«Titfield Thunderbolt» (1953) – Чарльз Крихтонның британдық комедиясы. Ауылы тұрғындары тармақ теміржолын сақтап қалуға тырысады. Нағыз ерлік оқиғасы! 🚂✨
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1953 жылғы Чарльз Крайтонның британдық комедиялық фильмі
1953 British comedy film by Charles Crichton
«Титфилд Тэндерболт» – Чарльз Крайтонның режиссерлік жұмысы, Стэнли Холлоуэй, Наунтон Уэйн, Джордж Релф және Джон Грегсонның басты рөлдерде ойнаған 1953 жылғы британдық комедиялық фильм. Сценарий британдық темір жолы оны жабу туралы шешім қабылдағаннан кейін өз тармақ желісін сақтап қалуға тырысатын ауыл тұрғындарының тобы туралы. Сценарийді Т. Е. Б. Кларк жазған. Фильмге Уэльстегі тар жолды Талиллин теміржолының қайта жаңғырту жұмыстары шабыт берді, бұл еріктілер басқаратын әлемдегі алғашқы мұражай теміржолы. «Титфилд» атауы Кларктың Окстедтегі үйіне жақын Суррейдегі Титси және Лимпсфилд есімдерінің біріктірілуінен пайда болған. Майкл Труман – продюсер. Фильмді Ealing Studios шығарды және ол Technicolor түсірілген комедияларының алғашқысы болды. 1953 жылы жарық көрген белгілі теміржол кітаптарының авторы Л. Т. С. Ролттың «Теміржол оқиғасы» кітабынан үлкен шабыт алды. Ролт 1951–1952 жылдары Талиллин теміржолын басқарған еріктілердің құрметті менеджері болды. Британдық теміржол әуесқой және кинотарихшы Джон Хантлидің «Кинодағы теміржолдар» (Ian Allan, 1969 ж.) кітабында айтылғандай, Т. Е. Б. Кларк 1951 жылы Талиллин теміржолына сапар шегіп, оның еріктілерінің кездесетін қиындықтар туралы екі күн бойы зерттеді. Фильмдегі бірнеше сахналар, мысалы, локомотивке жақын жердегі өзеннен шелектермен шұғыл түрде су жеткізу және жолаушылардан вагондарды итеруге көмектесуді сұрау, «Теміржол оқиғасында» баяндалған Талиллин теміржолындағы оқиғалардан алынған.
The Titfield Thunderbolt is a 1953 British comedy film directed by Charles Crichton and starring Stanley Holloway, Naunton Wayne, George Relph and John Gregson. The screenplay concerns a group of villagers trying to keep their branch line operating after British Railways decided to close it. The film was written by T. E. B. Clarke and was inspired by the restoration of the narrow gauge Talyllyn Railway in Wales, the world's first heritage railway run by volunteers. "Titfield" is an amalgamation of the names Titsey and Limpsfield, two villages in Surrey near Clarke's home at Oxted. Michael Truman was the producer. The film was produced by Ealing Studios and was the first of its comedies shot in Technicolor. There was considerable inspiration from the book Railway Adventure by established railway book author L. T. C. Rolt, published in 1953. Rolt had acted as honorary manager for the volunteer enthusiasts running the Talyllyn Railway for the two years 1951–52. According to British rail enthusiast and film historian John Huntley's book Railways in the Cinema (published by Ian Allan in 1969), T. E. B. Clarke actually visited the Talyllyn Railway in 1951 and spent two days learning about the tribulations faced by its volunteers. A number of scenes in the film, such as the emergency resupply of water to the locomotive by buckets from an adjacent stream and passengers being asked to assist in pushing the carriages, were taken from incidents on the Talyllyn Railway recounted in Railway Adventure.
