Кіріспе

Жойылып кеткен құстар түрі

Бұталық құс (Xenicus longipes), маори тілінде матухитухи деп те аталады, Жаңа Зеландияға ендемік болған өте кішкентай, көбінесе ұша алмайтын құс болды. Жаңа Зеландияның ірі аралдарында – Солтүстік аралда, Оңтүстік аралда және Стюарт аралы / Ракиурада, сондай-ақ жақын орналасқан кіші аралдарда оның үш түршесі кездесетін. Инвазивті сүтқоректі жыртқыштар келгеннен кейін түр біртіндеп жоғалып, 1955 жылы Солтүстік аралда, ал 1968 жылы Оңтүстік аралда соңғы рет байқалды. Стюарт аралының жанындағы шағын аралдардағы қалған популяцияны сақтап қалуға әрекеттер жасалды, бірақ 1972 жылы соңғы белгілі құстардың өлімімен бұл әрекеттер сәтсіз аяқталды.

Таксономия

Неміс табиғаттанушысы Иоганн Фридрих Гмелин 1789 жылы бұталы торғайды сипаттаған.

Сипаттама

Оның ұзындығы шамамен 9 см-ге, ал салмағы 16 г-ға дейін жететін. Көбінесе омыртқасыздармен қоректенетін, оларды ағаштардың бұтақтарымен жүгіріп ұстайтын. Ұясын жерде немесе жерге жақын салады.

Құрып кету

Ол 19-шы ғасырдың соңына дейін елдің басты аралдарында кеңінен таралған, бірақ мустелидтер енгізілгеннен кейін, тышқандармен бірге инвазивті сүтқоректі жыртқыштардың қатарына қосылды. 1900 жылдан бері Солтүстік аралдың (X. l. stokesi) түршесінің расталған жалғыз хабарлары 1918 жылы Оңтүстік Римутака жотасынан, 1955 жылға дейін Уревера аймағынан, 1949 жылдың 13 маусымында Вайкареити көліне жақын жерден, сондай-ақ 20-шы ғасырдың бірінші жартысында бірнеше рет Хуиарау жотасынан және 1911 жылы Капити аралынан түсті. Көрініп тұрғанындай, соңғы популяция Те Уревера ұлттық паркі құрылған аймақта мекендеген, ол оның жойылу уақытына жуық болды. Оңтүстік аралдың (X. l. longipes) түршесінің соңғы расталған хабарлары 1966 жылы Артур жолынан және 1968 жылы Нельсон көлдері ұлттық паркінен келді. Содан бері Фиордлендтен және Нельсон көлдерінен бірнеше нақтыланбаған хабарламалар түсті. Үшінші түрше, Стюарт аралының бұтасы немесе Стэдтің бұтасы (X. l. variabilis), Стюарт аралы / Ракиура және жақын орналасқан аралдарда табылған. Ол 1951 жылға дейін Стюарт аралында тірі болғаны белгілі, бірақ оны ондағы жабайы мысықтар жойған болуы мүмкін. Ол 1960 жылдардың басына дейін Котивануа (Соломон) аралында кеңінен таралған. 1964 жылы қара тышқандар (R. rattus) басып алғанға дейін жыртқыштардан қорғалған Таукихепа / Үлкен Оңтүстік Кейп аралында өмір сүрді. Жаңа Зеландияның табиғатты қорғау қызметі түрді сақтап қалу үшін оларды ұстап, басқа жерге көшіруге тырысты. Олар алты құсты ұстап, Каимоху аралына жеткізді, бірақ олар тірі қалмады және 1972 жылы толығымен жойылып кетті.