Қор нарығындағы "қысқа қысым" – акция бағасының күрт өсуі, себебі қысқа сатудың артық болуы. Инвесторлар акцияны қайта сатып алуға мәжбүр, бұл бағаны көтереді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Акция бағасының күрт өсуі, негізінен техникалық факторларға байланысты.
Rapid increase in the price of a stock owing primarily to technical factors
Қор нарығында "қысқа қысым" – акция бағасының күрт өсуі, бұл негізгі факторларға емес, акцияның шамадан тыс қысқа сатылуына байланысты туындайды. "Қысқа қысым" сұраныстың ұсыныстан артуымен пайда болады, себебі қысқа сатушылар өздерінің қысқа позицияларын жабу үшін акцияларды сатып алуға мәжбүр болады.
In the stock market, a short squeeze is a rapid increase in the price of a stock owing primarily to an excess of short selling of a stock rather than underlying fundamentals. A short squeeze occurs when demand has increased relative to supply because short sellers have to buy stock to cover their short positions.
Шолу
Қысқа сату – инвестордың, қысқа сатушы деп аталатын, акцияларды қарызға алып, бірден сату және кейіннен оларды төмен бағамен ("жабу") қайта сатып алуға үміттенетін қаржы практикасы. Акциялар қарызға алынғандықтан, қысқа сатушы оларды несие берушіге қайтаруы керек (соған қоса пайыз және дивиденд, болған жағдайда), сондықтан акцияларды сатып алуға жұмсаған сома, сатудан түскен сомадан кем болса, пайда табады. Дегенмен, күтпеген жағымды жаңалық акция бағасын күрт өсіріп, пайданың орнына шығынға ұшыратуы мүмкін. Мұндай жағдайда, қысқа сатушылар қарыз алған акцияларын жоғары бағамен сатып алуға мәжбүр болып, акция бағасы одан әрі өссе, шығындарын арттырмауға тырысады. Шорт-сквиздер акцияның қысқа сатушылары өз позицияларын жабуға кіріскенде пайда болады, бұл нарық көлеміне шаққанда үлкен көлемде акция сатып алуға әкеледі. Қысқа позицияны жабу үшін акция сатып алу қысқа сатылған акциялардың бағасын көтеріп, осылайша тағы да қысқа сатушыларды акция сатып алып позицияларын жабуға итермелейді; яғни, сұраныс артады. Бұл динамика акция сатып алудың тізбегіне және акция бағасының одан да күрт өсуіне әкелуі мүмкін. Қарыз алу, сатып алу және сату уақытын дұрыс анықтамау компания акцияларының 100% астам бөлігінің қысқа сатылуына алып келуі мүмкін. Бұл міндетті түрде "жалаңаш" қысқа сатуды білдірмейді, себебі қысқа сатылған акциялар қайта нарыққа шығарылып, бір акция бірнеше рет қарызға алынуы мүмкін. Шорт-сквиздер көбінесе қарыз алу бағасының жоғары болған акцияларында кездеседі. Қарыз алу бағасының жоғары болуы қысқа сатушыларға өз позицияларын жабу үшін қысымды күшейтеді, бұл құбылыстың өзіне-өзі әсер ету қабілетін одан да арттырады. Қысқа сатушылардың сатып алуы бағалардың маржалық талаптарды орындай алмайтын (немесе орындамайтын) деңгейге жеткен жағдайда жүзеге асуы мүмкін, бұл оларды акция сатып алып, оларды қарызға алған иелеріне қайтаруға итермелейді. Бұл сатып алу автоматты түрде жүзеге асуы мүмкін, мысалы, егер қысқа сатушылар бұған дейін осы мүмкіндікке дайындалу үшін өз брокерлеріне тоқтау ордерлерін берген болса. Сонымен қатар, қысқа сатушылар шығындарын азайту және нарықтан шығуды шешсе (маржалық талаптарды орындау үшін жеткілікті қаражаты болмаса), шорт-сквиз туындауы мүмкін. Шорт-сквиздер сондай-ақ қысқа сатушылардың сұранысы қарызға алу үшін ұсынылған акциялар мөлшерінен асып түсетін кезде де пайда болуы мүмкін, бұл негізгі брокерлердің қарыз алу сұраныстарын қабылдамауына әкеледі. Мұндай жағдай банкроттыққа жақын компанияларда жиі кездеседі.
