Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
846 жылдан 851 жылға дейін Бретаньдің 1-ші герцогы.
1st Duke of Brittany from 846 to 851
Номиноэ немесе Номеноэ (; ; шамамен 800 жылы туған, 7 наурыз 851 жылы қайтыс болған) – 846 жылдан өліміне дейін Бретаньдің тұңғыш герцогы болды. Ол бретондықтардың әкесі саналады және бретон ұлтшылдары оны "Tad ar Vro" ("елдің әкесі") деп біледі.
Nominoe or Nomenoe (; ; b. (Born) c. 800, d. (Died) 7 March 851) was the first Duke of Brittany from 846 to his death. He is the Breton pater patriae and to Breton nationalists he is known as Tad ar Vro ("father of the country").
Шығу тегі
Ол Похер графы, Браурох патшасы (775-812) Эриспоэ немесе Эриспоэдің екінші ұлы және граф Риваллон немесе Риваллон III Похердің (?-857) кіші інісі болған.
He was the second son of Count Erispoe or Erispoë of Poher, King of the Browaroch (775–812), and younger brother of Count Riwallon or Rivallon III of Poher (?–857).
Садақа мен Шарль Тікенегімен араздық
Номиноэ мен 840 жылдан кейін Людовик ІІ-нің мұрагері Шарль Тікбас арасындағы қарым-қатынас бастапқыда жақсы болды. Неустриядағы оның қол астындағылардың көтерілісі кезінде Шарль 841 жылдың көктемінде Номиноэдің өзіне бағынуын білу үшін Ле-Маннан елші жіберді, және Номиноэ оған бағынуға келісті. Нитардтың осы оқиға туралы баяндамасынан Номиноэдің мойынсұнуға мәжбүр ету үшін тым күшті болғаны анық көрінеді; кейін 841 жылы ол жаңа император Лотар I-нің Неустрияны талап етуіне қарсы шықты. Номиноэ келесі жыл бойы Шарльге адал болды, тіпті 842 жылдың 25 қаңтарында Редон аббаттығына «патша үшін садақа ретінде» сыйлық берді. Бретондық және Гаскон сарбаздары Страсбург анттарындағы әскери көрсетілімге қатысқандығы сөзсіз. 843 жылдың жазында Лотар немесе оның қолдаушысы Нанттың Ламберт II Номиноэді Шарльден бас тартып, императорға өтуге көндірді. Содан кейін Номиноэ Шарльдің және оның Неустриядағы билігінің тұрақты жауы болды, көбінесе Лотар, Ламберт және Аквитанияның Пепин II-мен бірігіп әрекет етті. Бретондық әскерлер Ламбертпен бірге Неустрияда соғысты, және 844 жылдың маусымында Шарль Тулузаны қоршағанда Номиноэ Мэнге шабуыл жасап, аймақты тонады. 843 жылдың қарашасында Шарль Бретондықтарды бағындыру үшін Реннге дейін жетті, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды. 844 жылдың қазан айында Юцте өткен синодта Шарльдің туысы Дрого Мецтік төрағалық етті. Епископтар Номиноэге, Ламбертке және Пепинге Шарльге адалдықтарын жаңаруды немесе әскери салдарға дайын болуды бұйырды. Ламберт пен Пепин бұйрыққа бағынды, бірақ Номиноэ франк епископтарын елемеді. Алайда, кейбір бретондықтар Шарльмен оған қарсы сөз байласты, және король олардың қолдауымен Бретаньға кіруге тырысты, бірақ сәттілікке жете алмады: ол 845 жылдың 22 қарашасында Виленнен Редонға қарай Баллон шайқасында жеңілді.
