Кіріспе

Канадалық-американдық әскери офицер (1756 жылы туған)

Жан Франсуа Хамтрамк (кейде Джон Фрэнсис Хамтрамк деп аталады) (1756–1803) – американдық революциялық соғыс және Солтүстік-Батыс үнді соғысы кезінде АҚШ армиясында офицер болып қызмет еткен канадалық. Революция кезінде ол Квебекке жасалған шабуылға, Салливан экспедициясына және Йорктаун қамалына қатысты. АҚШ-тың Солтүстік-Батыс аймағына кеңею тарихында Хамтрамк 18 ғасырдағы Стьюбенвилл, Винсенс, Форт-Уэйн және Детройт сияқты қазіргі Орта Батыс қалаларындағы бекіністермен байланысты. Мичиган штатындағы Хамтрамк қаласы оның құрметіне аталған.

Өмір және мансап

Хамтрамк Монреаль қаласында (сонда Жаңа Францияның бір бөлігі болған) дүниеге келді. Ол Германияның Трир қаласынан (Люксембургте туған) көшіп келген шаштараз Чарльз Дэвид Хамтрамк пен канадалық Мари Энн Бертиннің ұлы еді. Хамтрамк 1756 жылдың тамызында католик шіркеуінде крещениеден өтті. Америка революциясы Канадаға жеткен кезде ол француз, ағылшын, неміс және латын тілдерін еркін меңгерген.

Канада

Генерал Монтгомеридің әскерлері Канадаға басып кірген кезде, Джеймс Ливингстон басқаратын 1-ші канадалық полк құрылды. 19 жастағы Хамтрамк 15 қыркүйекте 1775 жылы қатарына қосылып, полк комиссары болып тағайындалды. Ол Ливингстонмен бірге жаңа полкті жабдықтау үшін тығыз жұмыс істеді және Форт-Шамбли алынғанда олармен бірге болды. Полк Квебекке жылжығанда, Хамтрамк Монреальде жабдықтар жинау үшін қалды және Монтгомери оны Континенталдық армияның орынбасар комиссары етіп тағайындады. Бірақ, АҚШ жеңіліске ұшырады және Монтгомери Квебек шайқасында қаза тапты. Хамтрамк 26 жаңа сарбазды жинауға көмектесті және олардың капитаны болып тағайындалды. Алайда, Мозес Хазен басқа бөлімдерді өзінің сарбаздарымен толтырып, Хамтрамкті лейтенант қылып, полковник Тимоти Бедел басқаратын Нью-Гэмпшир полкінде 10 француз канадасын басқарды. Осы полкте Хамтрамк Седрлер шайқасына қатысты. 1776 жылдың 19 мамырында лейтенант Исаак Баттерфилд британдық капитан Джордж Форстерге бас бергеннен кейін Хамтрамк тұтқындалды. Форстермен бірге келген ирокез шауып кіріп, үш адамды өлтіріп, қалғандарының мүліктерін ұрлады. Капитан Форстер француз канадалықтарды сатқын деп есептеп, оларды тізгінге салуға бұйрық берді. Хамтрамк өзін офицер ретінде қарауды талап етті. Форстер Хамтрамкті тізгіннен босатты, бірақ оның киімдерін қайтарудан және сарбаздарды босатудан бас тартты. Келесі күні тағы да тұтқындарды ұстағаннан кейін Форстер оларды Монреаль аралында ұстады. Бірақ, маусымның басында Бенедикт Арнольд басқаратын американдық әскерлер Форстерге қауіп төндірді, сондықтан ол ротасымен және тұтқындармен бірге Сент-Лоуренс көліне қарай жол тартты. Көлікте тұтқындарға орын болмағандықтан, Форстер оларды жағалауда тастап кетті. Олар тез арада тізгіннен босап, Хамтрамк киімсіз сарбаздарын 4 күндік сапармен Монреальге жетеледі, 8 маусымда Арнольд эвакуацияланып жатқанда келді. Хамтрамк полковник Хазенді тауып, ол француз канадалықтарды үйлеріне қайтаруға бұйрық берді. Хамтрамк тұтқындалған жағдайда сатқын болып есептелетіні туралы ескертілді, сондықтан ол жеңілген армиямен бірге АҚШ-қа барып, 1776 жылдың шілдесінде Канададағы шығындарды тергейтін Конгресс комиссиясының алдында куәлік берді. Хамтрамк Конгреске француз тілінде өзінің тәжірибесін сипаттаған төрт беттік хат тапсырды. 10 тамызда Конгресс «Джон Хэмптренкке» Канададағы қызметі үшін 350 доллар сыйлық беру және оның капитандық шеніне мойынұсыну туралы қаулы қабылдады.

