеген адамдар патша мен патшайымға барып, оларға дайындалған луау (немесе жергілікті той) -ға қатысты. Доктор Руктың үйінде де луау ұйымдастырылды».

Луау тақырыбындағы мерекелер

Lūʻau тақырыптық немесе Гавай тақырыптық кештері Гавай дәстүрлеріне деген құлшыныстың деңгейімен әртүрлі. Мысалы, кейбір әсем кеште аралдардан тағам жеткізіледі, ал енді біреулері жасанды гүл шолақтарына, матай коктейліне және бассейн маңындағы атмосфераға қанағат етеді. Lūʻau тақырыптық кеш өткізу үшін, аула сияқты кең ашық алаң керек, себебі lūʻau кештері үлкен шатырлар астында, ашық ауада тойланады. Сондай-ақ, гүл шолағы – lūʻau кештерінде жиі кездесетін нәрсе. Гүл шолағы – гүлдер, папоротниктер, ти жапырақтары немесе кукуи жаңғақтарынан (тазартылған шамжақ қабығы) жасалған әшекей. Lūʻau тақырыптық кештерінде қонақтар өз гүл шолақтарын жасап киюге шақырылуы мүмкін. Көбінесе тірі музыка мен kanikapila стиліндегі ойын-сауықтар ұйымдастырылады. Қолданылатын аспаптар әдетте укулеле, гитара және кейде барабан болады. Сонымен қатар, көбінесе хула бишілері де болады. 1946 жылғы "Life" журналында оның Калифорния штатының Энсино қаласында өткізген танымал lūʻau кештерінің бірі суреттеледі. 1986 жылғы сұхбатында Бич жеке, үйде өткізілетін lūʻau кештерін үлкен, қоғамдық шараларға айналдырудағы рөлін айтты, онда ол Альфред Апака сияқты әншілердің өнерлерін де қосты.