Кіріспе

Британ армиясының генерал-майоры, генерал сэр Колин МакВин Габбинс (2 шілде 1896 – 11 ақпан 1976) Екінші дүниежүзілік соғыста Арнайы операциялар атқарушы ұйымының (SOE) негізгі ұйымдастырушысы болды. Габбинс сонымен қатар құпия көмекші бөлімшелерді құруға жауапты болды – бұл Ұлыбританияға Германияның «Теңіз арыстаны» операциясы барысында шабуыл жасалған жағдайда, неміс әскерінің қанатына және тылына соққы беруге дайындалған, Ұлттық күзет күштеріне қарасты коммандос бөлімдері еді.

Ерте өмір

Губбинс 1896 жылғы 2 шілдеде Жапонияда дүниеге келді. Ол Джон Харрингтон Губбинстің (1852–1929) кіші ұлы және үшінші баласы, Британдық елшілігінің Шығыс хатшысы. 1901 жылғы халық санағында ол әжесі мен атасы, Колин Александр МакВиан және төрт бауырымен Мулл аралындағы Киллимор үйінде тұрғаны көрсетілген. Ол Челтенхам колледжінде және Вулвичтегі Корольдік әскери академияда оқыды, онда 70 курсанттың арасында 56-шы орынды алды.

Соғыс аралық кезең

1919 жылы ол генерал сэр Эдмунд Айронсайдтың штабына қосылды. Ресей азамат соғысындағы қызметі Губбинстің коммунизмге өмір бойы бойкот жасайтындыққа әкелді. 1919 жылдың 2 желтоқсанында Губбинс Ирландияның тәуелсіздік соғысы кезінде Килдардағы 5-дивизияның 47-батареясына жіберілді. Ол әскери барлау офицері ретінде қызмет етті және 1920 жылы 5-дивизия штабы ұйымдастырған үш күндік партизандық соғыс курсын тыңдады. Губбинс соғыстағы қызметін «трилби мен макинтош киген адамдардан тікұшақ артынан оқ алып, жауап беруге рұқсат етілмеу» деп сипаттады. Бригада майорына жеткеннен кейін, Англо-ирланд келісімінен кейін Губбинс Ирландияның уақытша үкіметіне 18 фунттық артиллериялық қару-жарақтарды ұсынды. Ирландия армиясы артиллерияны Ирландия азамат соғысы мен Дублин шайқасын бастаған Anti Treaty IRA Four Courts-қа қарсы шабуылда қолданды. 1922 жылдың тамызында Губбинс бұрынғы жауының әскери жерлеу рәсіміне қару-жарақ тасымалдаушы және алты қара жылқы ұсынды: бұрынғы IRA барлау директоры және Ирландия армиясының бас қолбасшысы Майкл Коллинз, ол келісімге қарсы IRA тарапынан аңдып, басына оқ атып өлтірілген болатын. Стивен Доррилдің сөзіне сүйенсек, Губбинс кейінірек Майкл Коллинске деген құрметін жиі білдірді, оны «үлгілі партизан» деп санады. Содан кейін ол сол жылдың қазан айында Англияға қайта оралды. Ресей азамат соғысы мен Ирландия тәуелсіздік соғысындағы тәжірибесі оның өмір бойы бейресми соғысқа деген қызығушылығын оятты. Соңғы соғыстан алынған сабақтардың бірі – жаудың қолға түскен құжаттарының маңыздылығы болды, олар қауіпсіздік күштеріне IRA туралы құнды ақпарат берді. Кейіннен SOE құрғанда енгізілген негізгі қауіпсіздік шараларының бірі «Жазуға мүмкіндігінше азайтыңыз. Мүмкін болса, жаттап алыңыз. Егер сіз құжаттарды алып жүруіңіз керек болса, қандай құжаттарды алып жүруіңіз керектігін таңдаңыз. Барлық құпия қалдықтар мен көшірмелерді өртеңіз» болды. GHQ India-да сигналдық барлаумен жұмыс істегеннен кейін, Губбинс 1928 жылы Кветтадағы штаб колледжін бітірді, ал 1931 жылы Соғыс кеңсесінің орыс бөлімінде GSO3 болып тағайындалды. 1935 жылы ол әскери оқу басқармасының саясатты қалыптастыру бөліміне, MT1 қызметіне кірді. 1938 жылдың қазанында Мюнхен келісімінен кейін ол Судет аймағына Халықаралық комиссияның әскери мүшесі ретінде жіберілді. Подполковник болып тағайындалғаннан кейін, ол GS(R) — кейін MI(R) — бөліміне қосылды. 1939 жылдың сәуірінде ол қарсылық қозғалыстары үшін тәртіпсіз соғыс тактикасы бойынша оқулықтарды бірлесіп жазды, олар кейіннен аударылып, оккупацияланған Еуропаға таратылды. Ол сондай-ақ саботаж және диверсия мәселелерін талқылау үшін Варшаваға сапар шекті.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1939 жылы тамызда британдық әскерлер жұмылдырылған кезде Губбинс Адриан Картон де Виарт басқаратын Польшаға әскери миссияның штаб бастығы болып тағайындалды. Губбинс пен MI(R) контингентінің бір бөлігі 3 қыркүйекте, британдықтар соғыс жариялағаннан кейін бірнеше сағат ішінде Варшаваға келді, бірақ жағдайдың тез нашарлауына байланысты миссия бірнеше күннен кейін Варшаваны тастап кетуге мәжбүр болды. Олар қыркүйектің соңында Румынияға өтті. Губбинс пен Картон де Виарт неміс танктерінің тактикасының тиімділігі туралы алғашқы баяндама жасады. 