Шеңбердегі үш қарындас

Кіріспе

Антон Чеховтың пьесасы, Оскар Хаммерштейн II және Жером Керннің мюзиклі. "Үш апалы-сіңлі" (Три сeстры́) – орыс жазушысы және драматургы Антон Чеховтың пьесасы. Ол 1900 жылы жазылып, 1901 жылы Мәскеу Көркем театрында алғаш рет сахналанды. Бұл пьеса, "Шершін бақшасы", "Шағала" және "Ваня аға" пьесаларымен бірге, Чеховтың ең үздік туындыларының қатарында жиі аталады.

Прозоровтар

Ольга Сергеевна Прозорова (Ольга) – Үш қарындастың үлкені, ол Прозоровтар отбасының аналық бейнесі, бірақ пьесаның басында оның жасы 28-ге ғана толады. Ольга жоғары мектепте мұғалім болып жұмыс істейді, директордің қатысуынсыз жағдайда оның міндетін орындайды. Ольга үйленбеген және бір сәтте Иринаға «егер ол сұраса, кез келген еркекке, тіпті қарт адамға да тұрмысқа шығар едім» дейді. Ольга егде жастағы қызметшілерге аналық сезіммен қарайды, егде жастағы қызметші Анфисаны оның қажеттілігі болмағаннан кейін де жанында қалдырады. Ольга директорлық қызметке толықтай бекітілгенде, Анфисаны жүрегі жоқ Наташаның қолынан құтылу үшін өзімен бірге алып кетеді. Мария Сергеевна Кулигина (Маша) – Ортаңғы қарындас, пьесаның басында оның жасы 23-ке толады. Ол 18 жасында, мектепті бітіргеннен кейін Кулигинге тұрмысқа шыққан. Пьесаның басында ол некеде көңілі қалған және идеалист Вершинин полковнигіне ғашық болады. Олар құпия махаббатқа беріледі. Ол басқа жерге ауысқанда, ол қиын жағдайға түседі, бірақ күйеуіне оралады, ол оның не істегенін білсе де, оны қабылдайды. Ол тез ашуға бейім, бұл пьесада жиі көрінеді және Наташаны ең көп сынаған қарындасы. Сахнада оның тікелейлігі мелодрамаға серпіліс сыйлайды, ал оның ирониялық әзілдері батырлыққа толы. Ол көбінесе көңіл көтеруге мүмкіндік береді. Ол концерттік пианинода ойнауға үйренген. Ирина Сергеевна Прозорова – Ең кіші қарындас, пьесаның басында оның жасы 20-ға толады. Бұл оның «аты күні» және ол өскенін айтса да, Федотик әкелген айналдырғыш сияқты нәрселерге әлі де қызығады. Оның жалғыз тілегі – спектакль басталғанға дейін он бір жыл бұрын кеткен Мәскеуге қайту. Ол Мәскеуде өзінің нағыз махаббатын табады деп сенеді, бірақ олар Мәскеуге бармайтыны белгілі болғанда, ол өзі құрметтейтін, бірақ сүймейтін барон Тузенбахқа тұрмысқа шығуға келіседі. Ол мұғалімдік білімін алып, баронмен бірге кетуді жоспарлайды, бірақ оны психопат Солони мағынасыз дуэльде атып өлтіреді. Ол жұмыстан кетіп, өмірін еңбекке және қызметке арнауға шешім қабылдайды. Андрей Сергеевич Прозоров (Андрей) – Үш қарындастың ағасы. Бірінші актіде ол Мәскеуде профессор болуға талпынған жас жігіт. Алайда, оның инерциясы, әлсіз ерік-жігері, шешім қабылдамауы (олардың барлығы пьеса бойына айқын болады) оның армандарына тосқауыл қояды. Екінші актіде ол әлі де Мәскеуде өмір сүруді армандаған бұрынғы күндерін сағынады, бірақ қазір Наташамен некелесуіне байланысты балалы және округтік кеңестің хатшысы болып жұмыс істейтін провинциялық қалада қалып қойды. Үшінші актіде оның қарызы 35 000 рубльге жетеді және ол үйді ипотекаға беруге мәжбүр болады, бірақ бұл туралы әпкелеріне айтпайды немесе оларға отбасылық үйдің бір бөлігін бермейді. IV актіде Андрей өзінің бұрынғы өзінің көлеңкесіне айналады, қазір екі баланың әкесі (бірақ ол кіші баланың биологиялық әкесі болмауы мүмкін). Ол өзінің сәтсіздікке ұшырағанын мойындайды және ауыл кеңесінің мүшесі болғаны үшін қалада күлді, оның президенті Протопопов (сахнада ешқашан көрінбеген) оны алдап отыр. Наталья Ивановна Прозоров (Наташа) – Андрейдің сүйіктісі, кейіннен оның әйелі. Пьесаны нашар киінген, Андрейдің әпкелері мазақтап, келекелеген, әзілдеген, нашар киінген жас әйел ретінде бастайды. Жасыл белбеуінің оған келмейтініне көп күлді, ол жылап жіберді. Оның өз отбасы жоқ сияқты, бірақ жетім екені белгісіз (оның өзіне ғана қамқорлық жасайтынының белгісі) және оқырман оның қыздық есімін ешқашан білмейді. Ол Андрейдің ұсынысына таңғалып тұрса да, оған үйленуге келіседі. Екінші актіде Наташаның өзгеруі байқалады. Ол әміршіл болып, күйеуінің бюрократиялық жоғары тұрған кеңесінің президенті Протопоповпен қарым-қатынасын ашық түрде жалғастырады және ол кіші баласының биологиялық әкесі болуы мүмкін, әсіресе Андрейді бөлмеден тыныш бөлмелерге көшіргеннен кейін. Үшінші актіде ол одан да көп бақылауға ие болады. Ол басқа да нәрселермен қатар, қарындастардың қарт бұрынғы отбасылық қызметшісі Анфисаны, ауыр жұмысқа жарамсыз және әлі де өз қалауын орындамағанда ашуға түседі, бұл өте сирек кездесетін оқиға. IV актіде ол үйді басқаратынын және шательер ретінде оның игілігіне қарай игіліктерді түбегейлі өзгертуді жоспарлап отырғанын біледі. Шын мәнінде, ол ойынның соңында жеңімпаз болып табылады. Ол өз балаларынан басқа ешкімге қамқорлық жасамайды, Бобик пен София, ол оларды сүйеді. Пьесада балалы жалғыз әйел, ол қазір ипотекаға салынған (ерінің қарызы мен қымбат дәмі үшін) Прозоровтардың бұрынғы отбасылық үйін темір қауырсынмен басқарады. Ол мүліктегі ағаштарды олар түнгі уақытта нашар көрінетіндіктен кесуге бұйрық береді. Федор Ильич Кулигин – Машаның үлкен күйеуі және жоғары мектепте латын тілінің мұғалімі. Кулигин – көңілді, мейірімді адам, ол әйелін және оның қарындастарын шынайы сүйеді, бірақ оның адалдығынан хабардар. Бірінші актіде ол Иринаға бұрын берген сыйлықты қайтадан сыйлап, Наташаны мазақтап, әзілдегендей көрінеді, бірақ Машаның махаббатына берілгенде одан да көбірек жаны ашып, көңілі толқып кетеді. Үшінші актідегі өрт кезінде ол Ольгаға оның бұрын үйленгенін айтады – олардың екеуінің де бақытты болары туралы пьеса бойына жиі айтылады. Пьеса бойына, әсіресе маңызды сәттерде, ол басқа кейіпкерлерді күлдіруге тырысады, кернеуді жеңілдету үшін, және ол әрқашан сәтті болмаса да, әйеліне оның ең қиын сәттерінде көңіл көтеруге көмектеседі. Пьесаның соңында, Машаның не істегенін білсе де, ол оны қайтадан қабылдап, оның кемшіліктерін мойындайды.

