Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оңтүстік Қытай мен Оңтүстік-Шығыс Азияда туған этнос, Солтүстік Үндістандағы мұсылман этносы.
Ethnic group native to South China and Southeast Asia
the Muslim ethnic group in northern India
Миао – Оңтүстік Қытай мен Оңтүстік-Шығыс Азияда қоныстанған, Қытай үкіметі 56 ресми этностың бірі деп мойындаған, тілдік жағынан байланысты халықтар тобы. Миао халқы көбінесе Қытайдың оңтүстігіндегі таулы аймақтарда тұрады. Олардың қоныс аумағы Гуйчжоу, Юньнань, Сычуань, Хубэй, Хунань, Гуанси, Гуандун және Хайнань провинцияларын қамтиды. Миаоның кейбір кіші топтары, ең белгілісі Хмонг халқы, Қытайдан Оңтүстік-Шығыс Азияға (Мьянма, Солтүстік Вьетнам, Лаос және Таиланд) көшіп кеткен. 1975 жылы Лаоста коммунистер билікке келгеннен кейін, көптеген Хмонг бежендері Батыс елдеріне, әсіресе АҚШ, Франция және Австралияға қоныс аударды. Миао – қытай термині, ал оның құрамындағы топтардың өздерінің атаулары бар, мысалы (әртүрлі жазу нұсқаларымен) Хмонг, Хму, Ксон (Ко Ксион) және А Хмао. Бұл халықтар (Хайнандағыларды қоспағанда) Хмонг тілдерінде сөйлейді, ол Хмонг-Мьен тілдерінің бір тармағы, оған Хмонг, Хмюб, Ксон және А Хмао сияқты бір-бірін түсінбеушік көптеген тілдер кіреді. Хмонг тілдерінде сөйлейтін барлық адамдар Миаоға жатпайды. Мысалы, Буну және Бахенг тілдерінде сөйлейтіндер Яо деп, ал Шейк тілдерінде сөйлейтіндер Ши және Яо деп аталады. Хайнандағы Кем Ди Мун халқы, ресми түрде Миао халқы деп белгіленгеніне қарамастан, континенттік Қытайдағы Ким Мун халқымен тілдік және мәдени жағынан бірдей, олар Яоның кіші тобы ретінде жіктеледі.
The Miao are a group of linguistically related peoples living in Southern China and Southeast Asia, who are recognized by the government of China as one of the 56 official ethnic groups. The Miao live primarily in the mountains of southern China. Their homeland encompasses the provinces of Guizhou, Yunnan, Sichuan, Hubei, Hunan, Guangxi, Guangdong, and Hainan. Some sub groups of the Miao, most notably the Hmong people, have migrated out of China into Southeast Asia (Myanmar, Northern Vietnam, Laos, and Thailand). Following the communist takeover of Laos in 1975, a large group of Hmong refugees resettled in several Western nations, mainly in the United States, France, and Australia. Miao is a Chinese term, while the component groups of people have their own autonyms, such as (with some variant spellings) Hmong, Hmu, Xong (Qo Xiong), and A Hmao. These people (except those in Hainan) speak Hmongic languages, a subfamily of the Hmong–Mien languages including many mutually unintelligible languages such as the Hmong, Hmub, Xong and A Hmao. Not all speakers of the Hmongic languages belong to the Miao. For example, the speakers of the Bunu and Bahengic languages are designated as the Yao, and the speakers of the Sheic languages are designated as the She and the Yao. The Kem Di Mun people in Hainan, despite being officially designated as Miao people, are linguistically and culturally identical to the Kim Mun people in continental China who are classified as a subgroup of the Yao.
