Кіріспе

Пол Остердің романы, 1993 жылғы фильм.

«Тағдыр музыкасы» (1990) – Пол Остердің абсурдтық романы. Ол 1991 жылы PEN/Faulkner көркем әдебиеті сыйлығының финалисі болды және кейін 1993 жылы фильмге түсірілді; Манди Патинкин Наше рөлін, ал Джеймс Спейдер Поцци рөлін ойнады.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Джим Наш – екі жасар қызы мен оны тастап кеткен әйелі бар өрт сөндіруші. Бір уақытта жұмыс істеп, бала тәрбиелеу мүмкін еместігін білген ол, қызын әпкесіне жібереді. Алты ай бойы сирек келіп-кетіп, Наш қызы Джульеттің оны ұмыта бастағанын сезеді. Содан кейін, Нашты бала кезінде тастап кеткен әкесі қайтыс болып, балаларына зор қаражат қалдырады. Джульеттің әпкесімен бақытты болатынын білген Наш, барлық қарызын төлеп, Saab сатып алып, елді шарлап, бір жыл бойы "еркін өмір" сүреді. Ақшасы таусылған соң, Наш Джек Поззи есімді жас құмар ойыншымен танысады. Екеуі Фловер мен Стоун есімді екі бай біздің адамымызды покерде алдау жоспарын құрады. Үй сатып алудан бөлек, екі эксцентрик Оливер Кромвельдің қиратып кеткен он бесінші ғасырдағы ирланд қамалының қираған жерінен он мың тас сатып алады. Гүл мен Тас оларды өздерінің сарайының артындағы алаңда "Еске алу қабырғасын" салуға ниеттенді. Бірақ Гүл мен Тас Поззидің ойлағандай наив емес, жоспар сәтсіз аяқталады. Ақшасы бітіп қалған Наш "бір ғана картаның соққысына" барлық нәрсені тәуекелге қоюға шешім қабылдайды және машинасының кепілі ретінде салады. Жеңіліп, екеуі де қарыздарын өтеу үшін Гүл мен Тасқа борышкер болады. Олар Гүл мен Тас үшін қабырға салады – ешкім көрмейтін, мағынасыз қабырға. Романның қалған бөлігінде Гүл мен Тас көзге түспейді. Наш мұны 50 күндік еңбек деп есептейді, ал Поззи бұл адамдық қадір-қасиеттің бұзылуы деп санайды. Екеуіне миллионерлердің қатал, бірақ жақсы мінезді күзетшісі Кальвин Мёркс қарауылдық етеді. Поззи Мёркске карта ойнауға тым ақылды екенің туралы әзіл айтқанда, Мёркске шабуыл жасағаннан кейін, Мёркс қару алып жүреді. Поззи мұны өзінің құлдық екенінің дәлелі деп есептейді. Екі адам қарыздарын өтегеннен кейін де миллионерлер олардың жыл бойында сарайда тұрғандары үшін тамақ және ойын-сауық шығындарын қосады. Поззи келісімшарттан шығудың жолы жоқ деп сеніп, алаңға қашып кетеді. Бірнеше күннен кейін Наш жас досын ұрып-соғып, комаға түскен күйі шөпте жатқан жерден табады. Мёркс өзінің кінәсіз екенін айтып, Поззиді ауруханаға жеткізгенін мәлімдейді. Екі аптадан кейін Мёркс Нашқа Поззи ауруханадан шығып, жоғалып кеткенін айтады, бірақ Наш досының қайтыс болғанына сенімді. Уақыт өте келе, қабырғаның биіктігі артады, сондай-ақ Наштің Мёркске кек қайтаруға құштарлығы да артады. Наш қабырғаның жұмысын аяқтап, қарызын төлегеннен кейін, Мёркс және оның күйеу баласы Флойд Нашты тойға шақырады. Наш Флойдты бильярдта жеңеді, бірақ жеңісінен алған елу долларды алмайды. Флойд оған риза екенін айтады. Көп ұзамай, үш адам Мёркстің жаңа машинасына (Наштің ескі Saab-ына) мінеді, мас емес Наш рульге отырады. Наш машинаны сағатына 85 миль жылдамдыққа дейін жеделдетіп, қарсы келе жатқан көлікке соқтығысады.

Ықпал

"Шаялылық музыкасы" Дэвид Митчеллдің 1999 жылғы "Ghostwritten" романында еске алынады, ол да кездейсоқтықтың мәнімен айналысады. Романдағы бір кейіпкер "сол Нью-Йорк адамының романы" деп аталатын "Шаялылық музыкасы" музыкалық ұжымының мүшесі. Фильмнен алынған диалогтар Sweet Billy Pilgrim-нің "Here It Begins" атты әнінде пайдаланылады.

Бейімделулер

2009 жылы Audible.com Марк Виетор оқыған «Музыкалық мүмкіндік» атты аудио кітапты Modern Vanguard аудио кітаптар сериясының аясында шығарды.