Olga Sergeyevna Prozorova (Olga) – The eldest of the three sisters, she is the matriarchal figure of the Prozorov family, though at the beginning of the play she is only 28 years old. Olga is a teacher at the high school, where she frequently fills in for the headmistress whenever the latter is absent. Olga is a spinster and at one point tells Irina that she would have married "any man, even an old man if he had asked" her. Olga is very motherly even to the elderly servants, keeping on the elderly nurse/retainer Anfisa, long after she has ceased to be useful. When Olga reluctantly takes the role of headmistress permanently, she takes Anfisa with her to escape the clutches of the heartless Natasha. Maria Sergeyevna Kulygina (Masha) – The middle sister, she is 23 at the beginning of the play. She married her husband, Kulygin, when she was 18 and just out of school. When the play opens she has been disappointed in the marriage and falls completely in love with the idealistic Lieutenant Colonel Vershinin. They begin a clandestine affair. When he is transferred away, she is crushed, but returns to life with her husband, who accepts her back despite knowing what she has done. She has a short temper, which is seen frequently throughout the play, and is the sister who disapproves the most of Natasha. Onstage, her directness often serves as a tonic to the melodrama, and her ironic wit comes across as heroic She provides much of the humour. She was trained as a concert pianist. Irina Sergeyevna Prozorova – The youngest sister, she is 20 at the beginning of the play. It is her "name day" at the beginning of the play and though she insists she is grown up she is still enchanted by things such as a spinning top brought to her by Fedotik. Her only desire is to go back to Moscow, which they left eleven years before the play begins. She believes she will find her true love in Moscow, but when it becomes clear that they are not going to Moscow, she agrees to marry the Baron Tuzenbach, whom she admires but does not love. She gets her teaching degree and plans to leave with the Baron, but he is shot and killed by the psychopath Solyony in a pointless duel. She decides to leave anyway and dedicate her life to work and service. Andrei Sergeyevich Prozorov (Andrey) – The brother of the three sisters. In Act I, he is a young man on the fast track to becoming a faculty professor in Moscow. However, his inertia, weak willed indecisiveness, and poor judgment (all of which will become apparent throughout the play) put paid to those dreams. In Act II, he still longs for his old days as a bachelor dreaming of life in Moscow, but is now, due to his fatefully ill conceived wedding to Natasha, stuck in a provincial town with a baby and a job as secretary to the County Council. In Act III, his debts have grown to 35,000 rubles and he is forced to mortgage the house, but does not tell his sisters or give them any shares in the family home. Act IV finds Andrei a pathetic shell of his former self, now the father of two (although he may not be the biological father of the younger child). He acknowledges he is a failure and laughed at in town for being a member of the village council whose president, Protopopov (never seen onstage), is cuckolding him. Natalia Ivanovna Prozorov (Natasha) – Andrei's love interest, later his wife. She begins the play as an awkward young woman who dresses poorly and is ridiculed and teased by Andrei's sisters. Much fun is made of her ill becoming green sash and she bursts into tears. She apparently has no family of her own, although not known to be an orphan (a signal that she cares for no one but herself) and the reader never learns her maiden name. She agrees to marry Andrei despite seemingly being surprised by the proposal. Act II finds a very different Natasha. She has grown bossy and flagrantly carries on an affair with Protopopov, the president of the council on which her husband sits bureaucratic superior, and who may well be the biological father of her younger child, especially since she has bustled Andrei out of their bedroom into more modest quarters. In Act III, she has become even more controlling. She is determined, among other things, to expel the sisters' now elderly former family retainer, Anfisa, who is no longer fit for hard work, and still throws temper tantrums whenever she doesn't get her way, an increasingly rare event. Act IV finds that she has control of the house, and, as the châtelaine, is planning to radically change the grounds to her liking. Inarguably, she is the victor by the end of the play — caring for no one besides her own children, Bobik and Sofia, upon whom she dotes. The only woman in the play with children, she rules the Prozorov's now mortgaged (to pay for her husband's debts and her expensive tastes) former family home with an iron fist. She orders the trees on the property be cut down because they are ugly at night. Fyodor Ilyich Kulygin – Masha's older husband and the Latin teacher at the high school. Kulygin is a jovial, kindly man, who truly loves his wife, and her sisters, although he is very much aware of her infidelity. In the first act he seems almost foolish, giving Irina a gift he has already given her, and joking around with the doctor to make fun of Natasha, but begins to grow more and more sympathetic as Masha's affair progresses. During the fire in Act 3, he confesses to Olga that he might have married her – the fact that the two would probably be very happy together is hinted at many times during the play. Throughout the play, often at the most serious moments, he often tries to make the other characters laugh in order to relieve tension, and while that doesn't always work, he is able to give his wife comfort through humour in her darkest hour at the climax of the play. At the end of the play, although knowing what Masha has done, he takes her back and accepts her failings.