Әйелдердің мәртебесі
Қытайдың кейбір аймақтарында әйелдерге дәстүрлі түрде қатыстырылған конфуцийлік принциптермен салыстырғанда, мяо мәдениеті әйелдердің қоғамдағы рөлдерін анықтауда көбінесе кем қатаң. Мяо әйелдері салыстырмалы түрде көп тәуелсіздікке, қозғалмалылыққа және әлеуметтік еркіндікке ие. Олар күшті жігерлілікке және саяси санаға ие деп белгілі. Олар әлеуметтік көмек көрсету, білім беру, өнер мен мәдениет және ауыл шаруашылығы салаларында өздерінің қауымдастықтарына белсенді үлес қосады. Мяо әйелдері дәстүрлі киімдер мен қолөнер бұйымдарын жасауда үлкен шеберлік пен өнер көрсетеді. Олар кесте тігу, тоқу, қағаз кесу, батик және күміс әшекейлер жасаумен айналысады. Олардың киімдері – жейделер, пальтолар, бас киімдер, жағалар мен білезіктер, кең юбкалар және сәби тасымалдағыштар – өте күрделі және жарқын өрнектермен, анық сызықтармен жасалған. Жеті жастағы қыздар аналары мен әпкелерінен кесте тігуді үйрене бастайды және жасөспірім шағында осы өнерде шебер болады. Сонымен қатар, мяо күміс әшекейлері өзінің дизайнымен, стилімен және шеберлігімен ерекшеленеді. Мяо күміс әшекейлері толығымен қолмен жасалған, мұқият безендірілген өрнектермен ойылған. Оларды жасау оңай емес, екі бірдей шедевр жоқ. Мяо кестелері мен күміс әшекейлері жоғары бағаланады, нәзік және әдемі. Күміс әшекейлер – мяо халқының аса құнды қолөнер бұйымдары. Бұл мәдени дәстүрден басқа, ол мяо әйелдерінің байлығын да көрсетеді. Мяо халқының мақалында айтылғандай: "Күміс немесе кестемен әшекейленбеген қыз – қыз емес", сондықтан мяо әйелдері кейде киген немесе иеленген күміс әшекейлерінің мөлшерімен анықталады. Сичжоудағы Хмонг Тянь руы VII ғасырда көшіп келген ханзу қытай руы ретінде пайда болды. Тунбао халқының тегі Минь әулетіне дейін жетеді, 1381 жылы Хунъу императоры 300 000 ханзу қытай әскерлерін Юньнаньды жаулап алуға жіберді, соның ішіндегілер Яо және Мяо әйелдеріне үйленді. Әйелдердің үйлену рәсімдерін өткізуі «Оңтүстік-Шығыс Азия» үйленулерінде байқалған ерекшелік болды, мысалы, 1667 жылы Юньнаньдағы мяо әйелінің қытай шенеунігімен үйленуі. Кейбір мәдени ықпалдар болды, Юньнаньдағы мяо басшысының қызы 1600 жылдары қытай тілінде оқи, жаза және тыңдай алатынын, сондай-ақ қытай классикасын оқи алатынын жазған ғалымға үйленді.
Compared to the Confucian principles traditionally exercised over women in some regions of China, the Miao culture is generally less strict in categorization of women's roles in society. Miao women exercise relatively more independence, mobility and social freedom. They are known to be strong willed and politically minded. They actively contribute to their communities in social welfare, education, arts and culture, and agricultural farming. Miao women demonstrate great skill and artistry when making traditional clothing and handicrafts. They excel at embroidering, weaving, paper cutting, batik, and intricate jewelry casting. From vests, coats, hats, collars and cuffs, to full skirts, and baby carriers, the patterns on their clothes are extremely complicated and colorful with clean lines. Girls of around seven will learn embroidering from mothers and sisters, and by the time they are teenagers, they are quite deft. Additionally, Miao silver jewelry is distinctive for its design, style and craftsmanship. Miao silver jewelry is completely handmade, carved with fine decorative patterns. It's not easy to make and there is not one final masterpiece exactly the same as another. The Miao embroidery and silver jewelry are highly valued, delicate and beautiful. Silver jewelry is a highly valuable craftwork of the Miao people. Apart from being a cultural tradition, it also symbolises the wealth of Miao women. As a Miao saying goes, "decorated with no silver or embroidery, a girl is not a girl", Miao women are occasionally defined by the amount of silver jewelry she wears or owns. The Hmong Tian clan in Sizhou began in the seventh century as a migrant Han Chinese clan. The origin of the Tunbao people traces back to the Ming dynasty when the Hongwu Emperor sent 300,000 Han Chinese male soldiers in 1381 to conquer Yunnan, with some of the men marrying Yao and Miao women. The presence of women presiding over weddings was a feature noted in "Southeast Asian" marriages, such as in 1667 when a Miao woman in Yunnan married a Chinese official. Some Sinicization occurred, in Yunnan a Miao chief's daughter married a scholar in the 1600s who wrote that she could read, write, and listen in Chinese and read Chinese classics.