Нью-Йорк

Капитан Хамтрамк қысқа мерзімге басқа француз-канад босқындарымен бірге Нью-Йорктегі Эзопуста орналасты. Полковник Льюис Дюбоис басқарған жаңа 5-ші Нью-Йорк полкі құрылғанда, Хамтрамк бос рота командирлерінің біріне үмітттенді. Ол сондай-ақ полковник Ливингстон мен полковник Питер Гансвоорттың қолдауын алды. 17 наурыз 1777 жылы Нью-Йорк Келісім комитеті оған 21 қараша 1776 жылдан бастап 5-ші Нью-Йорк полкінің 7-ші ротасына басшылық етуді тапсырды. Ол Форт-Монтгомериге баяндады, онда полковник Хейзен оны тауып, «лейтенант Джон Хамтрамк» канадалық наурыздағы дезертирлік жасады деп айыптады. Хамтрамк әскери сот отырысын талап етті. Генерал Горацио Гейтс бұл айыптамаларды қарап шықты және Хейзеннің айыптамаларында көптеген қайшылықтарды анықтады, осылайша оларды жоққа шығарды және Хамтрамкка полковник Дюбоисқа баяндауға бұйрық берді. Хамтрамк Форт-Монтгомериге қайта оралды, онда генерал Джордж Клинтон басшылық етіп тұрды. Форт-Монтгомеридегі сарбаздар оны жас, француз тілінде сөйлейтін офицер ретінде сынға алды, бірақ ол тез қатаң тәртіпті сақтаушы ретінде беделге ие болды, бұл оған генералдың (кейіннен губернатордың) Клинтонның құрметін сыйлады. Сол қазан айында британдықтар Форт-Монтгомериді басып алғанда, ол бұзылған мылтығымен жолын ашуға тырысып қашып кетті. Бірақ полктің жартысы тұтқындалды, осылайша Хамтрамк тағы да бірліксіз қалды. Ол полковник Дюбоисті тауып, губернатор Клинтонды ескерту үшін басқа қашқандармен бірге сапарға шықты. Сол жылдың қараша айында британдық генерал Бургойнның қарсыласуынан кейін Хамтрамк Нью-Виндзорда 7-ші ротаны қайта ұйымдастыру және жабдықтау жұмыстарын жүргізді. 1778 жылдың наурыз айында Хамтрамк генералдар Путнам мен Клинтонның әскери соттағы тергеулерінде куә ретінде шақырылды. Сол көктемде полк Уайт-Плейнсқа жол тартты. Хамтрамк өзінің ротасымен бірге болғанымен, қыркүйекке дейін қызметке келуге тым ауру болды. Сол қыста ол компаниясының жабдықтарының бір бөлігін Чери-Вэллидегі қырғыннан аман қалғандарға көмектесу үшін үлестірді. 1779 жылы Хамтрамк өзінің азайтқан ротасын Салливан экспедициясына бастап барды. 29 тамызда Хамтрамк Ньютаун шайқасында 5-ші Нью-Йорк полкімен бірге полковник Джордж Ридтің 2-ші Нью-Гэмпшир полкін құтқару үшін шайқасты. Сол қыста Хамтрамк Континенталдық армияның қалған бөлігімен Морристаунда орналасты. 1780 жылдың ақпан айында ол 65 Нью-Йорк офицерлерімен бірге валютаның құнсыздануына қатысты петицияға қол қойды. Олар жалақыларын арттыруды немесе отставкаларын қабылдауды сұрады. Вашингтон олардың жағдайын мойындады, бірақ олардың отставкаларын қабылдаудан бас тартты. Мамыр айында Хамтрамк 5-ші Нью-Йорк полкінің аға офицері болды, онда бар болғаны 10 офицер қалды. Олар полкті сақтап қалу үшін Конгреске өтініш жасады. Вильгельм фон Книфаузеннің қимылдарына жауап ретінде генерал Джеймс Клинтон басқаратын Нью-Йорк бригадасы Гудзон аңғарын қорғау үшін солтүстікке қарай жол тартты. Бригаданың бір бөлігі болған 5-ші Нью-Йорк полкі Фонда (Нью-Йорк) аймағында қорғаныс орнатты. Маусымның соңында олар Вест-Пойнтта біріктірілді, онда 5-ші полкке жаңа командир – подполковник Маринус Виллет тағайындалды. Шілде айының соңында полк Пикскиллге (Нью-Йорк) көшірілді, онда олар генерал Лафайеттің басшылығындағы жаңа дивизияның жеңіл жаяу әскер полкіне қайта құрылды. Осы жаңа рөлде олар жаз бойы Нью-Йорк және Нью-Джерси штатында, әрқашан байнеттерімен жүріп өтті. Қазан айында полк Вест-Пойнтты қайтадан нығайтуға жіберілді; осы кезде генерал Арнольдтың сатқындығы ашылды. Нью-Йорк бригадасы екі полкке біріктірілді. Полковник Филип Ван Кортландтқа 2-ші Нью-Йорк полкіне басшылық етуі тапсырылды және капитан Хамтрамкты сақтап қалуға шешім қабылданды, ал артық офицерлер босатылды. 1781 жылдың ақпан айында Хамтрамк компаниясының ағаш кесуші тобына Форт-Шайлердің сыртында Джозеф Бранттың барлаушы тобы шабуыл жасады, нәтижесінде жеке Уильям Моффет қаза тауып, қалғандары тұтқындалды. Сол мамыр айында Форт-Шайлер өртеніп, казарма мен форттың көп бөлігі жойылды. Хамтрамк өртті тергеуге тағайындалды, өрт сөндірудің белгілері табылмады, бірақ фортты тастап кетуге мәжбүр болды, сондықтан полк Форт-Геркимерде қайтадан орналасты.