Әскерлер

Александр Игнатьевич Вершинин – артиллериялық батареяны басқаратын подполковник, Вершинин – нағыз философ. Ол қыздардың әкесімен Мәскеуде таныс еді, және олар бала кезінде оны «Махаббатқа тойған майор» деп атаған екен. Пьеса барысында, үйленгеніне қарамастан, ол Машамен ғашықтыққа түседі, бірақ батарея ауысқанда оны тоқтатуға мәжбүр болады. Ол әйелінің үнемі өзін-өзі өлтіруге тырысатынын жиі айтады (оның екі қызы бар), бірақ оған ешқандай қамқорлық болмайтын сияқты. Оның өркениетке деген үміті туралы бірінші актідегі сөзі Машаның мұңды жанына тікелей үн қосады, және оны естігеннен кейін ол: «Мен түскі асқа қаламын» дейді. Барон Николай Львович Тузенбах – армиядағы лейтенант, әдемі емес деп есептелетін Тузенбах бес жылдан бері сүйіп келе жатқан Иринаға әсер етуге тырысады. Ол оны таң қалдыру үшін әскерден кетіп, жұмысқа орналасады. Ол Солионидің әзілдеріне жиі ұшырайды, ал үшінші және төртінші актілер арасында ол кек алады және Солиониді жекпе-жекке шақыруға итермелейді. Ол жекпе-жекте қаза табады, осылайша оның және Иринаның одағы орындалмай қалады. Штаб-капитан Василий Васильевич Солиони – армия капитаны, Солиони – әлеуметтік ортаға бейімделе алмаған, психозға жақын және антигеройдің заманауи түрі. Иринаға ғашық болған ол өзін жақсы көрсету үшін баронды кемсітуге тырысады, бірақ Ирина оны жамандаушы және тартымсыз деп санайды. Ол көп уақытын досы дерлік баронды мазақтап өткізеді, соңында Иринаның назарына қол жеткізуге тырысқан кез келген адамды өлтіруге ант бергендіктен, мағынасыз жекпе-жекте оны өлтіреді, тіпті бұл оған Иринаның махаббатын жеңе алмайтынын біледі. (Ол кем дегенде екі рет жекпе-жекке шыққан, бірақ оның бұрынғы қарсыластарының тағдыры мен егжей-тегжейі белгісіз.) Ол өзінің сыртқы келбеті мен мінезі жағынан ақын Лермонтовқа ұқсайтынын айтады, жиі одан цитата келтіреді, бірақ Лермонтов қарсыласына, Николай Мартыновқа, жүрегіне бағытталған оқтан қаза тапқан, себебі оқ атудан бас тартқан. Осылайша, Солиони Лермонтовтың нағыз мінезінен өзгеше, Мартыновқа жақын болып шығады. Ол әрқашан кішкентай парфюмерия бөтелкесін алып жүреді және оны жиі (дегенге дейін патологиялық) қолы мен денесіне сепкілеп тұрады; кейіннен ол бұл әрекетті өліктердің иісін жасыру үшін жасайтыны белгілі болады. Иван Романович Чебутикин – алпыс жастағы әскери дәрігер, Чебутикин отбасының досы ретінде өз орнынан ләззат алады және Иринаға қымбат, бірақ орынсыз сыйлық ретінде самавар сыйлайды. Кейінірек үшінші актіде, мас күйінде ол өмірлік дағдарысқа ұшырап, Наташа мен Протопоповтың қарым-қатынасы туралы барлығына айтады. Бірақ төртінші актіде ол өзінің дағдарысымен келіскен немесе мүмкін одан құлап қалған сияқты көрінеді. Ол Прозоровтардың әпкесіне, үйленген әйелге, өзара сүйіспеншілікпен, бірақ жауапсыз ғашықтықпен құштар болған. Алексей Петрович Федотик – кіші лейтенант, Федотик үйде жүріп отбасы үшін көптеген сыйлықтар сатып алады. Ол сондай-ақ әуесқой фотограф, топтың суретін түсіреді. Үшінші актіде ол өртте барлық мүлкін жоғалтады, бірақ өзінің көңілді мінезін сақтайды. Владимир Карлович Роде – тағы бір кіші лейтенант, Роде – мектептегі жаттықтырушы.