Сюжет
Титфилд ауылының тұрғындары Маллингфорд қаласына баратын темір жол тармағының жабылуын естіп, зор қысылған. Жергілікті пастор және теміржолға құмар Сэм Уич пен ауылдың иесі Гордон Честерфорд, Жеңіл теміржол бұйрығы арқылы компания құрып, желіні өздеріне қаратуға шешім қабылдайды. Күнделікті ішімдік ішуді ұнататын бай адам Уолтер Валентайннан қаржылық қолдау алғаннан кейін, олар Көлік министрлігі оларға бір айлық сынақ мерзімі беретінін біледі, содан кейін бұйрықты тұрақты ету үшін тексеруден өтуі керек. Уичті пойызды жүргізуге Честерфорд пен зейнеткерлікке шыққан рельс төсеуші Дэн Тейлор көмектеседі, ал станцияны басқаруға ауылдан еріктілер тартылады. Автобус операторлары Алек Пирс және Вернон Крамп, бұл идеяға қарсы болып, Титфилд пен Маллингфорд арасында автобус қатынасын құруды жоспарлайды және жоспарларды саботажға салуға тырысады. Теміржолды жек көретін бу машинасы операторы Гарри Хокинстің көмегімен Крамп пен Пирс алғашқы рейс кезінде желіге кедергі келтіруге тырысады, бірақ пойыз өтіп кетеді. Келесі күні олар желідегі су мұнарасын саботаждайды, бірақ Уич пен жолаушылардың қолдауымен олардың әрекеттері сәтсіз аяқталады. Честерфорд олардың бірігу туралы ұсынысын қабылдамағаннан кейін, Крамп пен Пирс Хокинстің көмегімен, Британ темір жолы ауыл тұрғындарына уақытша берген бу локомотиві мен жолаушылар вагонын тексеру алдындағы түні дөңгелектен шығаруға тырысады. Маллингфорд қалалық клеркі Блейкуорт олардың әрекетін тоқтатуға тырысқандықтан қателікпен тұтқындалады, ал ауыл тұрғындары желісінің енді жылжымалы құрам мен жұмыс істейтін локомотивсіз жабылатынына көңілдері түседі. Валентин Тейлорға барады, ол оларға Маллингфордтың теміржол депосынан локомотивті уақытша алуды ұсынады. Екеуі де мас болғандықтан, олар локомотивті алуға сәттілікпен қол жеткізеді, бірақ оны алып келе жатқанда байқалып қалғандықтан апатқа ұшырайды. Нәтижесінде екеуі де полициямен ұсталады. Осы уақытта Уич, қазір Маллингфорд қалалық мұражайында сақталатын желінің алғашқы локомотиві "Тандерболттың" суретінен шабыт алады. Блейкуортты босатуға қол жеткізгеннен кейін, ол филиал желісі үшін локомотив алуға оларға көмектеседі. Жаңа пойызды толықтыру үшін ауыл тұрғындары Тейлордың үйін, ескі теміржол вагонының корпусын алып, оны асыққан түрде жазық платформаға бекітеді. Таңертең Пирс пен Крамп жолаушыларды тасымалдауға дайындалу үшін ауылға келеді, бірақ станцияда күтіп тұрған пойызды көріп, таңғалады. Жүргізуге алаңдаған Пирс автобусты Валентин мен Тейлорды тасымалдап бара жатқан полиция фургонына соғып жібереді, ал Крамп олардың желіні саботаждауға қатысқандарын айтқаннан кейін олар дереу тұтқындалады. Тейлор тұтқындалғаннан кейін Уич, теміржолға құмар және Уилчестер епископы Олли Мэтьюстің көмегімен "Тандерболтты" тексеру рейсіне жүргізуге көмектеседі. Пойыз Титфилдтен кешігіп кетеді, себебі полиция оларды және тұтқындалғандарды Маллингфордқа тасымалдауды талап етеді. Қосқыштармен ақаулықтарға қарамастан, ауыл тұрғындары пойыздың Маллингфордқа дейін сәтті жүгіруіне көмектеседі. Маллингфордқа келгеннен кейін Уич желінің Жеңіл теміржол бұйрығының барлық талаптарына сай екенін біледі, бірақ тым аз айырмамен. Шындығында, егер олар тезірек болғанда, олардың өтініші қабылданбаған болар еді.