Чию туралы аңыз және оның шығу тегі
Қытайдың Тан әулетінің аңызына сәйкес, Чию бастаған Цзюли тайпасынан тараған Миаолар Жуолу шайқасында (қазіргі Хэбэй және Ляонин провинцияларының шекарасындағы, бұрынғы әкімшілік аймақ) Хуан Ди мен Ян Дидің әскери одағымен, Хуасия тайпасының басшыларымен Сары өзен аңғарының басымдығы үшін күрескенде жеңіліске ұшырады. Аңыз бойынша, Сан-Миао тайпасы – Цзюли тайпасының ұрпақтары. Қытай деректерінде Донгтин көлі маңындағы Сан Миао (三苗, Үш Миао) мемлекеті туралы жазылған. Оны Ұлы Ю жеңіп алды. Б.з.д. 704 жыл шамасында Юньнаньда тағы бір Миао мемлекеті құрылған болуы мүмкін, ол б.з.д. 3 ғасырда қытайлар тарапынан бағындырылды. 2002 жылы Массачусетс Амхерст университетінің зерттеушілері Чу тілінің Тай-Кам және Миао-Яо тілдерінен ықпал алғанын анықтады.
According to a Tang dynasty Chinese legend, the Miao who descended from the Jiuli tribe led by Chiyou were defeated at the Battle of Zhuolu (, a defunct prefecture on the border of present provinces of Hebei and Liaoning) by the military coalition of Huang Di and Yan Di, leaders of the Huaxia tribe as the two tribes struggled for supremacy of the Yellow River valley. The San Miao, according to legend, are the descendants of the Jiuli Tribe. Chinese records record a San Miao (三苗, Three Miao) kingdom around Dongting Lake. It was defeated by Yu the Great. Another Miao kingdom may have emerged in Yunnan around 704 BC that was subjugated by the Chinese in the 3rd century BC. In 2002, the Chu language has been identified as perhaps having influence from Tai–Kam and Miao–Yao languages by researchers at University of Massachusetts Amherst.
Тарату
Қытай жазбаларында Мяо тайпасы Тан әулетіне (618–907) дейін еске алынбаған. Келесі кезеңде Мяолар Оңтүстік Қытай мен Оңтүстік-Шығыс Азияға көшіп кетті. Олар көбінесе таулы немесе маргиналды жерлерде қоныстанды және осы жерлерді өңдеу үшін егіншілік жасаудың кесу-жару және өртеу әдістерін қолданды. Мин әулетінің Мяо көтерілісі кезінде императорлық әскерлер мыңдаған Мяоларды өлтірді. Мяо ұлдарының жаппай кастрациясы да болды. Цин әулеті кезінде Мяо империяға қарсы үш соғысқа қатысты. Мәселе соншалықты ауыр болғандықтан, Юнчжэн императоры 1726 жылы өзінің ең маңызды шенеунігінің бірі – Ортайды Мяо халқы көп провинциялардың вице-королі етіп тағайындады, және ол 1731 жылға дейін көтерілістерді басумен айналысты. 1735 жылы оңтүстік-шығыстағы Гуйчжоу провинциясында Мяолар үкіметтің күштеп ассимиляциялау саясатына қарсы көтерілді. Сегіз округтегі 1224 ауыл 1738 жылға дейін соғысты, содан кейін көтеріліс тоқтатылды. Сянтан университетінің профессоры Вудың сөзіне сүйенсек, соғыстан Мяо халқының жартысы зардап шекті. Екінші соғыс (1795–1806) Гуйчжоу және Хунань провинцияларын қамтыды. Ши Санбао және Ши Льюденг осы екінші көтеріліске жетекшілік етті. Ол да сәтсіздікке ұшырады, бірақ көтерілісті тоқтатуға 11 жыл кетті. Үш соғыстың ең ірісі 1854 жылдан 1873 жылға дейін жалғасты. Чжан Сюймей Гуйчжоудағы көтеріліске жетекшілік етті және Хунань провинциясының Чанша қаласында тұтқындалып, қаза болғанға дейін басқарды. Бұл көтеріліс бір миллионнан астам адамды және барлық көршілес провинцияларды қамтыды. Соғыс аяқталған кезде профессор Вудың айтуынша, Мяо халқының 30 пайызы ғана өздерінің туған жерлерінде қалды. Бұл жеңіліс Хмонг халқының Қытайдан Лаос пен Вьетнамға көшіп кетуіне себеп болды. Цин дәуірінде Қытайдың оңтүстік-батысында көптеген әскери гарнизондар құрылды. Хан әскерлері Гуйчжоу провинциясының Тайцзян аймағына көшіп келіп, Мяо әйелдеріне үйленді, ал олардың балалары Мяо болып тәрбиеленді. Ханға қарсы көтеріліске қарамастан, Хмонг басшылары хан саудагерлерімен одақтасты. Императорлық үкімет Хмонг халқын үкіметке тарту үшін саяси шараларға жүгінуге мәжбүр болды: Мяо халқының Цин үкіметі жүйесіне қатысуы және ассимиляциялануы үшін үлкен беделге ие бірнеше бәсекелес лауазымдар құрылды. Мин және Цин дәуірінде Индокитайда Киатонгтің ресми лауазымы құрылды. Мяолар 1900 жылдарға дейін Киатонг үкіметтік құрылымын пайдаланды, содан кейін олар Индокитайдағы француз отаршылдық саясатына қатысты.