Aleksandr Ignatyevich Vershinin – Lieutenant colonel commanding the artillery battery, Vershinin is a true philosopher. He knew the girls' father in Moscow and they talk about how when they were little they called him the "Lovesick Major". In the course of the play, despite being married, he enters into an affair with Masha but must end it when the battery is transferred. He frequently mentions how his wife regularly attempts suicide (and he has two daughters), but he seems to not care. His first act speech about the hope he has for civilization speaks directly to Masha's melancholic heart, and, upon hearing it, she declares "I'm staying for lunch." Baron Nikolaj Lvovich Tuzenbach – A lieutenant in the army and not deemed handsome, Tuzenbach often tries to impress Irina, whom he has loved for five years. He quits the Army to go to work in an attempt to impress her. He is repeatedly taunted by Solyony and between Acts III and IV, he retaliates and prompts Solyony to declare a duel. He is killed in the duel, thus his and Irina's union is forlorn. Staff Captain Vassily Vasilyevich Solyony – A captain in the army, Solyony is a borderline psychotic social misfit and a rather modern type of antihero. Infatuated with Irina, he tries to put down the Baron to make himself look better, but Irina finds him crude and unappealing. He spends much of his time mocking the Baron, who is the closest thing he has to a friend, and ends up killing him in a pointless duel because he has sworn to kill any successful suitor for Irina even though he knows it will not win him her hand. (He has fought at least two previous duels, although the details and fates of his previous dueling opponents is not specified.) He claims to have a remarkable resemblance to the poet Lermontov in both face and personality, often quoting him, although Lermontov was killed in a duel by refusing to fire at his opponent, Nikolai Martynov, who aimed at Lermontov's heart. Thus, Solyony turns out to be the polar opposite of Lermontov in actual character and closer to Martynov. He always carries a small perfume bottle which he frequently (almost pathologically) sprinkles his hands and body with; it is later revealed that he does it to mask the smell of corpses on him. Ivan Romanovich Chebutykin – Sixty years old and an army doctor, Chebutykin starts off as a fun, eccentric old man who exults in his place as family friend and lavishes upon Irina the expensive but inappropriate gift of a samovar. Later on in Act III, while drunk, he suffers an existential crisis and reveals to all about Natasha's and Protopopov's affair. In Act IV however, he seems to have come to terms with his crisis or perhaps been broken by it. He was in love, apparently unrequitedly, with the Prozorov siblings' mother, a married woman. Alexei Petrovich Fedotik – A sub lieutenant, Fedotik hangs around the house buying many gifts for the family. He also is an amateur photographer, and takes photos of the group. In Act III, he loses all his belongings in the fire, but retains his cheerful nature. Vladimir Karlovich Rode – Another sub lieutenant, Rode is a drill coach at the high school.

Басқалар

Ферапонт – Жергілікті кеңес кеңселерінің қақпашысы, Ферапонт есту қабілетін ішінара жоғалтқан қарт адам. Ол қайта-қайта кездейсоқ фактілерді айтады, көбінесе Мәскеу қаласына қатысты. Анфиса – 81 жастағы қарт отбасы мүшесі және бұрынғы медбике, ол Прозоровтар отбасына өмір бойы қызмет етті. Наташа оның осалдығына наразы болып, үйден қуумен қорқытады, бірақ Ольга оны құтқарып, өз мұғалімінің пәтеріне көшіріп алады.

Көрінбейтін кейіпкерлер

Пьесада жиі айтылатын, бірақ сахнада ешқашан көрінбейтін бірнеше маңызды кейіпкерлер бар. Олардың ішінде жергілікті кеңестің төрағасы және Наташаның сүйіктісі Протопопов; Вершининнің өмірге құмарлығы жоқ әйелі және екі қызы; Кулигиннің құрметтейтін жоғары мектеп директоры, сондай-ақ Наташаның балалары (Бобик және София). JL Styan өзінің "Драма элементтері" атты еңбегінде Чеховтың соңғы актіде мәтінді қайта жөндеу арқылы Софияның нағыз әкесі Протопопов екенін көрсеткенін айтады: "Балалар өз әкелерінің қамқорлығында болуы керек" – Андрей Бобикті коляскасында итеріп барады, ал Протопопов Софиямен отыр.

Бірінші акт

Ольга (ең үлкен қарындасы) төрт жыл бойы мектеп мұғалімі болып жұмыс істеді және мектептен кейін жеке сабақтар берді. Ортаңғы қарындасы Маша, отбасының суретшісі (концерттік пианист ретінде білім алған), мектеп мұғалімі Федор Кулигинге үйленген. Ол одан кіші болғанымен, Маша оның даналығына ғашық болды, бірақ жеті жылдан кейін оның ұсақ-түйекке көңіл қоюын байқап, олардың арасындағы үрейлі бос кеңістікті толтыруға тырысады. Ең кіші қарындасы Ирина әлі де үміт күтіп, Мәскеуге барып, өзінің нағыз махаббатына жететінін айтады. Қарындастардың бәрі Мәскеуде өскен, және олардың барлығы сол кездегі бақытты күндерге қайта оралуды армандайды. Андрей – отбасыдағы жалғыз ұл, оны қарындастары қатты жақсы көреді. Ол Наталья Ивановнаға ("Наташа") ғашық болады, ол қарындастарға қарағанда қарапайым қыз болып есептеледі және олар оны сыйламайды. Пьеса олардың әкесі Сергей Прозоровтың қайтыс болған күнінің бір жылдығында басталады. Бұл күні Иринаның туған күні де келеді, сондықтан барлығы, тіпті Вершинин басқаратын сарбаздар да, олармен бірге асыл идеалдарды алып келіп, оны тойлауға жиналады. Комедияның соңында Андрей Наташаға сезімдерін білдіріп, оған үйлену туралы ұсыныс жасайды.

ІІ акт

Шамамен бір жыл өткен соң, Андрей мен Наташа үйленеді және балалары болады (сахнадан тыс), ұлдары Бобик. Наташа Андрейдің жоғары лауазымды адамы Протопоповпен қарым-қатынас құрады, ол сахнада ешқашан көрінбейді. Маша түні бойы көңіл көтеріп келгеннен кейін үйге қайтады, және ол мен серігі, подполковник Вершининнің бір-біріне ғашық екендігі анық көрінеді. Наташа үйде той ұйымдастыру жоспарларын тоқтатып тастайды; осының салдарынан бақыт та жойылғандай сезіледі. Тузенбах және Солони екеуі де Иринаға деген сезімдерін білдіреді.