Йорктаунда және соғыс аяқталды

Сол жылдың шілде айында Хамтрамк ротасы Доббс-Ферриге (Нью-Йорк) аттанды және подполковник Александр Гамильтон басқаратын жеңіл жаяу әскер батальонына қосылды. Олар Йорктаун қамалына жеткізілді, онда Хамтрамк ротасы британдық қорғанысқа параллель американдық окопты бірінші болып басып алды. Майор Николас Фиштің жетекшілігімен Хамтрамк өзінің ротасын Гамильтонның 10-шы редутқа жасаған шабуылына қатыстырды. Сол жылдың қараша айында Хамтрамк ротасы солтүстікке қайтып, Йорктауннан тұтқындарды сүйемелдеді. Олар Нью-Джерси штатының Помптон қаласында қыстады, бірақ соғыс олар үшін аяқталғанын білмеді. Қыстың көңілсіздігін сейілту үшін Хамтрамк Берген-Нектегі жақын маңдағы британдық бекінісін басып алу жоспарын ұсынды. Бұл жоспар генерал Вашингтонға жетті, ол Хамтрамкқа жоспарды мақұлдамағанын, бірақ оған ризашылығын білдірді. Вашингтон жұбайымен бірге сол наурыз айында лагерьдегі әскерлерді аралады. Генерал фон Штубен сәуір айында батальонды тексеріп, олардың көрсеткен өнеріне риза болды. 1782 жылдың күзінде Хамтрамк ротасы толық құрамына ие болды және Пикскиллге британдықтардың ықтимал қимылдарына қарсы қорғаныс шебін құруға жіберілді. Олар сол қысты Нью-Виндзорда өткізді. Ол соңғы тізімін аяқтап, 1783 жылдың 21 мамырында ротасын таратып жіберді. Америка Құрама Штаттарында үйі болмағандықтан, Хамтрамк Нью-Виндзорда қалды және армияда қызмет ету үшін өтініш жасады, бірақ нәтижесіз болды. Хамтрамк 1783 жылдың 3 маусымына дейін қызмет етті. Ол қызметтен босатылғанда майор шеніне көтерілді. Сол жылы ол Нью-Йорк штатының Цинциннати қоғамының негізгі мүшелерінің бірі болды. Хамтрамк Канададағы үйіне қайта алмайтындықтан, Конгресс президенті Томас Миффлинге жаңадан ұсынылған "Бейбітшілік кезеңі" лауазымына өтініш жасады. Оның аты Вашингтон ұсынған офицерлердің тізімінде болды.