1939 жылдың қазан айында Ұлыбританияға оралғаннан кейін Губбинс француз басшылығындағы чех және поляк күштеріне әскери миссияны басқару үшін Парижге жіберілді. 1940 жылдың наурыз айында Франциядан шақырылып, британдық коммандостардың алға басушысы болған тәуелсіз роталарды құруға кірісті, оларды ол кейін Норвегия кампаниясы кезінде Нордландтағы бірнеше операцияларда (1940 жылдың 9 сәуірінен 10 маусымға дейін) жетектеді. Ол тәжірибесіз әскерлерден тым көп талап еткені үшін сынға ұшыраса да, батыл және тапқыр қолбасшы екенін көрсетті. Бодё маңындағы операциялар кезінде ол 24-ші (Гвардия) бригадасының құрамына кірді және батылы жоқ гвардиялық батальон командирін шұғыл түрде қызметтен босатып жіберді. Губбинс кампаниядағы қызметі үшін Ерекше қызмет орденімен марапатталды. Норвегия кампаниясындағы барлық күштердің қолбасшысы генерал-лейтенант Клод Аучинлек оны дивизия басқаруға ұсынғанмен, Ұлыбританияға оралғаннан кейін ол MI(R) қатарына қайта қосылды және Бас штабтың Ішкі күштерінен Британияға жау шапса, жаудың қанатына және тылына шабуыл жасау үшін Ұлттық гвардиямен бірге құпия көмекші бөлімшелерді – саботаж жасауға дайын әскерлерді құруға бағытталды. 1940 жылдың қарашасында Губбинс бригадир міндетін атқарушы болып тағайындалды және Экономикалық соғыс министрі Хью Далтонның өтініші бойынша, жаңадан құрылған Арнайы операциялар атқарушы ұйымына (SOE) тағайындалды, ол «теңіз арқылы жауға қарсы саботаж және ішкі бүліктер арқылы барлық әрекеттерді үйлестіру» үшін құрылған болатын. Поляктармен және чехтармен байланыстарын сақтай отырып, Губбинске үш міндет жүктелді: оқу орталықтарын құру; Адмиралтейство мен Әуе министрлігіне қанағаттандырарлық операциялық процедураларды әзірлеу; және Біріккен жоспарлау штабымен тығыз байланыс орнату. Көптеген кедергілер мен көңілі толуға қарамастан, негізінен ұшақтардың жетіспеушілігіне байланысты, ол оқытушыларды даярлауға және оларды далаға жіберуге табандылық танытты. Польшаға алғашқы байланыс рейсі 1941 жылдың ақпанында жасалды, ал 1942 және 1943 жылдары SOE-нің көмегімен Еуропалық қарсылық қозғалыстары елеулі табыстарға жетті, соның ішінде Норвегиядағы ауыр су өндіріс орналысына шабуыл жасады. Губбинс сонымен қатар Шетланд аралдары мен Норвегия арасындағы тұрақты байланыс құралы болған «Шетланд автобусын» құруға жауапты болды, ол 1942 жылдың көктеміне қарай елге шамамен 100 диверсант пен 150 тонна жарылғыш затты жеткізді. 1943 жылдың қыркүйегінде GHQ Middle East, Сыртқы істер министрлігі және Біріккен барлау комитеті SOE-нің тәуелсіздігін жоюға тырысты. Далтонның ізбасары лорд Селборнның толық қолдауына қарамастан, нәтижесінде келісімге келген шарттар SOE-нің далалық операцияларын театр командирлерінің басшылығына беруге мәжбүр етті. SOE-нің атқарушы басшысы сэр Чарльз Хамбро наразылық білдіріп отставкаға кетті. Губбинс оның орнына тағайындалды. SOE-нің жағдайы бәрібір тұрақсыз болып қала берді, ал 1944 жылдың қаңтарында SOE-ді таратуға тағы бір әрекет жасалды, себебі SOE-нің Нидерландыдағы операцияларына нацистік барлау қызметі енгені анықталды. SOE басшысы ретінде Губбинс бүкіл әлемдегі қарсылық қозғалыстарының қызметін үйлестірді. Губбинс Сыртқы істер министрлігімен, Штаб басшыларымен, қарсылық ұйымдарының өкілдерімен, эмиграциядағы үкіметтермен және басқа да одақтас агенттіктермен, әсіресе АҚШ-тың стратегиялық қызметтерімен (OSS) жоғары деңгейде консультациялар жүргізді. Ұйымдастырылған қарсылық күші Уайтхолл күткеннен гөрі тиімдірек болды; Солтүстік-батыс Еуропада, онда SOE-нің қызметі Губбинстің жеке бақылауында болды, генерал Дуайт Д. Эйзенхауэр кейінірек француз қарсылығының үлесі алты дивизияға тең болды деп бағалады.