ІІІ акт

Бір жылдан соң Ольга мен Иринаның бөлмесінде – Наташа шаруалық істі өз қолына алуының айқын белгісі, себебі ол Бобикке жеке бөлме беру үшін оларды бір бөлмеде тұруға өтінді. Қаланың ішінде өрт болған, адамдар көмек үшін заттарды әкеліп-алып жүр. Ольга, Маша және Ирина Андрейдің олардың білімі мен келісімінсіз үйді ипотекаға бергеніне, ақшаны құмар ойындарына жұмсағанына және барлық билікті Наташаға өткізгеніне ашуланып отыр. Наташа ескі үйдің қызметшісі Анфисаға қатыгездікпен қараса, Ольганың оған қарсы тырысулары нәтижесіз аяқталады. Маша әпкелерімен жалғыз қалғанда, Вершининмен арадағы қарым-қатынасы туралы айтады. Бір сәтте Кулигин бөлмеге келіп, Машаға ақылсыздықпен қамқорлық танытады, содан кейін Маша кетеді. Ирина өмірінің өзгеруіне, қалалық қызметкердің өміріне көңілі толады, мұңайып, армандарының бекерлігіне қатты ренжіп, шағымданады. Ольганың шынайы көзқарасымен қолдау көрсетілген Ирина, махаббатсыз болса да, Тузенбахтың үйлену ұсынысын қабылдауға бейімделеді. Андрей өзін жек көретінін, Наташаға деген көңілінің қалғанын, өзінің ақымақтығын мойындайды және барлығы үшін әпкелерінен кешірім сұрайды.

IV акт

Әскерлер аймақтан кетуге дайындалуда. Сурет түсіріледі. Солионның Тюзенбахты дуэльге шақырғанынан шиеленіс туды. Солион Иринаға оның қолы үшін кез келген күйеу болушыны өлтіретінін айтқан, бірақ ол Тузенбахқа үйленуге келісіп, оған қарамастан оны сүйе алмайтынын мойындайды. Тюзенбах әскерден кеткендіктен дуэльге қатысуға міндетті емес, бірақ бәрібір келісіп, махаббатсыз неке үшін өмірін құрбан етеді. Әскерлер кетіп бара жатқанда оқ атылады, ал Тюзенбахтың дуэльде қаза болғаны пьесаның соңына жақын хабарланады. Машаны Вершининнің құшағынан жылап-сықтап алып тастайды, бірақ күйеуі оларды қайтадан бастауды ұсынады. Ольга өзі оқытатын мектептің директоры лауазымын негізінен қабылдады және басқа жаққа көшіп кетеді. Ол қарт әйелді Наташадан құтқарып, Анфисаны өзімен бірге алып кетеді. Иринаның тағдыры белгісіз, бірақ Тюзенбахтың өліміне қайғырса да, ол мұғалімдік қызметін жалғастыруға ниетті. Наташа барлық істі басқаратын үй иесі болып қалады. Андрей екі баласымен бірге тұрып, әйеліне де, өзіне де көмектесуге бейім емес. Пьеса аяқталғанда үш қарындас бір-бірін құшақтап, сарбаздардың марш дыбысымен кете бара жатқандарын көреді. Чебутикин "Та ра ра бум ди ай" әнін өзіне-өзі айта бастағанда, Ольганың соңғы сөздері қарындастардың өмірдің қайғысы мен қуанышына байланысты алаңдаушылығын аяқтауға тырысады: "Егер білсек, егер білсек".

Премьера

Бұл пьеса Мәскеу өнер театры үшін жазылған және 1901 жылғы 31 қаңтарда Константин Станиславский мен Владимир Немирович-Данченконың режиссерлігімен сахнаға қойылды. Станиславский Вершинин рөлін ойнады, ал қарындастардың рөлінде Ольга Книппер (Чехов Маша рөлін оған арнап жазған), Маргарита Савицкая Ольга, ал Мария Андреева Ирина болды. Мария Лилина (Станиславскийдің әйелі) Наташа, Всеволод Мейерхольд Тусенбах, Михаил Громов Соленый, Александр Артем Чебутыкин, Иоасаф Тихомиров Федотик, Иван Москвин Роде, Владимир Грибунин Ферапонт, Мария Самарова Анфиса рөлін сомдады. Көрермендердің пікірі әртүрлі болды. Чехов Станиславскийдің "көтеріңкі" режиссерлігі туындының нәзік жақтарын жасырып тастады деп ойлады және тек Книппер ғана драматург ниеттенгендей кейіпкерін дамытып көрсеткенін айтты. Режиссерлердің ойынша, мақсат кейіпкерлердің үміттерін, армандары мен құлшындауларын көрсету болған, бірақ көрермендер сестердің жалғыздығы мен бейшаралығына, сондай-ақ олардың өз жағдайларын наразылықсыз қабылдауына тигізген әсерге ұшырады. Бұл туынды, десе де, танымал болды және жақын арада театр труппасының репертуарына енді.