The residents of the village of Titfield are shocked to learn that their railway branch line to the town of Mallingford is to be closed. Sam Weech, the local vicar and a railway enthusiast, and Gordon Chesterford, the village squire, decide to take over the line by setting up a company through a Light Railway Order. On securing financial backing from Walter Valentine, a wealthy man with a fondness for daily drinking, the men learn that the Ministry of Transport will allow them a month’s trial period, after which they must pass an inspection to make the Order permanent. Weech is helped by Chesterford and retired track layer Dan Taylor to run the train and volunteers from the village to operate the station. Bus operators Alec Pearce and Vernon Crump, who bitterly oppose the idea and wish to set up a bus line between Titfield and Mallingford, attempt to sabotage the plans. Aided by Harry Hawkins, a steam roller operator who hates the railway, Crump and Pearce attempt to block the line on its first run, but the train forces its way through. The next day, they sabotage the line's water tower but are thwarted by Weech and the line's supportive passengers. After Chesterford refuses to accept a merger offer from them, Crump and Pearce hire Hawkins to help them derail the steam locomotive and passenger coach lent to the villagers by British Railways, the night before the line's inspection. Blakeworth, the town clerk of Mallingford, is mistakenly arrested despite trying to stop the attempt, and the villagers become disheartened that their line will now close without any rolling stock and working steam locomotive. Valentine visits Taylor, who suggests that they borrow a locomotive from Mallingford's rail yards. Despite being both drunk, they manage to acquire one, but accidentally crash it after they're spotted taking it. Both men are promptly arrested by the police as a result. Meanwhile, Weech is inspired by a picture of the line's first locomotive, the Thunderbolt, which is now housed in the Mallingford Town Hall museum. Upon securing Blakeworth's release, he helps them to acquire the locomotive for the branch line. To complete their new train, the villagers use Taylor's home, an old railway carriage body, hastily strapped to a flat wagon. In the morning, Pearce and Crump drive to the village to prepare to take passengers, but are shocked to see the train waiting at the station. Distracted from his driving, Pearce crashes the bus into the police van transporting Valentine and Taylor, and when Crump lets slip that they have been involved in sabotaging the line they are promptly arrested. With Taylor arrested, Weech takes help from Ollie Matthews, a fellow railway devotee and the Bishop of Wilchester, in running the Thunderbolt for the inspection run. The train departs Titfield late because the police demand transport to Mallingford for them and the arrested men. Despite a mishap with the coupling, the villagers help the train complete its run to Mallingford. Upon arriving, Weech learns that the line passed every requirement for the Light Railway Order, but barely. In fact, had they been any faster, their application would have been rejected.
Өндіріс
1953 жылғы наурыз айында жарық көрген «Жол және теміржол» журналындағы өндіріс туралы мақалада айтылғандай, сценарий талаптары 1952 жылы тартымды ландшафттан өтетін, басты жолмен тоғысатын, деңгейлі өткелі және жағымды тармақ желісінің соңғы станциясы бар қолайлы бір жолды теміржол желісінде бірнеше апта фильм түсіруді қажет етті. Британ теміржолдарына жауапты теміржол басқармасы көмек көрсетті, ал өндіріске дейін бірнеше тармақтар қарастырылды, оның ішінде Келведон және Толлесбери жеңіл теміржолы, Мид-Суффолк жеңіл теміржолы, Кент және Шығыс Суссекс теміржолы және Лэмбурн аңғары теміржолы. Түсірілім көбінесе Бат, Сомерсетте, Бристоль және Солтүстік Сомерсет теміржолының Камертон тармағында, Камертон мен Лимпли-Сток арасындағы Кам Брук аңғары бойында жүргізілді. Тармақ 1951 жылдың 15 ақпанында жолға жабылып, бірақ түсірілім үшін қайта ашылды. Титфилд теміржол станциясы іс жүзінде Монктон Комб теміржол станциясы болды, ал Титфилд ауылы жақын жердегі Фрешфорд болды, ал басқа да көріністер қолданылмай қалған Дункертон кенішінде түсірілді. Соңғы сахнадағы Маллингфорд теміржол станциясы – Бристоль Темпл Мидс теміржол станциясы. Бастапқы сахнада Сомерсет және Дорсет бірлескен теміржолының Мидфорд виадугі көрсетілген, онда тармақ желісі астынан өтеді. Гарри Хокинстің бу машинасымен озуға тырысқан Сквайрдың көрінісі Карлингкотта түсірілді. Локомотивтің ауыстырылуы «ұрланған» сахнада жүк вагонының шассиіне орнатылған ағаш «локомотив» макеті қолданылды: локомотивтің жетекші дөңгелектері арасындағы резеңке дөңгелектерді (көруге болады). Бұл сахна Оксфордширдің Вудсток қаласында және Лондонның Ричмонд паркінде түсірілді, бірақ айналмалы дискісі бар сахнадағы негізгі кадр Оксфорд локомотив депосында нағыз локомотивпен түсірілді. GWR 1400 классының №1401 локомотивінің еңкейіп, жолдан шығып кеткен көрінісі Ealing студиясында түсірілген нақты масштабты модельдерді пайдаланды. «Thunderbolt» локомотивінің өзі 1838 жылы салынған және сол кезде 114 жастағы Ливерпуль және Манчестер теміржолының «Lion» локомотивімен бейнеленген, ол антикалық мұражайда сақталған. Ол Technicolor процесіне сәйкес қызыл және жасыл түске боялды және фильмде өз күшімен жүріп өтті. «Thunderbolt» локомотиві ажыратылған пойызбен «соқтығысқан» сахнада локомотивтің тендері нақты зақымдалды, ол буферлік сәуле астында осы күнге дейін көрінеді. Түнде «Thunderbolt» локомотиві мұражайдан шығарылған көрініс Лондондағы Корольдік Альберт залының жанындағы Императорлық институт ғимаратында түсірілді, бірақ кадрлар студияда жасалған модельді пайдаланып жасалды.