Кейінгі өмірі

1946 жылы SOE таратылған кезде Соғыс министрлігі Губбинге лайықты қызмет ұсына алмады, ал ол әскерден зейнетке шыққан соң кілем және тоқыма фабрикасының бас директоры болды. Ол көмектесіп азат еткен көптеген елдердегі адамдармен байланысын үзбеді және Нидерландының принці Бернхард оны Билдерберг тобына шақырды. Ол сонымен қатар өзі бірге құрған Арнайы күштер клубының жақтаушысы болды.

Жеке өмір

Губбинс алғаш рет 1919 жылдың 22 қазанында Нора Крейнаға (т. 1894 ж.) үйленді. Олардың екі ұлы болды, үлкені Майкл, Арнайы операциялар басқармасында (СОЭ) қызмет етіп, 1944 жылы Анцио шайқасында қаза тапты. 1944 жылы олар ажырасып, 1950 жылдың 25 қыркүйегінде Норвегияда туған Анна Элис Традинге (қыздығында Йенсен, т. 1914 ж., ө. 2007 ж.) үйленді. Оның сіңлісінің қызы – журналист және жазушы Уна Мэри Паркер.

Өлім

Габбинс аңшы және балықшы болған, өмірінің соңғы жылдарын Хебрид аралдарындағы Харрис аралында өткізген. 1976 жылы ол Батыс аралдар аймағының лейтенант орынбасары болып тағайындалды. Габбинс 1976 жылдың 11 ақпанында Хебрид аралдарындағы Сторноуэйде қайтыс болды.