The relations between Nominoe and Charles the Bald, Louis's successor after 840, were initially amicable. In the midst of a revolt of his men in Neustria, Charles sent from Le Mans to see if Nominoe would submit to him in the spring of 841 and Nominoe agreed to do so. It is clear from the wording of the account of this event in Nithard that Nominoe was too powerful to be compelled to submit; later in 841 he rebuffed the overtures of the new emperor, Lothair I, who claimed Neustria. Nominoe remained loyal to Charles throughout the next year, even making a donation "in alms for the king" to the abbey of Redon on 25 January 842. Breton soldiers, as well as Gascons, certainly took part in the military show of the Oaths of Strasbourg. In the summer of 843, Lothair or perhaps his supporter Lambert II of Nantes succeeded in persuading Nominoe to abandon Charles and go over to the emperor. Nominoe was thereafter a constant enemy of Charles and his authority in Neustria, often acting in concert with Lothair, Lambert, and Pepin II of Aquitaine. Breton troops fought under Lambert in Neustria and when, in June 844, Charles was besieging Toulouse, Nominoe raided into Maine and plundered the territory. In November 843, Charles had marched as far as Rennes to compel Breton submission, but to no effect. At the synod of Yutz in October 844, presided over by Charles' uncle Drogo of Metz, the bishops sent orders to Nominoe, Lambert, and Pepin commanding them to renew their fealty to Charles or be prepared to accept military consequences. Lambert and Pepin complied, but Nominoe ignored the Frankish bishops. However, some Bretons had connived against him with Charles and the king tried to enter Brittany in support of the defectors, but without success: he was defeated at the Battle of Ballon just north of Redon across the Vilaine on 22 November 845.
Жаңадан адалдық пен екінші бүлік
846 жылы жазда Карл Бретаньға жорық жасады, бірақ тағы да әскери қимылдарға бармады, оның орнына Номиноэмен бітімге келіп, анттасты. Бітім шартының толық мәліметтері белгісіз, бірақ Троялық Пруденций осы мәнмәтінде алғаш рет "герцог" (dux) атауын қолданады, және бұл Номиноэ Карлдың билігін мойындағандығы үшін бретондықтардың герцогы болып тағайындалған болуы мүмкін. Келісімнің тағы бір шарты бойынша Номиноэ Карлдың бұйрығымен Ламбертті Нанттан алып тастап, оны Сен қаласында билікке орналастырды. Рождествоға дейін Номиноэдің бретондықтары Неустрияға, осы жолы Байоге жақын жерлерге қайта шабуыл жасады. Бұл, басы артық, Лотхердың ықпалымен болған болуы мүмкін, себебі ол, Карл және олардың інісі Людовик 847 жылдың ақпан айында Мерсенде кездесіп, Номиноэ мен Пепинге Карлға қарсы соғыс жүргізбеуге бұйрық беруге келісті. 850 жылы Ламберт (және оның бауыры Варнар) Номиноэмен достығын қайта жаңартып, бірлесіп "Хроника фонтаненленсе" бойынша "шексіз ашумен" Мэн аймағына шабуыл жасады. Тамыз айында Карл Реннеге жорық жасады, тағы да шайқастан жалтарды, және онда, сондай-ақ Нантта гарнизон орнатты. Ол кеткеннен кейін Ламберт пен Номиноэ гарнизонды жеңіп, Нант графының жаңа өкілі Амальрикті тұтқынға алды.
In Summer 846, Charles marched on Brittany and again took no military action, instead coming to peace with Nominoe and exchanging oaths. The details of the peace arrangements are unknown, but Prudentius of Troyes uses the title "duke" (dux) for the first time in this context and this may indicate that Nominoe was created Duke of the Bretons in return for recognising Charles' lordship. As another part of the agreement, Nominoe had Charles remove Lambert from Nantes and put him in power in Sens further away. By Christmas time, Nominoe's Bretons were raiding Neustria, this time near Bayeux, again. This was probably instigated by Lothair, for he, Charles, and their brother Louis the German met at Meerssen in February 847 and agreed to send orders to Nominoe and Pepin II to desist from making war on Charles. In 850, Lambert (and his brother Warnar) had renewed their friendship with Nominoe and together were raiding Maine "with unspeakable fury" according to the Chronicon Fontanellense. In August, Charles marched on Rennes, again avoided fighting, and installed garrisons there and at Nantes. Immediately after he left, Lambert and Nominoe defeated the garrisons and captured the new Count of Nantes, Amalric.
