Кіріспе

АҚШ Хельсинки комиссиясы – АҚШ үкіметтік мекемесі.

Комиссияның қызметі мен міндеттері

Комиссия Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық жөніндегі конференцияның қорытынды актісінің баптарына сәйкестік немесе оларды бұзуды көрсететін қол қоюшылардың іс-әрекеттерін бақылауға және осы бағыттағы шаралар қабылдауға уәкілетті және міндеттелген. Бұл ретте, адам құқықтары және гуманитарлық салалардағы ынтымақтастыққа қатысты ережелерге ерекше назар беріледі. Комиссия сонымен қатар АҚШ Үкіметі мен жеке ұйымдардың бағдарламалары мен қызметтерін бақылауға және дамытуға уәкілетті, осы арқылы қорытынды актінің ережелерін пайдаланып, Шығыс пен Батыс арасындағы экономикалық ынтымақтастықты кеңейтуге, сондай-ақ адамдар мен идеялардың алмасуын күшейтуге ықпал етуге шақырылады.

Қысқаша мазмұны

Комиссия АҚШ Өкілдер палатасының тоғыз мүшесінен, АҚШ Сенатының тоғыз мүшесінен және Мемлекеттік хаттар, Қорғаныс және Сауда департаменттерінен бір-бір мүшеден тұрады. Төраға және тең төраға лауазымдары Палата мен Сенат арасында бөліседі және жаңа Конгресс шақырылғанда екі жылда бір рет ауысады. Комиссия мүшелеріне кәсіби қызметкерлер көмек көрсетеді. Комиссия АҚШ-тың ЕҚЫҰ-ға және қатысушы мемлекеттерге қатысты саясатын әзірлеуге үлес қосады және оның іске асырылуына қатысады, соның ішінде ЕҚЫҰ отырыстарына және ЕҚЫҰ-ның белгілі бір органдарына АҚШ-тың ресми делегацияларының мүшелері мен қызметкерлерінің қатысуы арқылы. Комиссия мүшелері ЕҚЫҰ-ға қатысушы басқа мемлекеттердің парламентарийлерімен, үкімет шенеуніктерімен, үкіметтік емес ұйымдармен және жеке тұлғалармен үнемі байланыста болады. Комиссия ЕҚЫҰ-ға қатысты мәселелер бойынша сарапшы куәгерлермен ашық тыңдаулар мен брифингтер өткізеді; қатысушы мемлекеттерде ЕҚЫҰ міндеттемелерін орындау туралы ашық есептер жариялайды; ЕҚЫҰ жағдайлары мен Комиссия қызметі туралы жаңартылған ақпаратты қамтитын мерзімді жинақ шығарады; сондай-ақ демократиялық, экономикалық және адам құқықтарының дамуын тікелей зерделеу және бағалау үшін қатысушы мемлекеттерге және ЕҚЫҰ кездесулеріне ресми делегацияларды ұйымдастырады.

Тарих

2018 жылдың ақпан айында ЕҚЫҰ Вашингтонда Ресейдің халықаралық спорттағы допинг мәселесін қарастыру үшін жиналды. Талқылаудың орталық тақырыбы – куәгерлерді қорғау қажеттілігі болды. Отырысқа АҚШ-қа қашқан Ресейдің допингке қарсы лабораториясының бұрынғы басшысы доктор Григорий Родченковтың адвокаты Джим Уолденнің куәлігі қосылды. 2022 жылдың 1 шілдесінде рейтингтік мүше сенатор Роджер Викер (Миссисипи штаты) және Румынияның Сыртқы істер министрі Богдан Ауреску «ҚАРА ТЕҢІЗ ҚАУІПСІЗДІГІ СУММИТІ» деп аталған Еуроатлантикалық қауіпсіздік конференциясын бірлесіп төрағалық етті. 2022 жылдың 17 қазанында, Ресейдің Украинаға басып кіруі толыққанды жүріп жатқанда, Комиссия Мемлекеттік департаментке Ресейдің БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің тұрақты мүшесі мәртебесін жою үшін Біріккен Ұлттар Ұйымына ұсыныс енгізуді талап етті. Бұл бастама Украинаның БҰҰ-дағы елшісі Сергей Кислицаның Ресейді ығыстыру кампаниясының кезекті қадамы ретінде қарастырылды. 2022 жылдың 14 желтоқсанында, екі партиялық күш-жігермен, комиссияның төрағасы Стив Коэн және комиссияның жоғары тұрған мүшесі Джо Уилсон Өкілдер палатасына 1517 қаулысын ұсынды, онда олар Ресейдің БҰҰ Жарғысын «аса ауыр бұзғанын», оның Қауіпсіздік Кеңесінің мүшелігіне құқығына күмән тудыратынын және президент Байденді, басқалармен қатар, «Мемлекеттік департамент пен басқа да тиісті федералды департаменттер мен агенттіктерге одақтастармен, серіктестермен және басқа елдермен Ресей Федерациясының Біріккен Ұлттар Ұйымының басқа да органдары мен мамандандырылған агенттіктерге қатысуын немесе мүшелігін шектеу, тоқтату немесе аяқтау үшін барлық қажетті шаралар қабылдауға бағыттауға» шақырды.