As related in an article focused on the production published in the March 1953 edition of The Railway Magazine, the script requirements called for several weeks' filming (in 1952) on a suitable single track railway line passing through attractive scenery, complete with a main line junction, a level crossing, and a pleasant branch line terminus station. Assistance was provided by the Railway Executive in charge of British Railways, and a number of branch lines were examined in pre production, including the Kelvedon and Tollesbury Light Railway, the Mid Suffolk Light Railway, the Kent & East Sussex Railway and the Lambourn Valley Railway. Shooting was largely carried out near Bath, Somerset, on the Camerton branch of the Bristol and North Somerset Railway, along the Cam Brook valley between Camerton and Limpley Stoke. The branch had closed to all traffic on 15 February 1951, but was reopened for filming. Titfield railway station was in reality Monkton Combe railway station, whilst Titfield village was nearby Freshford, with other scenes being shot at the disused Dunkerton Colliery. Mallingford railway station in the closing scene was Bristol Temple Meads railway station. The opening scene shows Midford Viaduct on the Somerset and Dorset Joint Railway, where the branch line passed underneath. The scene of the Squire attempting to overtake Harry Hawkins' steam roller was filmed in Carlingcott. The scene where a replacement locomotive is 'stolen' used a wooden mock up 'locomotive' mounted on a lorry chassis: the rubber tyres can (just) be spotted between the locomotive's driving wheels. The scene was jointly filmed in the Oxfordshire market town of Woodstock and in Richmond Park, London, but the lead in scene with the turntable was filmed at Oxford locomotive depot with a real engine. The earlier scene of GWR 1400 Class No. 1401 crashing and getting wrecked as it heads down an embankment used realistic scale models filmed on a set at Ealing Studios. The Thunderbolt itself was represented by an actual antique museum resident, the Liverpool and Manchester Railway locomotive Lion, built in 1838 and so at the time 114 years old. It was repainted in a colourful red and green livery to suit the Technicolor process and ran under its own power in the film. In the scene in which the Thunderbolt is "rear ended" by the uncoupled train, the locomotive's tender sustained some actual damage, which remains visible beneath the buffer beam to this day. The scene where Thunderbolt is removed at night from its museum was filmed in the (now demolished) Imperial Institute building near the Royal Albert Hall in London, but shots were created using a studio built model for this.
Шығару
Фильмнің гала-премьерасы 1953 жылғы 5 наурызда Лондондағы Лестер сквер театрында Британ кино академиясының марапаттау салтанаты барысында болды, содан кейін 6 наурыздан бастап жалпы көрсетілімге шықты.
The film had its gala premiere at Leicester Square Theatre in London on 5 March 1953, as part of the British Film Academy's award ceremony, before going on general release from the 6th.