Епископтардың орнынан түсуі
849 жылы Номино Койтлух деп аталатын жерде синод өткізді, онда ол Алет, Сент-Пол, Ванн, Кимпер және Долдың бес бретондық епископтарын қызметтен шеттетуге (орнынан алуға) шешім қабылдады. Оларға тағылған айыптар белгісіз. Рим папасы Лео IV Номиноға және епископтарға хат жіберді (қызметтен шеттетуге дейін немесе кейін белгісіз), онда оған тек он екі епископтан тұратын комиссия жетіде екі куәгердің қатысуымен ғана қызметтен шеттетуге құқылы екенін хабарлады. Кейіннен папалар Бенедикт II мен Николай I Номино епископтарды жасаған жоқ қылмыстарды мойындауға мәжбүрлегенін және осылайша олардың қызметтен шеттетуінің заңсыз болғанын мәлімдеді. 850 жылы Анжерде немесе Турда өткен франк синоды Номиноны епископтарды заңсыз түрде қызметтен шеттету және оларды өз жалдамалыларымен (жалдаушыларымен) алмастыру арқылы симония жасады деп айыптады. Бұл жалдаушылар 859 жылы Савонниерс синодының Тур архиепископиясымен байланыстағы Бретон шіркеуінің қалдықтарына жіберген хатында көрсетілгендей, қауымнан шығарылды. Номино Ренн мен Нант қалаларын басып алып, соңғысының жаңа франк епископын өзінің тағайындамасымен алмастырды. Сузанн Ваннда қызметтен шеттетілді және оның орнына Куранген келді. Салокон Долда қызметтен шеттетілді, бірақ оның орнын басушы белгісіз. Кимперде Феликстің орнын Анаветен, ал Сент-Полде Клутвоон Гарнобрийдің орнын басты. Алеттің екі епискобы – Ретвалатр және одан кейін Махен – өте жасырын тұлғалар. Номино шамамен бір жылға жуық уақыт бойы қызметтен шеттетуге қол жеткізген Нант епискобы Актард болды. Оның орнына жасырын Гислард келді. Нәтижесінде Койтлух синоды және Ренн мен Нант епархияларын Бретон қатарына қосу Бретан шіркеуінің өзінің номиналды митрополиті – Тур митрополитіне тәуелсіз, белсенді шіркеулік саяси бірлік екенін көрсетті.
In 849 at a place called Coitlouh, Nominoe held a synod whereat he deposed the five Breton bishops of Alet, Saint Pol, Vannes, Quimper, and Dol. The charges he levelled against them are unknown. Pope Leo IV sent a letter to Nominoe and the bishops (whether before or after the deposition is unknown) informing him that the depositions could only be enacted by a panel of twelve bishops with seventy two witnesses. The later popes Benedict II and Nicholas I believed that Nominoe had forced the bishops to admit to crimes they had not committed and that their depositions were thus invalid. A Frankish synod of 850 held at either Angers or Tours accused Nominoe of simony by unlawfully removing bishops and replacing them with mercenarii (mercenaries of his own). These mercenarii were excommunicated, as indicated by an epistle of the synod of Savonnières in 859 sent to what remained of the Breton church in communion with the Archdiocese of Tours. Nominoe sacked Rennes and Nantes, replacing the new Frankish bishop of the latter with his own nominee. Susannus was deposed in Vannes and replaced by Courantgen. Salocon was deposed in Dol, but his replacement is unknown. At Quimper, Felix was replaced by Anaweten and at Saint Pol, Clutwoion replaced Garnobrius. The two bishops of Alet, first Rethwalatr and then Mahen are very obscure figures. The bishop of Nantes whom Nominoe succeeded in removing for about a year was Actard. His replacement was the obscure Gislard. In the end the synod of Coitlouh and the bringing of the bishoprics of Rennes and Nantes into the Breton fold meant that the church of Brittany was an actively independent ecclesiastic polity from its nominal metropolitan, the Metropolitan of Tours.
Мұрагерлік
Номиноя қайтыс болғаннан кейін оның ұлы Эриспой таққа отырды. Номиноя Редон аббаттығында жерленді.
At his death Nominoe was succeeded by his son Erispoe. Nominoe was buried at Redon Abbey.