Short selling is a finance practice in which an investor, known as the short seller, borrows shares and immediately sells them, hoping to buy them back later ("covering") at a lower price. As the shares were borrowed, the short seller must eventually return them to the lender (plus interest and dividend, if any), and therefore makes a profit if they spend less buying back the shares than they received when selling them. However, an unexpected piece of favorable news can cause a jump in the stock's share price, resulting in a loss rather than a profit. Short sellers might then be triggered to buy the shares they had borrowed at a higher price, in an effort to keep their losses from mounting should the share price rise further. Short squeezes result when short sellers of a stock move to cover their positions, purchasing large volumes of stock relative to the market volume. Purchasing the stock to cover their short positions raises the price of the shorted stock, thus triggering more short sellers to cover their positions by buying the stock; i. e., there is increasing demand. This dynamic can result in a cascade of stock purchases and an even bigger jump of the share price. Borrow, buy and sell timing can lead to more than 100% of a company's shares sold short. This does not necessarily imply naked short selling, since shorted shares are put back onto the market, potentially allowing the same share to be borrowed multiple times. Short squeezes tend to happen in stocks that have expensive borrow rates. Expensive borrow rates can increase the pressure on short sellers to cover their positions, further adding to the reflexive nature of this phenomenon. Buying by short sellers can occur if the price has risen to a point where shorts receive margin calls that they cannot (or choose not to) meet, triggering them to purchase stock to return to the owners from whom (via a broker) they had borrowed the stock in establishing their position. This buying may proceed automatically, for example if the short sellers had previously placed stop loss orders with their brokers to prepare for this possibility. Alternatively, short sellers simply deciding to cut their losses and get out (rather than lacking collateral funds to meet their margin) can cause a squeeze. Short squeezes can also occur when the demand from short sellers outweighs the supply of shares to borrow, which results in the failure of borrow requests from prime brokers. This sometimes happens with companies that are on the verge of filing for bankruptcy.
Қысқа қысылудың мақсатты көрсеткіштері
Қысқа қысым көбінесе салыстырмалы түрде аз саудаланатын акцияларда, олардың нарықтық капитализациясы мен айналымдағы акцияларының шағын болуымен байланысты болады. Дегенмен, қысым үлкен акцияларды және миллиардтаған долларды қамтуы мүмкін. Акцияның айналымдағы үлесінің үлкен бөлігі қысқа сатылған кезде және акцияның көп бөлігін сатуға құштар емес адамдар ұстағанда қысқа қысымға ұшырау ықтималдығы артады. Қысқа қысымды негізгі активке арзан колл опцияларының болуы да жеңілдетеді, себебі олар айтарлықтай қаржылық левериджді ұсынады. Әдетте, мерзімі қысқа және номиналды құнынан төмен колл опциялары левериджді максималдау және қысқа сатушыларға қысым жасаушының әрекеттерінің әсерін арттыру үшін қолданылады. Тұрақтылығы төмен бағалы қағаздарға жасалған колл опциялары да арзан және тиімді болады. (Сәтті қысқа қысым тұрақтылықты күрт арттырады).
Short squeezes are more likely to occur in stocks with relatively few traded shares and commensurately small market capitalization and float. Squeezes can, however, involve large stocks and billions of dollars. Short squeezes may also be more likely to occur when a large percentage of a stock's float is short, and when large portions of the stock are held by people not tempted to sell. Short squeezes can also be facilitated by the availability of inexpensive call options on the underlying security because they add considerable leverage. Typically, out of the money options with a short time to expiration are used to maximize the leverage and the impact of the squeezer's actions on short sellers. Call options on securities that have low implied volatility are also less expensive and more impactful. (A successful short squeeze will dramatically increase implied volatility).
Ұзақ сығу
Қысқа сығудың қарама-қарсысы – сирек кездесетін ұзақ сығу. Сығу фьючерстік келісімшарттармен де болуы мүмкін, әсіресе ауыл шаруашылығы тауарларында, олардың қоры шектеулі болады.
The opposite of a short squeeze is the less common long squeeze. A squeeze can also occur with futures contracts, especially in agricultural commodities, for which supply is inherently limited.
