Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Социалистік жұмысшылар кеңесі
Socialist workers' council
Совет (совет, совет) – социалистік идеологияны ұстанатын жұмысшылар кеңесі, әсіресе Ресей революциясы аясында. Советтер Ресей КСР және Махновщинадағы басты үкімет нысаны болды. Алғашқы советтер 1905 жылғы революция кезінде Ресей империясының соңында құрылды. 1917 жылы ақпан революциясынан кейін Ресейдің Уақытша үкіметі мен советтер арасында биліктің екіұстанымды жағдайы қалыптасты. Бұл сол жылы қазан революциясымен аяқталды, оның барысында Советтердің екінші съезі елдің жоғарғы басқару органы деп жарияланды. Советтер кейіннен Кеңес Одағына атын бергендіктен, мемлекет құрылуымен тығыз байланысты. Дегенмен, бұл термин кез келген социалистік жұмысшылар кеңесіне, мысалы, ирландиялық советтерге де қатысты болуы мүмкін. Советтер міндетті түрде Кеңес Одағының идеологиясын ұстануға тиіс емес.
A soviet (совет, , ) is a workers' council that follows a socialist ideology, particularly in the context of the Russian Revolution. Soviets were the main form of government in the Russian SFSR and the Makhnovshchina. The first soviets were established during the 1905 Revolution in the late Russian Empire. In 1917, following the February Revolution, a state of dual power emerged between the Russian Provisional Government and the soviets. This ended later that year with the October Revolution, during which the Second Congress of Soviets proclaimed itself the supreme governing body of the country. Because soviets gave the name to the later Soviet Union, they are frequently associated with the state's establishment. However, the term may also refer to any workers' council that is socialist, such as the Irish soviets. Soviets do not inherently need to adhere to the ideology of the Soviet Union.
Этимология
"Совет" сөзі орыс тілінде кеңес, жиналыс, ақыл, үйлесім немесе келісім деген мағынаны білдіреді, және барлығы протославян тіліндегі *vět iti "хабарлау" сөз тамырынан туындайды. Бұл славян тіліндегі "věst" ("жаңалық"), ағылшын тіліндегі "wise", "ad vis or" (француз тілі арқылы ағылшын тіліне келген) немесе голланд тіліндегі "weten" ("білу"; "wetenschap" "ғылым" сөзімен салыстырыңыз) сөздерімен байланысты. "Советник" сөзі "кеңесші" дегенді білдіреді, ол орыс тіліндегі "совет" сөзі мен кәсіпті білдіретін -ник жұрнағынан құралған. Орыс тілінде көптеген ұйымдар "кеңес" (сове́т) деп аталды. Мысалы, Ресей империясында 1810 жылдан 1917 жылға дейін қызмет еткен Мемлекеттік кеңес Министрлер кеңесі ретінде танылды. Осы кезеңде олар шағын жұмысшы кооперативтерін құрды, бірақ Ресейдің солшыл ұйымдарға жасаған репрессиясы олардың қызметін шектеді.
"Soviet" is derived from a Russian word meaning council, assembly, advice, harmony, or concord, and all ultimately deriving from the Proto Slavic verbal stem of *vět iti "to inform", related to the Slavic "věst" ("news"), English "wise", the root in "ad vis or" (which came to English through French), or the Dutch "weten" ('to know'; cf. "wetenschap" 'science'). The word "sovietnik" means "councillor", from the Russian word "soviet" plus the Russian suffix ник denoting an occupation. A number of organizations in Russian were called "council" (сове́т). For example, in Imperial Russia, the State Council, which functioned from 1810 to 1917, was referred to as a Council of Ministers. During this time they established minor worker cooperatives though the operations were minor due to Russian crackdown on leftist organizations.