Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кастрированный еркек тауық
Castrated male chicken
Капон (cāpō, genitive cāpōnis) – етінің сапасын жақсарту үшін физикалық немесе химиялық жолмен кастрированный немесе бедеу етілген еркек тауық. Кейбір елдерде, мысалы Испанияда, оны мәжбүрлеп тамақтандырып семіртеді.
A capon (from cāpō, genitive cāpōnis) is a male chicken that has been castrated or neutered, either physically or chemically, to improve the quality of its flesh for food, and, in some countries like Spain, fattened by forced feeding.
Тарих
Капонизацияланған тауықтардың шығу тегі даулы. Олар ежелгі Қытайда, сондай-ақ ежелгі Грекия мен ежелгі Римде белгілі болған. Рим республикасында капонизацияның алғашқы жазбалары кездеседі: б.з.д. 162 жылғы Лекс Фанния заңы астық қорын сақтау үшін тауықтарды бордақылауға тыйым салды, сондықтан римдіктер әтештерді кастрациялады, нәтижесінде олардың дене мөлшері екі есеге артты. Бұл орта ғасырлар бойы да кеңінен таралды, гастрономиялық мәтіндер капондарды бағаланатын құс ретінде сипаттайды, себебі шаруалардың үй құстары қарапайым халықтың тағамы саналса, "халық арасында монахтардың капондарға құмарлығы туралы әңгімелер тарады". Капондардың басы, тарағы және маңдайшесі әдеттегі әтештерге қарағанда кішірек болады. Капондар өнеркәсіптік ет өндірісінде сирек кездеседі. Ет үшін өсірілетін тауықтар тез өсу үшін селекцияланып, өсіріледі. Өнеркәсіптік тауықтарды бес аптадай уақыт ішінде сатуға жіберуге болады. Осылай өндірілген капондардың дәмі әдеттегі тауық етінен көп ерекшеленбейді, сондықтан оларды өндірудің қажеті шамалы.
The origins of caponised chickens are contested. They were known in ancient China as well as in ancient Greece and ancient Rome. An early record of caponisation is found under the Roman Republic: the Lex Fannia of 162 BC forbade fattening hens to conserve grain rations, so the Romans instead castrated roosters, which resulted in a doubling of size. It was also practiced later throughout medieval times, with gastronomic texts describing capons as preferred poultry since the ordinary fowl of the farmyard was regarded as peasant fare and "popular malice crediting monks with a weakness for capons." Capons develop a smaller head, comb and wattle than those of a normal rooster. Capons are fairly rare in industrial meat production. Chickens raised for meat are bred and raised so that they mature very quickly. Industrial chickens can be sent to market in as little as five weeks. Capons produced under these conditions will taste very similar to conventional chicken meat, making their production unnecessary.
Мамандандырылған өндіріс
Капондар Францияда, бірнеше провинцияларда, әсіресе Герс және Юра аймақтарында өндіріледі. Олар Брессаның (Chapon de Bresse) арнайылығы болып табылады, онда оларды басқа аймақтардан келген капондардан ажырату үшін жеке атауы бар. Брессада олар тек Брессе көк аяқты тұқымынан (patte bleue) өндіріледі және белгілі бір диетамен қоректендіріледі, бұл оларды басқа аймақтар мен тұқымдарға қарағанда одан да нәзік етеді, сондықтан бұл етке деген сұраныс жоғары. Капондар сонымен қатар Солтүстік Италияның көптеген аймақтарында, мысалы Пьемонт, Фриули Венеция Джулия, Эмилия-Романья және Марке аймақтарында өндіріледі. 20-шы ғасырдың басында Тоскана мен Солтүстік Италия аймақтарында Рождество мерекесінде капонды отбасылық дастарханға қою дәстүрлі болған, бұл шаруалар мен жұмысшылар отбасылары үшін сирек кездесетін қуаныш еді. Испанияның тағамдық мәдениетінде капондар әдетте Солтүстік аймақтарда Рождество маусымында желінеді. Вилальба мен Лугоның капондары ерекше танымал және бүкіл елде сатылады. Қытайда капондар көбінесе Қытай Жаңа жылында тұтыну үшін арнайы өсіріледі.
Capons are produced in France, in several provinces, notably the Gers and Jura regions. They are a speciality of Bresse (Chapon de Bresse), where they have their own appellation to differentiate them from capons from other regions. In Bresse, they are exclusively produced from the Bresse blue foot breed (patte bleue), and fed a certain diet which makes it even more tender than from other regions and breeds, making it a desirable meat. Capons are also produced in many regions of northern Italy, such as Piedmont, Friuli Venezia Giulia, Emilia Romagna, and Marche. In the early 20th century, capon was commonly eaten for the main family feast on Christmas in Tuscany and northern Italian regions, which was a rare treat for peasant or working class families. In the gastronomy of Spain, capons are usually eaten during the Christmas season in the northern regions. Capons of Vilalba and Lugo are particularly famous and are sold all over the country. In China, capons are often raised specifically for consumption during Chinese New Year.
Құқықтық мәртебе
Ұлыбританияда 1982 жылы «Мал шаруашылығының әл-ауқаты (тыйым салынған операциялар) ережелері, 1982» арқылы физикалық капонизация заңсыз деп жарияланды. Бұл 2007 жылы «Жарақаттаулар (Рұқсат етілген процедуралар) (Англия) ережелері, 2007» арқылы күшейтілді, ол барлық үй құстарын кастрациялауды заңсыз деп белгіледі. Кастрацияланған жануарларды импорттауға тыйым салынбаған, және капондар Ұлыбританияда сатылымда бар.
In the UK physical caponisation was made illegal in 1982 via The Welfare of Livestock (Prohibited Operations) Regulations 1982. This was reinforced in 2007 by The Mutilations (Permitted Procedures) (England) Regulations 2007 which made castration of all domesticated birds illegal. It is not illegal to import castrated animals and capons are available for sale in the UK.