Мысалдар
1901 жылдың мамыр айында Джеймс Хилл мен Дж.П. Морган Солтүстік Тынық мұхиты теміржолын бақылау үшін Э.Х. Харриманмен күресті. 1901 жылдың 7 мамырындағы сауданың соңына қарай, екі тараптың үлесінде Солтүстік Тынық мұхиты акцияларының 94% астам бөлігі болды. Акция бағасының өсуімен бірге үшінші тараптардың Northern Pacific акцияларын қысқа мерзімді сатуы да жүрді. 8 мамырда NP акцияларының міндеттемесіз үлесінің қысқа позицияларды жабуға жеткіліксіз екендігі және Хилл мен Морганның да, Харриманның да сатуға ниет білдірмегені анықталды. Бұл NP акцияларын сатып алуға ақша жинау үшін "қысқа" сатушылардың үлестерін сатуға алып келді, нәтижесінде қалған нарықта сату қызыл отқа түсті. Соңынан қор нарығының құлдырауы, 1901 жылғы үрей деп аталды, Хилл/Морган мен Харриман арасындағы келісімге байланысты ішінара жеңілдеді. 2008 жылдың қазан айында Porsche компаниясының сатып алу әрекетінен туындаған қысқа сығу салдарынан Volkswagen AG акцияларының құны Xetra DAX-та екі күннен кем уақыт ішінде 210,85 евродан 1000 евродан асып, қысқа мерзімге әлемдегі ең құнды компанияға айналды. Кейін Porsche компаниясының бас директоры Венделин Видекингке нарықты манипуляциялау айыбы тағылды, бірақ ол Штутгарт сотында ақталды. 2012 жылы АҚШ-тың Бағалы қағаздар және биржалар комиссиясы Филип Фальконені MAAX Holdings шығарған жоғары кірісті облигациялар сериясы бойынша нарықты манипуляциялаумен байланысты айыптады. Бір компания облигацияларды қысқа мерзімді сатқанын естіген Фальконе облигациялардың барлық шығарылымын сатып алды. Ол сондай-ақ облигацияларды қысқа сатушыларға қарыз берді, содан кейін оларды сатушылар сатқан кезде қайта сатып алды. Нәтижесінде оның жалпы тәуекелі MAAX облигацияларының барлық шығарылымынан асып кетті. Фальконе облигацияларды қарызға беруді тоқтатты, осылайша қысқа сатушылар өздерінің позицияларын жаба алмады. Облигациялардың бағасы күрт өсті. Қысқа сатушылар өздерінің позицияларын жабу үшін тек Фальконемен тікелей байланысуға мүмкіндік алды. 2021 жылдың қаңтарынан басталган GameStop қысқа сығуы GameStop акцияларындағы қысқа сығу болды, оны негізінен Reddit форумы WallStreetBets басталды. Бұл сығу акция бағасының 2021 жылдың 28 қаңтарында NYSE-дегі күн ішіндегі ең жоғары деңгейге – 483 АҚШ долларына жеткізді. Бұл жағдай көптеген жаңалықтар арналары мен әлеуметтік желілердің назарына ілікті.
In May 1901, James J. Hill and J. P. Morgan battled with E. H. Harriman over control of the Northern Pacific Railway. By the end of business on May 7, 1901, the two parties controlled over 94% of outstanding Northern Pacific shares. The resulting runup in share price was accompanied by frenetic short selling of Northern Pacific by third parties. On May 8, it became apparent that uncommitted NP shares were insufficient to cover the outstanding short positions, and that neither Hill and Morgan nor Harriman were willing to sell. This triggered a sell off in the rest of the market as NP "shorts" liquidated holdings in an effort to raise cash to buy NP shares to meet their obligations. The ensuing stock market crash, known as the Panic of 1901, was partially ameliorated by a truce between Hill/Morgan and Harriman. In October 2008, a short squeeze triggered by an attempted takeover by Porsche temporarily drove the shares of Volkswagen AG on the Xetra DAX from €210.85 to over €1000 in less than two days, briefly making it the most valuable company in the world. Then Porsche CEO Wendelin Wiedeking was charged with market manipulation but was acquitted by a Stuttgart court. In 2012, the U. S. Securities and Exchange Commission charged Philip Falcone with market manipulation in relation to a short squeeze on a series of high yield bonds issued by MAAX Holdings. After hearing that a firm was shorting the bonds, Falcone purchased the entire issue of bonds. He also lent the bonds to the short sellers, and then bought them back when the traders sold them. As a result, his total exposure exceeded the entire issue of the MAAX bonds. Falcone then stopped lending the bonds, so that short sellers could not liquidate their positions anymore. The price of the bonds rose dramatically. The short sellers could only liquidate their positions by contacting Falcone directly. The GameStop short squeeze, starting in January 2021, was a short squeeze occurring on shares of GameStop, primarily triggered by the Reddit forum WallStreetBets. This squeeze led to the share price reaching an all time intraday high of US$483 on January 28, 2021 on the NYSE. This squeeze caught the attention of many news networks and social media platforms.