Белгілі шығармалары

Күндер Өндіріс Директор Ескертулер 22 маусым 1964 Актерлер Студиясы Ли Страсберг Рэндалл Джарреллдің жаңа ағылшын тіліндегі нұсқасы; актерлік құрамында Джеральдин Пейдж, Ким Стэнли, Ширли Найт, Роберт Логгия, Кевин Маккарти және басқалар болды. 24 мамыр 1965 BBC Home Service Джон Тайдман Элисавета Феннің ағылшын тіліне аудармасы; Питер Уоттс радиоға бейімдеді; актерлік құрамында Пол Скофилд, Линн Редгрейв, Ян МакКеллен, Джилл Беннет және басқалар болды. 29 қыркүйек 1979 Басқа орын, Стратфорд-Апон-Эйвон Тревор Нанн Ричард Коттреллдің нұсқасы, Маша рөлінде Сюзанн Бертиш, Ирина рөлінде Эмили Ричард және Ольга рөлінде Джанет Дейл. 28 наурыз 1990 Гейт театры, Дублин және Корольдік сот театры, Лондон Адриан Нобель Фрэнк МакГиннестің нұсқасы, шынайы әпкелер басты рөлдерде: Синед Кусак – Маша, Сорша Кусак – Ольга және Ниам Кусак – Ирина. Олардың әкесі, Сирил Кусак Чебутикин рөлін ойнады. 30 тамыз – 13 қазан 2007 Soulpepper Theatre, Торонто Ласло Мартон Николас Билонның нұсқасы. 2008 жылғы қараша Регент каналы, Камден, Лондон. Таня Робертс Metra Theatre-дың бейімделуі. 29 шілде – 3 тамыз 2008 Playhouse, QPAC, Брисбен Деклан Доннелан Чеховтың халықаралық театр фестивалі (Мәскеу), Брисбен фестивалінің бөлігі. 5 мамыр 2009 – 14 маусым 2009 Артисттер репертуарлық театры, Портленд Джон Крецу Трейси Леттстің бейімделуі. 12 қаңтар – 6 наурыз 2011 Classic Stage Company, Нью-Йорк Остин Пендлтон Джессика Хект пен Джульет Райланс қатысқан Мэгги Гилленхол мен Питер Сарсгардтың күйеу-әйел актерлер жұбы. 14 ақпан – 8 наурыз 2020 The Bindery, Сан-Франциско Энджи Хиггинс Марсия Агилар.

Dates Production Director Notes 22 June 1964 Actors Studio Lee Strasberg New English version by Randall Jarrell; cast included Geraldine Page, Kim Stanley, Shirley Knight, Robert Loggia, Kevin McCarthy among others 24 May 1965 BBC Home Service John Tydeman English translation by Elisaveta Fen; adapted for radio by Peter Watts; cast included Paul Scofield, Lynn Redgrave, Ian McKellen, Jill Bennett, among others 29 September 1979 The Other Place, Stratford upon Avon Trevor Nunn Version by Richard Cottrell with Suzanne Bertish as Masha, Emily Richard as Irina and Janet Dale as Olga. 28 March 1990 Gate Theatre, Dublin and Royal Court Theatre, London Adrian Noble Version by Frank McGuinness with real life sisters in the title roles: Sinéad Cusack as Masha, Sorcha Cusack as Olga and Niamh Cusack as Irina. Their father, Cyril Cusack played Chebutykin. 30 August – 13 October 2007 Soulpepper Theatre, Toronto László Marton Version by Nicolas Billon November 2008 Regent's Canal, Camden, London. Tanya Roberts An adaptation by the Metra Theatre 29 July – 3 August 2008 Playhouse, QPAC, Brisbane Declan Donnellan Chekhov International Theatre Festival (Moscow), part of Brisbane Festival 2008 5 May 2009 – 14 June 2009 Artists Repertory Theatre, Portland Jon Kretzu Adapted by Tracy Letts 12 January – 6 March 2011 Classic Stage Company, NYC Austin Pendleton Real life husband and wife actors Maggie Gyllenhaal and Peter Sarsgaard starred, alongside Jessica Hecht and Juliet Rylance. 14 February – 8 March 2020 The Bindery, San Francisco Angie Higgins Starring Marcia Aguilar

