Кіріспе

2000–2001 жылдары Пәкістандағы Ауғанстан елшісі

Мулла Абдул Салам Зейф (туған жылы 1967) – Ауғанстан дипломаты, АҚШ Ауғанстанға басып кіргенге дейін Пәкістандағы Ауғанстан елшісі қызметін атқарған.

Ерте өмір

Зәиф 1967 жылы Ауғанстанның оңтүстігіндегі Қандаһар провинциясының Панжваи ауданында, Архандаб және Дори өзендері арасындағы Зангиабад деген шағын ауылда кедей отбасында дүниеге келді. Оның отбасы бірнеше жыл бұрын Забуль провинциясындағы Жалдак ауылындағы жер дауынан туған қақтығыстардың салдарынан осы жерге көшіп келген. Оның әйелінің інісі, Мулла Незам, 16 адамды өлтіргені үшін айыпталып, кейін үкімет күштерімен өлтірілді. Зәифтің анасы ол бір немесе екі жаста болғанда қайтыс болды. Отбасы жақын маңдағы Мушан ауылына, содан кейін Майванд ауданындағы Рангрезанға көшіп барды. Әкесі 1975 жылы қайтыс болды. Зәиф бір жарым жылға шамасы әйелінің қарындасы мен туыстарымен бірге Чаршахада тұрды, кейін Панжваи ауданында, қазір Жари ауданында болды. Содан кейін ол анасының інісімен бірге тұрып, Сангисардағы медреседе білім алды. 1978 жылы ол бір жыл бойы Қандаһар қаласындағы бастауыш мектепке барып оқыды. Сол жылы Ауғанстанда коммунистер билікті басып алды және моджахедтер мен үкімет арасында шайқас басталды. 1979 жылдың қаңтарында, 10 жасында, ол туыстарымен бірге Пакистанға қашып, Белуджистанның Нушки қаласындағы босқындар лагеріне орналасты.

Коммунистермен күресу

Ол 1983 жылы 15 жасында Ауғанстанға оралып, моджахедтермен соғысты, бірақ бұл туралы туыстарына айтпады. Екі ай бойы Пашмолдағы (қазіргі Жари ауданы) моджахедтер тобымен болғаннан кейін, ол балалық шағы өскен ауылдардан алыс емес Нелгамда талибандармен (исламдық студенттер мен ғалымдар) күресетін топқа қосылды. Бірнеше күннен кейін талибандар Зангиабадқа қашып кеткенге дейін олар он күн бойы Ауғанстан армиясы мен Кеңес әскерінің шабуылына ұшырады. Мұнда моджахидтерге тағы да он күн бойы шабуыл жасалып, жүздеген моджахидтер мен бейбіт тұрғындар қаза тапты. Содан кейін екі апта бойы Пашмолға қарай ұрыстар жүріп, моджахидтер қуып шығарылды. Зейфтің тобы Нелгамнан әрекет етуді жалғастырды, кейде шайқасу үшін Хельманд немесе Урузган провинцияларына дейін жаяу жүріп, сонымен бірге діни білім алды. Талибандармен бір жылға жуық болғаннан кейін, оған ауыр жарақат алған әрілесін емделу үшін Пәкістанға алып кетуге бұйрық берілді, ол жерде ол Кветтада қоныстанған туыстарымен қайта қауышты. Сол жерде ол мектепте тоғыз ай бойы оқыды және діни білімін жалғастырды. Содан кейін 1985 жылы Ауғанстанға қайта оралғанға дейін Пәкістанның Ішкі Құпия Қызметінен зымыран жүйелері бойынша оқытылды. Қандаһарға бара жатқанда, оның тобы шабуылға ұшырады, ол соғыс барысында тоғыз рет шабуылға ұшырады, Зейфтің белінен оқ тиді, содан кейін оны Пәкістанға қайтарды.

Талибан

1989 жылы Кеңес Одағы Ауғанстаннан шыққаннан кейін ол ауылда жұмысшы болып және мулла ретінде жұмыс істеді. Қандаһардағы тәртіпсіздіктерге алаңдап, 1991 жылы ол әйелі мен балаларын алып Пәкістанға көшіп кетті. 1992 жылы ол қайта оралып, Қандаһар маңындағы шағын ауылдағы мешіттің имамы болды. 1994 жылы ол жолдар мен қалаларды бақылап отырған тәртіпсіздікке және бассыз моджахеддер басшыларына қарсы шара қолдануды қалаған кеңестік соғыс ардагерлерімен кездесе бастады. Сол жылдың күзінде олар операциялық жетекші болуды әртүрлі адамдарға ұсынды, соның ішінде Сангисарда тұратын Мохаммед Омар да келісті. Сангисардағы Ақ мешітте өткен, кейін Талибан деп танылған ұйымның құрылтай жиналысына 40-тан 50-ге дейін адам қатысты. Олар жергілікті жерде шариғат заңын қолдана бастады және жақын жердегі 1-ші тас жолда бақылау-тексеру бекетін құрды. Олар тез арада қолдау тауып, жақын арада 400 мүшеге жетті. Майванд және Панжуаи аудандары арқылы өтетін тас жолдағы бассыз моджахеддер жол жүрушілерді тонау мен мазалауын тоқтатпағандықтан, оларға шабуыл жасады. Содан кейін олар Қандаһар қаласындағы және Пәкістанмен шекараға дейінгі жолдарды тазартты.

Жарияланымдар

2006 жылдың ортасында Заиф пашту тілінде "Гуантанамоның суреті" атты кітабын шығарды, онда Гуантанамодағы өзіне жасалған зұлматты егжей-тегжейлі сипаттайды. 2008 жылдың қазанында француз журналисі Жан Мишель Карадекпен бірге "Гуантанамо тұтқыны" кітабын өңдеді, EGDV/Documents, 2008. 2010 жылдың қаңтарында Абдул Салам Зейфтің "Талибанмен өмірім" автобиографиясының ағылшын тіліне аудармасы жарық көрді. Кітап талибандарды қоздыратын күшті түсінік ретінде жағымды бағаланды.