The Miao were not mentioned again in Chinese records until the Tang dynasty (618–907). In the following period, the Miao migrated throughout southern China and Southeast Asia. They generally inhabited mountainous or marginal lands and took up swidden or slash and burn cultivation techniques to farm these lands. During the Miao Rebellions of the Ming dynasty, thousands of Miao were killed by the imperial forces. Mass castrations of Miao boys also took place. During the Qing Dynasty the Miao fought three wars against the empire. The issue was so serious that the Yongzheng emperor sent one of his most important officials, Ortai, to be the Viceroy of the provinces with significant Miao populations in 1726, and through 1731, he spent his time putting down rebellions. In 1735 in the southeastern province of Guizhou, the Miao rose up against the government's forced assimilation. Eight counties involving 1,224 villages fought until 1738 when the revolt ended. According to Xiangtan University Professor Wu half the Miao populations were affected by the war. The second war (1795–1806) involved the provinces of Guizhou and Hunan. Shi Sanbao and Shi Liudeng led this second revolt. Again, it ended in failure, but it took 11 years to quell the uprising. The greatest of the three wars occurred from 1854 to 1873. Zhang Xiu mei led this revolt in Guizhou until his capture and death in Changsha, Hunan. This revolt affected over one million people and all the neighbouring provinces. By the time the war ended Professor Wu said only 30 percent of the Miao were left in their home regions. This defeat led to the Hmong people migrating out of China into Laos and Vietnam. During Qing times, more military garrisons were established in southwest China. Han Chinese soldiers moved into the Taijiang region of Guizhou, married Miao women, and the children were brought up as Miao. In spite of rebellion against the Han, Hmong leaders made allies with Han merchants. The imperial government had to rely on political means to bring in Hmong people into the government: they created multiple competing positions of substantial prestige for Miao people to participate and assimilate into the Qing government system. During the Ming and Qing times, the official position of Kiatong was created in Indochina. The Miao would employ the use of the Kiatong government structure until the 1900s when they entered into French colonial politics in Indochina.
20 ғасыр
Қытай Халық Республикасы (ҚХР) құрылған кезде, мяо халықтары оның құрылуында маңызды рөл атқарды, өйткені олар Мао Цзэдунның Ұзақ жорығы кезінде Гоминьданнан қашуына өз аумағы арқылы жабдықтау және бағыт көрсету арқылы көмектесті. Вьетнамда Вуонг Чинь Дык есімді күшті хмонг, «хмонгтардың патшасы» деп аталған, Хо Ши Миннің француз басқыншыларына қарсы ұлттық-азаттық қозғалысына көмектесіп, Вьетнамдағы хмонгтардың беделін нығайтты. Дьенбьенфу шайқасында хмонгтар коммунистік Вьетминь тарапынан француз қолдауындағы Тай-Дам аристократиясына қарсы күресті. Вьетнам соғысы кезінде мяо халықтары екі жақта да соғысты: Лаостағы хмонгтар негізінен АҚШ үшін, шекара маңындағы Вьетнамда Солтүстік Вьетнам коалициясы үшін, ал Қытайдағы мяо халықтары коммунистер үшін күресті. Бірақ соғыс аяқталғаннан кейін вьетнамдықтар хмонгтарға қатысты агрессивті мінез танытып, олар көп жыл бойы қуғынға ұшырады. Вьетнам соғысы кезінде Таиландтағы көптеген хмонгтар коммунистердің қысқа мерзімді көтерілісін қолдады.