Бірінші американдық полк

1785 жылғы 12 сәуірде үш Нью-Йорк генералдарының және Джордж Вашингтонның ұсыныстарымен Хамтрамк тағы да капитан қызметіне тағайындалды. Бұл жолы ол Америка революциясының Континенттік армиясынан қалған жалғыз тұрақты армия – Бірінші американдық полкте қызмет етті. 1786 жылы ол 160 сарбаздың құрамында Форт Питттен жер зерттеушілерді қорғау және Минго Боттомдағы заңсыз қоныс аударушыларды шығарып жіберу үшін жіберілді. Сол жылдың қазан айында ол майор болып жоғарылатылды. Хамтрамк осы екі мақсатқа көмектесу үшін Стьюбен бекінісін салғызды және 1787 жылдың басында бекініс құрылысын аяқтады. Ол өзінің бағынындағы үш ротаның әрқайсысына бір блокхаус салуды тапсырды. Бірінші аяқтаған ротаға алты галлон виски сыйлық ретінде берілді, ал соңғы аяқтаған рота арық қазуға міндеттелді. Кейін бұл бекініс Огайо штатының Стьюбенвилл қаласының орны болды. Осы бекініс салудың бастапқы кезеңінде Хамтрамк кішкентай армияның «Контракторға қарағанда сенуге болатын Провиденцияға» тәуелді екенін жазды.

Винсенс

1787 жылы Хамтрамк жаңадан жоғарылатылған генерал Джозиа Хармармен бірге Иллинойс аймағындағы Винсенске сапар шекті. АҚШ офицерлері жергілікті үнді тайпаларымен шарт жасады. Хармар содан кейін батысқа қарай жол тартты, ал майор Хамтрамкты 95 сарбаздық отрядтың басшысы етіп Патрик Генри фортында қалдырды. Хамтрамк жаңа форт салды, кейін Хармар оны АҚШ соғыс министрі Генри Нокс атымен Форт Нокс деп атауды бұйырды. 1788 жылы Хамтрамк Нью-Йоркқа баруға рұқсат сұрады, бірақ Хармар оның өтінішін қабылдамады. Сол жылдың тамызында Патрик Браун бастаған 60-қа жуық Кентукки ополченегі Винсенске келді, үндістерден кек алуды көздеді. Хамтрамк оған Кентуккиге қайтуға бұйырды, себебі бейбіт тайпалар «АҚШ қорғауында» болған. Хамтрамк Хармарға Браунды тоқтатуға өкінішті түрде мүмкіндігі жоқ екенін мәлімдеді, өйткені оның «қызметке лайықты тоғыз ғана адамы бар» еді. Келесі жылы Уабаш өзенінің сағасына жақын жерде 36 сарбаздық отрядқа шабуыл жасалып, 10 адам қаза тауып, 8 адам жарақат алды. Сол жылы Джон Хардин бастаған шабуыл жасаушылар Винсенстің солтүстігіндегі шауни тайпасының бір тобын өлтірді. Кентуккилік шабуыл жасаушылар Винсенс қаласынан өтіп, бас терілерін көрсетіп мақтанды, мұнда Хамтрамк «қоздырған оқиға» «АҚШ билігін» «мұншалықты қорлағанын» айтып ренжіді. Ол «осы Кентукки ісінің бәріне нүке болатынынан» және Винсенс олардың шабуылы үшін құн төлейтінінен қорқыныш білдірді. АҚШ шенеуніктерінің жетіспеуіне байланысты Хамтрамк Винсенс аймағындағы де-факто үкімет өкіліне айналды. Оның екі тілді білуі АҚШ қоныс аударушыларымен де, жергілікті француз тілді тұрғындармен де тиімді жұмыс істеуге мүмкіндік берді, олардың арасында Хамтрамк католиктік сеніміне байланысты танымал болды. Хамтрамк 1791 жылға дейін Винсенс фортының командирі қызметін атқарды. Ол Уабаш тайпалары мен Винсенс арасындағы жауынгерлік әрекеттерді тоқтату бойынша келіссөздер жүргізуде сәтті болды. Винсенсте қызмет еткен кезінде ол Майами тайпасының асырап алған мүшесі Уильям Уэллспен танысты және Кентуккидегі отбасына мекенжайын хабарлады. Бұл Уэллс пен оның бауырларының қайта қосылуына әкелді, бірақ ол Майами тайпасымен қалуды жөн көрді.