Сыни қабылдау
Ealing Studios бас директоры сэр Майкл Балкон фильмнің соңғы нәтижесіне қанағаттанбады, сценарийде жазылған нұсқаға толық сәйкес келмейді деп ойлады. Сол кездегі басқалар да оны басқа Ealing комедияларымен салыстырғанда нашар деп есептеді. Мысалы, Британдық кино институтының 1953 жылғы сәуір айындағы «Ай сайынғы кино бюллетені» сценарийді «күтпегендей әзілсіз және оның кейбір ойлары мәжбүрлі сияқты» деп бағалады. Дегенмен, «Variety» журналы актерлік шеберлікті жоғары бағалады. Он жылдар өткен соң, фильм «сол кездегі Ealing комедияларының ең танымалдарының бірі болмаса да, қазір классикалық туынды ретінде қарастырылады» екені еске түсіріледі. Сол сияқты, Иван Батлер «Британ киносы» еңбегінде оны «көбінесе Ealing комедиясы, тіпті олардың ұзақ комедиялық күнінің соңында шаршаған, бірақ бәрі үшін де әдемі бату» деп сипаттады. Джордж Перри студия тарихында оны «Виски Галоре» және «Пимликоға жол билеті» фильмдерімен салыстырып, «көптеген күшті қарсыластардың басымдығына қарсы тұрып, кішкентай топтың жалпы жеңіске жеткені» туралы ортақ тақырыпты атап өтті. Бірақ, «Picturegoer» журналынан Хью Самсонның түсірілім орны туралы есебін келтіре отырып, тақырыпқа деген ықылас жоқтығын айтады: «Бұл теміржол орнының ерекшелігі: бүкіл түсірілім тобында бірде-бір теміржол әуесқоры жоқ. Сценарий авторы Т. Е. Б. «Тибби» Кларк пойыздарды жек көреді. Продюсер Майкл Труман олардан тез шығуға тырысады. Ал режиссер Кричтон… оны Паддингтон станциясында локомотив нөмірін жазып жүрген кезде табу қиын». Сонымен қатар, Чарльз Барр «адамдардың өмір сүретін қоғамды немесе пойыздың адамдардың күнделікті қажеттіліктерімен байланысын түсінбегенін» айтып келісті.
Ealing Studios head Sir Michael Balcon expressed dissatisfaction with the end result of the film, believing that it didn't quite match up to what had been written in the script. Others too at the time thought that it fell short in comparison to other Ealing comedies. The British Film Institute's Monthly Film Bulletin for April 1953, for example, considered the script "disconcertingly short on wit, and some of its invention seems forced." The acting, however, was praised by Variety. Decades later it is remembered that though the film was "One of the less popular Ealing Comedies at the time, it is now regarded as more of a classic". Similarly, Ivan Butler in his Cinema in Britain called it "A minor Ealing, perhaps even a little tired towards the evening of their long comedy day, but a very pleasant sunset for all that." George Perry, in his history of the studios, compared it to Whisky Galore and Passport to Pimlico as sharing "the theme of the small group pitted against and universally triumphing over the superior odds of a more powerful opponent." But, quoting a location report by Hugh Samson of Picturegoer, he suggests there was a lack of sympathy for the subject: "Odd point about this railway location: not a single railway enthusiast to be found in the whole crew. T. E. B. 'Tibby' Clarke, writer of the script, loathes trains. Producer Michael Truman can't get out of them fast enough. And director Crichton well, you wouldn't find him taking engine numbers at Paddington Station." Again, Charles Barr concurred that "there is no grasp of a living community, or of the relevance of the train to people's daily needs."
Үй медиасы
"Titfield Thunderbolt" фильмі Film Movement Classics қайта шығару лейблі арқылы Blu-ray дискіде, көптеген дискілік қосымшалармен қолжетімді.
The Titfield Thunderbolt is available on Blu ray disc with numerous disc extras from Film Movement's reissue label Film Movement Classics.
Кезеңнен кезеңге бейімдеу
Филипп Гулдингтің әңгімені театрға бейімдеуінің қойылымдары 1997 жылы басталды және одан бері үзбей жалғасып келеді, көбінесе жергілікті өндірістер сериясы түрінде. 2005 жылы тұңғыш рет республикалық гастрольдік тур өтті, ал пьесаның мәтіні 2008 жылы «The Titfield Thunderbolt: A Play» (Samuel French Ltd) деген атпен жарық көрді.
Performances of Philip Goulding's adaptation of the story for theatre began in 1997 and have continued regularly since, largely in a series of local productions. A first national tour took place in 2005, and the script was published in 2008 as The Titfield Thunderbolt: A Play (Samuel French Ltd).