Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз жазушысы Франсуа Ксавье Жозеф Дроз (31 желтоқсан 1773 – 9 қараша 1850) – этика, саясаттану және саяси экономика салаларындағы француз реакциялық жазушысы.
French writer
François Xavier Joseph Droz (dro; 31 December 1773 – 9 November 1850) was a reactionary French writer on ethics, political science and political economy.
Өмірбаян
Ол Бесансон қаласында дүниеге келді, онда оның отбасы заңгерлік мамандықтың көптеген белгілі өкілдерін тәрбиеледі. Дроздың өзінің заңдық оқулары оны 1792 жылы Парижге жеткізді; ол Франция королі Людовик XVI тақтан алынғаннан кейін бір күн өткен соң келді және қыркүйек айындағы қырғындарға куә болды. Соғыс жарияланғанда ол Дубс ерікті батальонына қосылып, келесі үш жыл бойы Рейн армиясында қызмет етті. Денсаулығына байланысты запасқа шығарылғаннан кейін, ол жаңадан құрылған Бесансонның орталық мектебінде өте қолайлы қызметке орналасты; ал 1799 жылы «Essai sur l'art oratoire» (Париж, Fructidor, An VII) атты еңбегімен автор ретінде алғаш рет көзге түсті, онда ол Хью Блэрге ерекше алғысын білдірді. 1803 жылы Парижге көшіп келгенде, ол тек Дукиспен ғана емес, сонымен қатар скептик Кабанимен де жақын қарым-қатынас орнатты; және осы философтың кеңесімен ол көпшіліктің назарын аудару үшін «Лина» романын жазды, оны Сент-Бёв Флориан мен Вертердің аралас үні ретінде сипаттады. Осы замандағы басқа да көптеген әдебиетшілер сияқты, ол «Droits runis» деп аталатын кіріс кеңсесінде жұмыс істеді; бірақ 1814 жылдан бастап ол өзін толығымен әдебиетке арнап, түрлі журналдарға мақалалар жазды. «Бақытты болу өнері туралы эссе» (Париж, 1806), «Монтаньеге мақтау» (1812) және «Өнердегі сұлулық туралы эссе» (1815) еңбектерімен бұрыннан таныс болған ол 1823 жылы «Әдеп философиясы немесе өмір ғылымы туралы түрлі жүйелер» еңбегімен Монтион сыйлығын жеңіп алды, сондай-ақ 1824 жылы Француз академиясына қабылданды. Ол Парижде қайтыс болды.
He was born at Besançon, where his family had supplied many notable members of the legal profession. Droz's own legal studies led him to Paris in 1792; he arrived the day after the dethronement of King Louis XVI of France, and was present during the massacres of September. On the declaration of war he joined the volunteer battalion of the Doubs, and for the next three years served in the Army of the Rhine. Discharged on health grounds, he obtained a much more congenial post in the newly founded école centrale of Besançon; and in 1799 he made his first appearance as an author by an Essai sur l'art oratoire (Paris, Fructidor, An VII. ), in which he acknowledges his indebtedness more especially to Hugh Blair. Moving to Paris in 1803, he became friendly not only with the like minded Ducis, but also with the sceptical Cabanis; and it was on this philosopher's advice that, in order to catch the public ear, he produced the romance of Lina, which Sainte Beuve has characterized as a mingled echo of Florian and Werther. Like several other literary men of the time, he obtained a post in the revenue office known as the Droits runis; but from 1814 he devoted himself exclusively to literature and became a contributor to various journals. Already favorably known by his Essai sur l'art d'être heureux (Paris, 1806), his Éloge de Montaigne (1812), and his Essai sur le beau dans les arts (1815), he not only gained the Montyon Prize in 1823 by his work De la philosophie morale ou des différents systèmes sur la science de la vie, but also in 1824 obtained admission to the Académie française. He died in Paris.
Ойлау
Бұл трактаттың мақсаты – қоғам дұрыс күйге келгенше, адамдар өздерінің құқықтары емес, міндеттері туралы ойлауға тәрбиеленуі керек деген негізгі ойды сіңіру. 1825 жылы оған «Моральдың саясатқа қолданылуы», ал 1829 жылы «Саяси экономия немесе байлық ғылымының қағидалары» атты әдістемелік және нақты жазылған трактат жарық көрді, оны 1854 жылы Мишель Шевалье өңдеді. Оның келесі және ең маңызды еңбегі – үш томдық «Людовик XVI тұсындағы тарих» (Париж, 1839-1842). Өмірінің соңына қарай Дроз діни көзқарастарына берілді, ал оның соңғы еңбегі «Христиандық туралы ойлар» (1842) болды. Сент-Бёвтің айтуынша, «Ол жақсылар мен әділ адамдардың руында туды және өмір бойы сонда қалып қойды».
The main doctrine that this treatise seeks to inculcate is that society will never be in a proper state until men have been educated to think of their duties and not of their rights. It was followed in 1825 by Application de la morale à la politique, and in 1829 by L'économie politique ou principes de la science des richesses, a methodical and clearly written treatise, which was edited by Michel Chevalier in 1854. His next and greatest work was a Histoire du règne de Louis XVI in three volumes (Paris, 1839 1842). As he advanced in life, Droz became more and more decidedly religious, and the last work of his prolific pen was Pensées sur le christianisme (1842). In the words of Sainte Beuve, "he was born and he remained all his life of the race of the good and the just."
Мұра
Жозеф Дрозды Петр Кропоткин француз революциясы тарихында келтіреді, сол кезде адамдарға корольдіктің қараңғы түрмелерін аралауға рұқсат берілді. Жозеф Дроздың сөзінше, адамдар көргендерінен қорқып, тіпті осыны ескергенімен, "Бастилияда одан да қорқынышты нәрселерді көруге болатын".
Joseph Droz is quoted by Peter Kropotkin in his history of the French Revolution, when people were allowed to tour the oubliettes of the royalty, and, according to Joseph Droz, people were horrified at what they saw, and that even given this, "that in the Bastille there were even worse things to be seen."