During the founding of the People's Republic of China (PRC), the Miao played an important role in its birth when they helped Mao Zedong to escape the Kuomintang in the Long March with supplies and guides through their territory. In Vietnam, a powerful Hmong named Vuong Chinh Duc, dubbed the king of the Hmong, aided Ho Chi Minh's nationalist move against the French, and thus secured the Hmong's position in Vietnam. In Điện Biên Phủ, Hmongs fought on the side of the communist Viet Minh against the pro French Tai Dam aristocrats. During the Vietnam War, Miao fought on both sides, the Hmong in Laos primarily for the US, across the border in Vietnam for the North Vietnam coalition, the Chinese Miao for the Communists. However, after the war the Vietnamese were very aggressive towards the Hmong who suffered many years of reprisals. Most Hmong in Thailand also supported a brief Communist uprising during the war.
Хан тегіне жататын Miao тайпалары
Хмонг және Миао тайпаларының кейбір атаулары Хмонг әйелдерінің хан қытайлық еркектерге үйленуінің нәтижесінде пайда болды, соның ішінде хан қытайлық тегінен тараған тайпалар мен әулеттер хан қытайлықтарына тән жерлеу рәсімдерін сақтады. Бұл тайпалар Сычуаньда "хан қытай Хмонг" ("Хмонг Суа") деп аталды және қашқан хан қытайлық көтерілісшілер оларды әскери тактикаға үйретті. Мұндай қытайлық "тегі топтары" хмонгтардың әке шежірелі кландарымен салыстыруға болады және экзогамияны да қабылдады. Цинь және Мин әулеттері кезінде Миао көтерілісіне қарсы күрескен хан қытайлық әскерлер, хан әйелдерінің жетіспеуіне байланысты, Миао сияқты хан емес әйелдерге үйленгені мәлім. Сычуаньның Ибин ауданындағы Гонгсян округінде Хмонгтар арасында құрылған Ван кланы – осындай кландардың бірі. Оның тамыры Мин династиясы кезінде Ах көтерілісін басуға байланысты бірнеше некеге дейін жетеді. Николас Тапптың "Ха патшаларының тарихы" еңбегінде айтылғандай, осындай хан бабаларының бірі Ван Ву болған. Сондай-ақ, Ван кланы көбінесе қытайлардың жағында болған, ал қытайларға қарсы көтерілген "жабайы" халықтарға қарағанда, Тапп оларды "пісірілген" деп атады. Хан қытайлықтарына үйленген Хмонг әйелдері Солтүстік Таиландтағы Хмонгтардың арасында жаңа Xem кланын құрды. 50 жыл өткен соң Чиангмайда олардың екі Хмонг ұрпағы католик дінін қабылдады. Хмонг әйелі мен хан қытайлық еркек үйленіп, Солтүстік Таиландтағы Лау2, немесе Лауж кланын құрды, ал Денг фамилиялы тағы бір хан қытайлық еркек басқа Хмонг кланын құрды. Кейбір ғалымдар бұл қазіргі Хмонг кландарының кейбіреуі немесе барлығы осылай қалыптасқан деген пікірді нығайтады деп санайды. Цзянси провинциясының хан қытайлықтары оңтүстік-шығыс Гуйчжоу Миаоның ата-бабалары деп есептеледі, ал 19-ғасырдың екінші жартысынан бұрын Гуйчжоудағы Тайцзян қаласында хан қытайлық сарбаздарға үйленген көптеген Миао әйелдерінен Миао балалары дүниеге келді.
Some of the origins of the Hmong and Miao clan names are a result of the marriage of Hmong women to Han Chinese men, with distinct Han Chinese descended clans and lineages practicing Han Chinese burial customs. These clans were called "Han Chinese Hmong" ("Hmong Sua") in Sichuan, and were instructed in military tactics by fugitive Han Chinese rebels. Such Chinese "surname groups" are comparable to the patrilineal Hmong clans and also practice exogamy. Han Chinese male soldiers who fought against the Miao rebellions during the Qing and Ming dynasties were known to have married with non Han women such as the Miao because Han women were less desirable. The Wang clan, founded among the Hmong in Gongxian county of Sichuan's Yibin district, is one such clan and can trace its origins to several such marriages around the time of the Ming dynasty suppression of the Ah rebels. Nicholas Tapp wrote that, according to The Story of the Ha Kings in the village, one such Han ancestor was Wang Wu. It is also noted that the Wang typically sided with the Chinese, being what Tapp calls "cooked" as opposed to the "raw" peoples who rebelled against the Chinese. Hmong women who married Han Chinese men founded a new Xem clan among Northern Thailand's Hmong. Fifty years later in Chiangmai two of their Hmong boy descendants were Catholics. A Hmong woman and Han Chinese man married and founded northern Thailand's Lau2, or Lauj, clan, , with another Han Chinese man of the family name Deng founding another Hmong clan. Some scholars believe this lends further credence to the idea that some or all of the present day Hmong clans were formed in this way. Jiangxi Han Chinese are claimed by some as the forefathers of the southeast Guizhou Miao, and Miao children were born to the many Miao women married Han Chinese soldiers in Taijiang in Guizhou before the second half of the 19th century.