1790 жыл

1790 жылы Хамтрамкқа Солтүстік-Батыс аймағының губернаторы Артур Сент-Клэр бейбітшілік туралы ұсыныс жасаған хат жіберді. Хамтрамк француз және ағылшын тілдеріндегі көшірмелерді Вабаш тайпаларына алдымен Пьер Гамелин, содан кейін оның інісі Антуан Гамелин арқылы жеткізді. Көк Жакета ағылшындармен кеңесу қажеттігін айтты, ал бірнеше үнді қауымдары бейбітшілік ұсынысының мақсаты – "жерді біртіндеп тартып алу" екеніне күмәнданды. Хамтрамк генерал Хармарға бас тарту туралы хабарлап, "соғыс сөзсіз" деген қорытынды жасады. Сол жылы Потаватоми және Майами өкілдері келді. Хамтрамк оларға губернатордың келіссөздер үшін аймақта жоқ екенін, егер шын ниеттері болса, барлық тұтқындарын қайтарып әкелулерін айтты. 1790 жылдың тамызында Хамтрамк Винсен қаласының тұрғыны, Николас Перроның жесірі Мари Жозеф Эделинге үйленді. Олардың үш қызы болды. Америка Тәуелсіздік соғысы үшін көрсеткен қызметінің сыйағаты ретінде Хамтрамк Вабаш және Иллинойс өзендеріндегі жерлерді таңдады. Майор Хамтрамкке генерал Жосия Хармар басқаратын негізгі шабуылдан аударып, Вабаш, Вермильон және Ил өзендеріндегі үнді ауылдарына қарсы күзде шабуыл жасауға бұйрық берілді. Хамтрамк экспедициясының құрамына өзінің гарнизонымен қатар, жергілікті француз тұрғындары мен Кентукки милициясы кірді. Барлығы шамамен 300 адамды құрады. 10 қазан күні олар Вермильон өзенінің жанындағы бос ауылға жетті, бірақ толық күшпен басқа ауылдарға жол тартуға жеткілікті жабдықтары болмады. Сонымен қатар, милиция мен Кентукки күштерінің бірнеше мүшесі қашып кетті, және Хамтрамк оларды үнді жауынгерлерінің іздеп келе жатқанын білді. Егер олар осылай жалғаса берсе, "ауыр соққыға" ұшыраулары мүмкін екенін сезген Хамтрамк Винсенске қайтып келді, жол бойында жауға аттарын жоғалтып, 1790 жылдың 26 қазанында жетті. Хамтрамк өзінің миссиясы сәтсіз аяқталды деп ойлады, бірақ кейіннен Вабаш конфедерациясының 600 жауынгері – өзінің күшінен екі есе көп – соғысқа дайындалып жатқанын білді. Хамтрамк Вабаш күштерін өзінің негізгі миссиясы орындалғанының дәлелі деп есептеді. Сол желтоқсанда генерал фон Штубен Александр Гамильтонға былай деп жазды: "Мен әлі де Хамтрамк үшін алаңдаймын. Бұл соғыс аяқталған жоқ, бұл тек жаулықтардың бастауы ғана, сондықтан біз ақымақтығымыздың күшімен дана болуға үйрене алмаймыз ба?"