John Gielgud's 1936–37 landmark season at the Queen's Theatre included a well received production with Peggy Ashcroft as Irina and Michael Redgrave as Tusenbach. In 1942, Judith Anderson portrayed Olga, Katharine Cornell portrayed Masha, Gertrude Musgrove portrayed Irina, and Ruth Gordon portrayed Natasha on Broadway. The production was significant enough to land the cast on the cover of Time on 21 December 1942, which proclaimed it "a dream production by anybody's reckoning – the most glittering cast the theatre has seen, commercially, in this generation". The 1963 inaugural season of the Guthrie Theater included a production with Jessica Tandy as Olga. There is a filmed record of a mid 1960s production by The Actors Studio with Kim Stanley and Geraldine Page as Masha and Olga, respectively, supported by Sandy Dennis's Irina and Shelley Winters as Natasha. American Film Theatre in 1970 filmed a version with a witty Masha from Joan Plowright opposite Alan Bates as Vershinin, with Ronald Pickup as Tusenbach and Laurence Olivier, who co directed, playing Chebutykin. The film was based on a theatre production that Olivier directed at the National Theatre in 1967. Rosemary Harris, Ellen Burstyn and Tovah Feldshuh played, respectively, Olga, Masha and Irina at the Brooklyn Academy of Music in the 1970s with René Auberjonois as Solyony. A 1982 production at Manhattan Theatre Club, had Dianne Wiest as Masha, Lisa Banes as Olga, Mia Dillon as Irina, Christine Ebersole as Natasha, Sam Waterston as Vershinin, Jeff Daniels as Andrei, Bob Balaban as Tusenbach, and Jack Gilford as Chebutykin. Chicago's Steppenwolf Theatre Company put one together under the direction of Austin Pendleton, with Molly Regan as Olga, Joan Allen as Masha, Rondi Reed as Natasha, and Kevin Anderson as Solyony. In 1985 Casper Wrede directed a production at the Royal Exchange, Manchester with Cheryl Prime as Natasha, Emma Piper as Olga, Janet McTeer as Masha, Niamh Cusack as Irina and Espen Skjonberg as Dr Chebutykin. The Roundabout Theatre in New York had Jerry Stiller as Chebutykin, Billy Crudup as Solyony, Eric Stoltz as Tuzenbach, Lili Taylor as Irina, Paul Giamatti as Andrei, Amy Irving as Olga, Jeanne Tripplehorn as Masha, Calista Flockhart as Natasha, and David Strathairn as Vershinin. In 1990, the Irish theatrical dynasty, the Cusacks, were cast in the play, in a new version by Frank McGuinness, which opened at the Gate Theatre in Dublin with the three award winning sisters Sinéad Cusack (Masha), Sorcha Cusack (Olga) and Niamh Cusack (Irina) in the title rôles and their father Cyril Cusack as Dr. Chebutykin. This is the only production ever to cast three 'real' sisters, professional actors in their own right, in the title rôles. The production, which was directed by the then newly appointed Artistic Director of the Royal Shakespeare Company, Adrian Noble, transferred to London's Royal Court Theatre for a sell out season in 1991. Amongst the supporting cast were Lesley Manville as Natasha and Finbar Lynch as Tusenbach. In 1991, sisters Vanessa Redgrave (Olga) and Lynn Redgrave (Masha) made their first and only appearance together onstage in this, with niece Jemma Redgrave as Irina at the Queen's Theatre, London. In 1999, a translation into Scots by David Purves was produced by Theatre Alba at Lauriston Halls on the Edinburgh Festival Fringe. In 2003, Romanian director Radu Afrim adapted the play in a controversial production at the Andrei Mureşanu theatre in Sfantu Gheorghe, highly criticized by Michael Billington, but praised by other critics, leading to a local controversy in the Romanian press which would catapult Afrim to national superstardom in Romanian theatre. The play was produced in 2010 at the Lyric Hammersmith by Filter with a cast including Poppy Miller, Romola Garai and Clare Dunne. In 2010, the play was adapted by for Theatre Na Fidlovačce, Prague as Tři sestry. The sisters played Andrea Černá, Zuzana Vejvodová and Martina Randová and other actors were Otakar Brousek ml. as Vershinin, Tomáš Töpfer as Doctor Chebutykin
In 2012, the play was staged at the Young Vic, directed by Benedict Andrews in his own new version. The cast included Vanessa Kirby, Mariah Gale and Sam Troughton. In 2014, the play was staged at the Southwark Playhouse, directed by Russell Bolam. The cast included Olivia Hallinan, Holliday Grainger and Paul McGann. In 2017, the play was staged at the Studio Theatre directed by Jackson Gay in conjunction with a modern adaption called No Sisters directed by Aaron Posner. In 2017, the play was staged by Sydney Theatre Company at the Drama Theatre, Sydney Opera House from 6 November — 16 December. The new adaptation was by Andrew Upton and the cast included Alison Bell as Olga, Miranda Daughtry as Irina and Harry Greenwood as Tusenbach. In 2019, the play was staged at the Almeida Theatre in London, with Alan Williams playing Ivan Romanovich Chebutykin.

Джон Гиелгудтың 1936–37 жылдардағы Король театрындағы маңызды маусымында Пегги Эшкрофт Ирина рөлінде, ал Майкл Редгрейв Тузенбах рөлінде жақсы қабылданып, қойылым қойылды. 1942 жылы Джудит Андерсон Ольга, Кэтрин Корнелл Маша, Гертруда Мусгроув Ирина және Рут Гордон Наташа рөлін Бродвейде сомдады. Бұл қойылымның маңызы соншалық, актерлер құрамы 1942 жылғы 21 желтоқсанда Time журналының мұқабасына шықты, ол оны "көрермендер үшін арманнан туған қойылым – бұл ұрпақта театр көрген ең жарқын актерлер құрамы" деп жариялады. 1963 жылы Гатри театрының ашылу маусымында Джессика Танди Ольга рөлінде қойылды. 1960 жылдардың ортасында "Актерлер студиясы" Ким Стэнли мен Джеральдин Пейджді тиісінше Маша мен Ольга рөлінде, Санди Деннистің Иринасы мен Шелли Винтерстің Наташа рөлімен түсірген фильмнің жазбасы бар. 1970 жылы American Film Theatre Джоан Плоурайттың ақылға қонымды Машасымен Алан Бейтс Вершинин рөлінде, Рональд Пикаппен Тузенбах және Лоуренс Оливьемен бірге Чебутикин рөлінде түсірілген. Фильм 1967 жылы Ұлттық театрда Оливье режиссерлік еткен театрлық қойылым негізінде түсірілген. Розмари Харрис, Эллен Бурстин және Това Фельдшух 1970 жылдары Бруклин музыка академиясында Рене Аубержоноиспен Солиони рөлінде Ольга, Маша және Ирина рөлін ойнады. Манхэттен театры клубында 1982 жылы қойылған қойылымда Дианна Вист Маша, Лиза Банес Ольга, Миа Диллон Ирина, Кристина Эберсоль Наташа, Сэм Уотерстон Вершинин, Джефф Дэниелс Андрей, Боб Балабан Тузенбах және Джек Гилфорд Чебутикин рөлінде болды. Чикаголық Steppenwolf Theatre Company Остин Пендлтонның режиссерлігімен Молли Риган Ольга, Джоан Аллен Маша, Ронди Рид Наташа және Кевин Андерсон Солиони рөлінде қойылым қойды. 1985 жылы Каспер Вреде Манчестердегі Корольдік биржада Шерил Прайм Наташа, Эмма Пайпер Ольга, Джанет МакТир Маша, Ниам Кусак Ирина және Эспен Скьонберг Доктор Чебутикин рөлінде қойылымға режиссерлік етті. Нью-Йорктегі Roundabout Theatre-да Джерри Стиллер Чебутикин, Билли Крудуп Солиони, Эрик Стольц Тузенбах, Лили Тейлор Ирина, Пол Дьяматти Андрей, Эми Ирвинг Ольга, Жанна Трипплхорн Маша, Калиста Флокхарт Наташа және Дэвид Стратерн Вершинин рөлінде болды. 1990 жылы ирландтық театр әулеті Кузактар Франк МакГиннестің жаңа нұсқасында Дублиндегі Гейт театрында үш сыйлық иеленген әпкелер Синед Кусак (Маша), Сорша Кусак (Ольга) және Ниам Кусак (Ирина) басты рөлдерде және олардың әкесі Сирил Кусак Доктор Чебутикин рөлінде ойнады. Бұл - үш "нағыз" әпке-қарындасты, өздерінің кәсіби актерлерін басты рөлдерге алған жалғыз қойылым. Корольдік Шекспир компаниясының жаңадан тағайындалған көркемдік директоры Адриан Ноблдің режиссерлігімен қойылған қойылым 1991 жылы Лондонның Корольдік сот театрына көшірілді. Қосалқы актерлік құрамында Наташа рөлін Лесли Манвилл, Тузенбах рөлін Финбар Линч ойнады. 1991 жылы Ванна Редгрейв (Ольга) және Линн Редгрейв (Маша) әпкелері алғаш рет сахнада бірге болды, бұл қойылымда немересі Джемма Редгрейв Ирина рөлін Лондонның Король театрында ойнады. 1999 жылы Дэвид Пурвстің шотланд тіліне аудармасын Театр Альба Эдинбург фестивалінде Лауристон залдарында қойды. 2003 жылы румындық режиссер Раду Африм Андрей Мурешану театрындағы даулы қойылымда пьесаны бейімдеді, ол Майкл Биллингтоннан қатты сынға ұшырады, бірақ басқа сыншылар мақтады, бұл румындық баспасөздегі жергілікті дауға әкелді, ол Афримді румындық театрдың ұлттық жұлдызына айналдырды. 2010 жылы пьеса фильтрленген Лирик Хаммерсмитте Поппи Миллер, Ромола Гарай және Клэр Данн қатысқан актерлік құраммен қойылды. 2010 жылы пьеса Театр На Фидловачке, Прага үшін "Tři sestry" (Үш қарындас) ретінде бейімделді. Қарындастар Андреа Черна, Зузана Вейводова және Мартина Рандова болды, ал басқа актерлер Откар Брусек мл. Вершинин, Томаш Топфер Доктор Чебутикин рөлінде болды.