Археология
Андре Жорж Ходрикорт пен Дэвид Стрекердің шектеулі екіншілік деректерге негізделген пікірлеріне сәйкес, мяо қазіргі Қытайда қоныстанған алғашқы халықтың бірі болған. Олардың сөзіне қарағанда, хандар күріш өсіруге қатысты көптеген сөздерді мяодан алған. Бұл мәліметтер мяоның Қытайдағы алғашқы күріш өсірушілердің бірі болғанын көрсетеді. Сонымен қатар, кейбір зерттеушілер мяоны Янгцзы өзенінің орталық аймағындағы Даси мәдениетімен (5300–6000 жыл бұрын) байланыстырады. Батыс ғалымдары Даси мәдениетін алыс Шығыста күрішті алғаш өсіргендердің бірі деп санайды. Дегенмен, 2006 жылы Шаньдун провинциясында Даси мәдениетінен бұрын күріш өсірілгені анықталды. Юэчжуан мәдениетінде де күріш өсірілген, бірақ ол Даксидегідей өсірілген және үйретілген күріш емес, көбінесе жиналған жабайы күріш болған. Батыстық зерттеулерде мяо (әсіресе Хунань мяосы) Қытайдың оңтүстігінде пайда болғаны, бірақ Қытайдың солтүстік-шығысынан ДНК-ның белгілі бір бөлігін алғаны айтылады. Бірақ, жақында алынған мяо еркектерінің ДНК сынамалары бұл теорияны жоққа шығарады. Ақ хмонгтардың ДНК-сында 25% C, 8% D және 6% N (Tat) анықталды, бірақ олар хан халқымен ең аз байланысқа түседі.
According to André Georges Haudricourt and David Strecker's claims based on limited secondary data, the Miao were among the first people to settle in present day China. They claim that the Han borrowed a lot of words from the Miao in regard to rice farming. This indicated that the Miao were among the first rice farmers in China. In addition, some have connected the Miao to the Daxi Culture (5,300 – 6,000 years ago) in the middle Yangtze River region. The Daxi Culture has been credited with being amongst the first cultivators of rice in the Far East by Western scholars. However, in 2006 rice cultivation was found to have existed in the Shandong province even earlier than the Daxi Culture. Though the Yuezhuang culture has cultivated rice, it is more of collected wild rice and not actual cultivated and domesticated rice like that of the Daxi. A western study mention that the Miao (especially the Miao Hunan) has its origins in southern China but have some DNA from the Northeast people of China. Recent DNA samples of Miao males contradict this theory. The White Hmong have 25% C, 8% D, & 6% N(Tat) yet they have the least contact with the Han population.
Ас мәзірі
Миао балығы (苗鱼 miáo yǘ) – балықты жаңа шөптер, жасыл бұрыш, имбирь кесінділері және сарымсақ қоспасымен будақтап пісіру арқылы дайындалатын тағам.
Miao fish (苗鱼 miáo yǘ) is a dish made by steaming fish with a mixture of fresh herbs, green peppers, ginger slices and garlic.
Генетика
Хуан және басқалар (2022) зерттеулерінде көптеген хмонг тілінде сөйлейтін этностардың (оның ішінде Хунань провинциясының Миао және Па Хнг тайпалары, сондай-ақ Таиландтың Хмонгдары) арасында ең көп кездесетін Y хромосомалық гаплогруппасы O2a2a2a1a2a1a2 N5 (O2a2a M188-дің тармағы) екені анықталды. Гуанси Миаолары арасында осы гаплогруппаның кездесу жиілігі 47,1% құрайды.
Huang et al. (2022) found that the most common Y chromosome haplogroup among many Hmongic speaking ethnic groups (including Miao and Pa Hng from Hunan, and Thailand Hmong) is O2a2a2a1a2a1a2 N5 (a subclade of O2a2a M188), with a frequency of 47.1% among the Guangxi Miao.