Сент-Клэрдің жеңілуі

Келесі жылы лейтенант Абнер Приор Хамтрамкты Винсенс қаласының коменданты лауазымынан босатты. Хамтрамкке өз жасағымен бірге Вашингтон фортына баяндама беруге бұйрық берілді. Олар 15 шілде 1791 жылы келді және Форт-Вашингтоннан солтүстікке қарай 6 миль жердегі Ладлоу станциясына жіберілді. Майор Хамтрамк Бірінші американдық полкіне басшылық етті, ал майор Дэвид Зиглер оның көмекшісі болды. Олар генерал Артур Сент-Клэрдің басшылығымен қызмет етті, ол өткен жылы Хармар бағытымен жаңа жорыққа шықты. Хамтрамк орынды таңдап, Форт-Гамильтон деп аталған алдыңғы бекініс құрылысын қадағалады. Сол жерде ол лейтенант Приордан хат алды, онда үлкен топтаған жергілікті американдықтар Сент-Клэрдің солтүстікке қарай жорығына қарсы тұратыны туралы ескертілді. Сент-Клэр Хамтрамк пен Бірінші американдық полкін жеткізілім пойыздарын қорғау және дезертирлерді ұстау үшін артқа жіберді. 1791 жылдың 4 қарашасында олар алыстан зеңбірек дауысын естіді, және Хамтрамк полкті «шапшаң қарқынмен» негізгі күштерге жететіндей етіп жетектеді. Олар Сент-Клэрдің жеңілісінен қашып келе жатқан Кентукки ополчениесімен кездесті, олар армияның толығымен жойылғанын хабарлады. Хамтрамк негізгі әскерді табу үшін жасақты алға жіберді, содан кейін өзінің командасының көп бөлігін келесі мақсат болады деп болжаған Форт Джефферсонды қорғауға жіберді. Алдыңғы жасақ Сент-Клэрдің шегінуінің алдыңғы қатарларымен байланысқа шығып, оларды түнгі уақытта тым көп босқындарға толы Форт-Джефферсонға қайтарды. Кейіннен Хамтрамк ұлы Жозеф шайқаста қаза тапқан подполковник Уильям Дарк тарапынан шегініп келе жатқан армияға көмектеспегені үшін сынға алынды және «қорыққандықтан және жаудан қорқып, ұятты түрде шегінгені» айыбымен тергеу мен әскери сотқа дейін лауазымынан шеттетілді. Хамтрамк желтоқсан айында айыптан босатылып, Форт-Ноксқа оралды. Хамтрамк Винсенске қайтып келді, онда 1792 жылы Иллинойс аймағының жергілікті тайпаларымен бейбітшілік туралы келіссөздер жүргізді. Олардың аймақтағы француз тұрғындарымен тығыз байланыстары болды, сондықтан олар британдықтарды қолдауға көбірек бейім болған жоқ. Сол жылы Майами және Уиа тайпаларынан келген делегация, оның ішінде Уильям Уэллс, Джеймс Уилкинсонның 1791 жылы Кенопакомаква шайқасында жасаған шабуылында ұсталған әйелдер мен балаларды талап ету үшін Винсенске келді.

АҚШ легионы

1793 жылдың ақпан айында Хамтрамк Форт-Нокста капитан Томас Пастермен ауыстырылды және қайтадан Форт-Вашингтонға жіберілді. Ол генерал Энтони Уэйн басқарған Америка Құрама Штаттары легионында 1-ші суб-легионның подполковник-командирі болды, мақсаты Солтүстік-Батыс аймағын қорғау еді. Хамтрамк қазір бригадир генерал және легионның екінші қолбасшысы болған Джеймс Уилкинсонға қарсы болды. Легион өсіп, ұйымдасқанда Генри Нокстан жоғарылаулар мен тағайындаулардың тізімі келді, ол BG Томас Позидің орнын толтырудан бас тартты. Хамтрамк ашуланып, өзінің "көзге ілінбегеніне қынжылуын" білдіре отырып, Уэйнге хат жазды, себебі "Менің командам армияның бір қанаты, ал екіншісіне бригадир генерал басшылық етеді". Ол "еліме қызмет еткен он сегіз жылдық еңбегі мен мінсіз мінез-құлқы" үшін Джеймс Уилкинсонмен теңестіру үшін жоғарылау сұрады. Армиядан кету туралы айтқан қарамастан, Хамтрамк жоғарылау алмады. 1793 жылы Хамтрамк Форт-Джефферсонға қолбасшы болып тағайындалды. Сол қазанда Уэйн легионды солтүстікке, фортқа қарай бастағанда, олар мылтық атысын естіді. Легион жиналып, фортқа шабуыл жасалып жатыр деп ойлап, асықты. Бірақ олар Хамтрамктің әскерін жалдама шайқасқа дайындап жатқанын көрді. 1794 жылғы Құлаған ағаштар шайқасында Хамтрамк легионның сол жақ қанатында біріктірілген Екінші және Төртінші суб-легиондарға қолбасшылық етті. Fallen Timbers шайқасындағы АҚШ-тың жеңісі Батыс конфедерациясында жарылыс тудырды және Гринвилл шартына әкеліп соқты, бұл АҚШ-тың жеріндегі қазіргі Огайо штатының көп бөлігін қоныстандыруға мүмкіндік берді.