2012 жылы пьеса Бенедикт Эндрюс режиссерлігімен Young Vic-те оның жаңа нұсқасында қойылды. Актерлік құрамында Ванесса Кирби, Мария Гале және Сэм Траутон болды. 2014 жылы пьеса Рассел Болам режиссерлігімен Southwark Playhouse-де қойылды. Актерлік құрамында Оливия Халлинан, Холлидей Грейнджер және Пол МакГанн болды. 2017 жылы пьеса Джексон Гей режиссерлігімен Studio Theatre-да Аарон Поснер режиссерлік еткен "No Sisters" деп аталатын заманауи бейімдеумен бірге қойылды. 2017 жылы пьеса Сидней театр компаниясымен Сидней опера үйінің драма театрында 6 қарашадан 16 желтоқсанға дейін қойылды. Жаңа бейімдеу Эндрю Аптон жасады, ал актерлік құрамында Ольга рөлінде Элисон Белл, Ирина рөлінде Миранда Дохтри және Тузенбах рөлінде Гарри Гринвуд болды. 2019 жылы пьеса Алан Уильямс Иван Романович Чебутикин рөлінде Лондонның Almeida Theatre-ында қойылды.

Бейімделулер

Үш қарындас пьесасы венгр композиторы Петер Эотвос пен Клаус Х. Хеннебергтің бірлесіп жазған «Три сестры» (Үш қарындас) толық көлемді операсы ретінде бейімделді. Оның премьерасы 1998 жылы Лион ұлттық операсында өтті, режиссері Ушио Амагацу, дирижері Кент Нагано және композитордың өзі болды. 2008 жылғы британдық «Үміт көшесіндегі үш әпке» пьесасы Диана Сэмюэлс пен Трейси Энн Оберманның бірігіп жазған туындысы. Ол Чеховтың пьесасын Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Ливерпульге көшіріп, Позоров әпкелерін үш еврей ағылшын әйелі ретінде бейнелейді. Пьеса 2008 жылдың 25 қаңтарында Ливерпульдегі «Эвримен» театрында ашылды, содан кейін Лондонның «Хэмпстед» театрында қайта қойылды. 2011 жылы Блейк Моррисон пьесаны «Біз – үш қарындас» деген атпен «Солтүстік Броудсайдс» театры үшін бейімдеді, бұл пьеса Бронте қарындастарының өмірімен салыстырулар жасайды. «3-жол» – 2013 жылы «Театр қозғалысы Базар» ұйымдастырушылары Тина Кронис пен Ричард Алгер жасаған пьесаның бейімделуі. Оның премьерасы Лос-Анджелесте болды, содан кейін Ұлыбритания мен Қытайда көрсетілді. 2017 жылы бұл пьеса 25 жылдан астам уақыттан кейін Мәскеудегі Чехов атындағы халықаралық театр фестивалінде АҚШ-та алғаш рет қойылды. 2014 жылы Джон Бёрнның 20 ғасырдың ортасында Шотландияның Дунун қаласында өтетін оқиғасын Глазгоның «Tron Theatre Company» қойылымына бейімдеді. Хэлли Фейффердің «Moscow Moscow Moscow Moscow Moscow Moscow» сахналық бейімделуі оқиғаны заманауи көзқараспен қарастырады және алғаш рет 2017 жылы көрсетілді. 2020 жылы Инуа Элламс жасаған, 1967-1970 жылдар аралығында Нигериядағы азамат соғысы кезінде Нигерияның Оверри қаласында өтетін бейімделуі Лондонның «Литтлтон» театрында сахналанды.