Тарихи көшбасшылық

Мерзімнің басталуы Мерзімнің аяқталуы Төраға, Теңтөраға, Бас мүше, Бас мүше 1976–1979 Реп. Данте Фаселл (Д ФЛ) Сенатор Клейборн Пелл (Д РИ) Сенатор Клиффорд Кейс (Р НЖ) Реп. Джон Бьюкенен (Р АЛ) 1979–1981 Сенатор Боб Доул (Р КС) 1981–1983 Сенатор Боб Доул (Р КС) Сенатор Пэт Лихи (Д ВТ) Реп. Милисент Фенвик (Р НЖ) 1983–1985 Сенатор Денис ДеКончини (D AZ) Сенатор Ал Д'Амато (R NY) Реп. Дон Риттер (R PA) 1985–1987 Сенатор Ал Д'Амато (R NY) Реп. Стенни Хойер (D MD) Реп. Джек Кемп (R NY) Сенатор Денис ДеКончини (D AZ) 1987–1989 Реп. Стенни Хойер (D MD) Сенатор Денис ДеКончини (D AZ) Сенатор Ал Д'Амато (R NY) Реп. Джек Кемп (R NY) 1989–1991 Сенатор Денис ДеКончини (D AZ) Реп. Стенни Хойер (D MD) Реп. Джон Портер (R IL) Сенатор Ал Д'Амато (R NY) 1991–1993 Реп. Стенни Хойер (D MD) Сенатор Денис ДеКончини (D AZ) Сенатор Ал Д'Амато (R NY) Реп. Джон Портер (R IL) 1993–1995 Сенатор Денис ДеКончини (D AZ) Реп. Стенни Хойер (D MD) Реп. Крис Смит (R NJ) Сенатор Ал Д'Амато (R NY) 1995–1997 Реп. Крис Смит (R NJ) Сенатор Ал Д'Амато (R NY) Сенатор Расс Фейнгольд (D WI) Реп. Бен Кардин (D MD) 1997–1999 Сенатор Ал Д'Амато (R NY) Реп. Крис Смит (R NJ) Реп. Бен Кардин (D MD) Сенатор Расс Фейнгольд (D WI) 1999–2001 Реп. Крис Смит (R NJ) Сенатор Бен Кэмпбелл (R CO) Сенатор Крис Додд (D CT) Реп. Бен Кардин (D MD) 2001–2003 Сенатор Бен Кэмпбелл (R CO) Реп. Крис Смит (R NJ) Реп. Бен Кардин (D MD) Сенатор Хиллари Клинтон (D NY) 2003–2005 Реп. Крис Смит (R NJ) Сенатор Бен Кэмпбелл (R CO) Сенатор Хиллари Клинтон (D NY) Реп. Бен Кардин (D MD) 2005–2007 Сенатор Сэм Браунбек (R KS) Реп. Крис Смит (R NJ) Реп. Бен Кардин (D MD) Сенатор Хиллари Клинтон (D NY) 2007–2009 Реп. Алси Хейстингс (D FL) Сенатор Бен Кардин (D MD) Сенатор Сэм Браунбек (R KS) Реп. Крис Смит (R NJ) 2009–2011 Сенатор Бен Кардин (D MD) Реп. Алси Хейстингс (D FL) Реп. Крис Смит (R NJ) Сенатор Сэм Браунбек (R KS) 2011–2013 Реп. Крис Смит (R NJ) Сенатор Бен Кардин (D MD) Сенатор Роджер Уикер (R MS) Реп. Алси Хейстингс (D FL) 2013–2015 Сенатор Бен Кардин (D MD) Реп. Крис Смит (R NJ) Реп. Алси Хейстингс (D FL) Сенатор Роджер Уикер (R MS) 2015–2017 Реп. Крис Смит (R NJ) Сенатор Роджер Уикер (R MS) Сенатор Бен Кардин (D MD) Реп. Алси Хейстингс (D FL) 2017–2019 Сенатор Роджер Уикер (R MS) Реп. Крис Смит (R NJ) Реп. Алси Хейстингс (D FL) Сенатор Бен Кардин (D MD) 2019–2021 Реп. Алси Хейстингс (D FL) Сенатор Роджер Уикер (R MS) Сенатор Бен Кардин (D MD) Реп. Джо Уилсон (R SC) 2021–2023 Сенатор Бен Кардин (D MD) Реп. Алси Хейстингс (D FL) Реп. Джо Уилсон (R SC) Сенатор Роджер Уикер (R MS) Реп. Стив Коэн (D TN) 2023 – қазіргі уақытқа дейін Реп. Джо Уилсон (R SC) Сенатор Бен Кардин (D MD) Сенатор Роджер Уикер (R MS) Реп. Стив Коэн (D TN)