Кейінгі мансап

Қаза тапқан ағаш шайқасынан кейін Хамтрамк Форт-Уэйннің бірінші коменданты болып тағайындалды, онда ол досы Уильям Уэллспен бірге үлкен шаруашылыққа ие болды. 1796 жылы ол Мауми фортын қорғау үшін гарнизонды жетектеді. Содан кейін 1796 жылдың 11 шілдесінде Форт-Лернольтке (кейін Форт-Шелби деп аталды) және АҚШ-тың Детройт поселкесіне ауыстырылды. 1798 жылы Хамтрамк Форт-Лафайеттегі Солтүстік-Батыс әскери штабының басшылығына тағайындалды. Сол жылдың соңында ол Миссисипи штатындағы Форт-Адамсқа ауыстырылып, Оңтүстік-Батыс әскери бөлімінің қолбасшысы болды. 1801 жылдың 1 сәуірінде ол полковник шеніне көтеріліп, армияны қайта ұйымдастыру аясында Детройтке қайта жіберілді. Хамтрамк Детройттегі басшылық лауазымын сақтап, қазіргі Габриэль Ричард паркі орналасқан жерге жақын, Белл-Айлға қазіргі көпірдің жанындағы үйде тұрды. Оның 1802 жылғы 1-ші жаяу әскер полкінің формасын ережелеген бұйрықтары Льюис және Кларк экспедициясы басталғанда да күшінде болды.

Өлім және жерлеу

Полковник Хамтрамк 1803 жылдың 11 сәуірінде қайтыс болды және Сент-Анн де Детройт католик шіркеуіне жерленді. Оның басшылығындағы офицерлер оның қабірін белгілеу үшін тас қойды, оны "оның еңбегі мен құндылығына деген алғысқа толы құрмет" деп атады.

Мұра

1827 жылы Мичиган штатының Уэйн округіндегі төрт қалашықтың біріне оның есімі берілді, оның бір бөлігі кейін Хамтрамк қаласы болды. Хамтрамктің ұлы Джон Фрэнсис Хамтрамк, Уильям Генри Харрисонның ұсынысымен АҚШ Әскери академиясына түсті. Ол полковник шеніне де жетті және Мексика-Америка соғысында қызмет етті. 1962 жылы полковник Хамтрамктің мәйіті, оның құрметіне аталған қалашықтан пайда болған Мичиган штатының Хамтрамк қаласына көшірілді. Оның қабір орны, Мичиган штатының Хамтрамк қаласындағы басты қалалық саябақ – Ветерандар ескерткіш паркінің кіреберісіндегі Ветерандар ескерткішіне енгізілген. Бұл ескерткіш және Бет-Олем еврей зираты – Хамтрамк қаласындағы жалғыз қалған қабірлер. Қабір орны Мичиганның тарихи ескерткіші болып табылады. Қабір тасындағы мәтін:

Полковник Джон Фрэнсис Хамтрамк, эск. АҚШ-тың бірінші жаяу әскер полкінің және Детройт және оның қарастырылатын аймақтарының қолбасшысы. Өмірінен 1803 жылдың 11 сәуірінде 48 жасында, 7 ай мен 28 күні айырылды. Нағыз патриотизм және ұлттық еркіндікке деген ынтасы, лайықты мақсаттылық оны өмірінің басында әскери қызметке бастады. Ол адам болып дүниеге келмей тұрып-ақ жауынгер болған. Ол революциялық соғыстың барлық қауіп-қатеріне, қиындықтарына және құрметіне белсенді қатысты, оның батырлығы мен үлгілі мінез-құлқы оған мәңгілік Вашингтонның назарын аударды және жеке алғысын алды. АҚШ оның арқасында құнды офицер мен жақсы азаматты, ал қоғам пайдалы және жағымды мүшені жоғалтты. Оның отбасы үшін бұл жоғалту есептелмейді, ал достары Хамтрамк естелігін ешқашан ұмытпайды. Бұл қарапайым ескерткішті оның қол астында қызмет еткен офицерлер оның мәйітінің үстіне орнатты. Оның еңбегі мен құндылығына деген шағын, бірақ алғыс айту. Бұл жазуды 1928 жылдың 30 мамырында Мичиган штатының Детройт қаласындағы Католик зерттеу клубы қалпына келтірді.