Кіріспе

Hewlett Packard қолмен ұсталатын RPN калькуляторы

HP 41C сериясы – 1979 жылдан 1990 жылға дейін Hewlett Packard компаниясы жасаған, бағдарламаланатын, кеңейтілетін, тұрақты жадысы бар қолмен ұсталатын RPN калькуляторлары. Алғашқы HP 41C моделі әріптік-сандық дисплей мүмкіндігін ұсынған алғашқы құрылғы болды. Соңынан HP 41CV және HP 41CX үлгілері шықты, олар көбірек жад пен мүмкіндіктер ұсынды.

"Революция" деген әріптік сан

HP 41C-дің әлфа-цифрлық LCD экраны қалталық калькуляторды пайдалану тәсілін революциялады, оның уақыты үшін пайдаланушыға ыңғайлылықты және кеңейтілген мүмкіндіктерді қамтамасыз етті (пернелерге тағайындалмаған функцияларды әліппелік түрде жазуға болады). Альфа-цифрлық дисплейді пайдалану арқылы калькулятор пайдаланушыға не болып жатқанын хабарлай алады: мысалы, нөлге бөлуге тырысқанда ("DATA ERROR") қате хабарламасын көрсету, жай ғана жыпылықтайтын нөлді көрсетудің орнына; сондай-ақ, сұрақ белгісін көрсетудің орнына аргументтерді сұрауға болады ("ENTER RADIUS"). Алдыңғы калькуляторларда әрбір қолжетімді функция үшін перне немесе пернелер комбинациясы қажет болды. HP 67 үш ауыстыру пернесіне ие болды (алтын "f", көк "g" және қара "h" префиксті пернелер); бәсекелес Texas Instruments калькуляторларында екі (2nd және INV) және шамамен 50 перне болды (TI 59-да 45 перне болды). Hewlett Packard бір байттық нұсқау форматымен шектелді. TI 59 бағдарламалары үшін гүлірек сақтау форматы бірнеше пернелерді бір нұсқаумен біріктіруге мүмкіндік берді. Ең ұзақ нұсқауды орындау үшін он бір перне басу қажет болды, сонда ауыстыру пернелері төрт рет қайта қолданылды. TI 59 басқа 40 түрлі функцияға қол жеткізу үшін Op пернесін және одан кейін екі цифрды қолданды, бірақ пайдаланушы оларға арналған кодтарды жаттап алу керек еді. Осылайша, калькулятордың нұсқауларын орындаудың ыңғайлырақ және икемді әдісі қажет болды. HP 41C салыстырмалы түрде кішкентай пернетақтаға және тек бір ауыстыру пернесіне ие болды, бірақ жүздеген функцияларды ұсынды. Кілтке тағайындалмаған әрбір функцияны XEQ пернесі арқылы шақыруға болады (EXEQTE – "орындау" деп айтылады) және толық жазылуы мүмкін, мысалы, факторлық функция үшін XEQ FACT. Калькуляторда арнайы пайдаланушы режимі бар, онда HP ұсынған стандартты тағайындамалар белгілі бір қолданбаға сәйкес келмесе, пайдаланушы кез келген функцияны кез келген пернеге тағайындай алады. Бұл режим үшін HP 41C бос пернетақта үлгілерімен бірге келді; яғни пернетақталарға тесіктері бар пластикалық қаптамалар, соның арқасында пайдаланушы жекеленген пернетақталарды түсіндіре алады. Hewlett Packard тіпті калькулятордың бір нұсқасын сатты, онда ешқандай пернеде функция атаулары басылмаған, ол HP 41C-ді тек жеке есептеулер үшін пайдаланатын пайдаланушыларға арналған (осылайша стандартты пернелер орналасуы мүлдем қажет емес); калькулятордың бұл нұсқасы HP Corvallis калькуляторлар тобында "Blanknut" деп аталды (өйткені HP 41C процессорының әзірлеу кодының аты "кокос" болды). HP41CL – бұл HP 41 CPU тақтасында кездесетін компоненттердің толыққанды қайта жобалануы, оның ішінде CPU, ол FPGA-да іске асырылған және Verilog RTL-де кодталған. HP41CL жаңарту тақтасы HP 41 сериялы CPU тақтасының орнына орнатылады, егер HP 41-де үйлесімді CPU тақтасының қосылымы және жеке CPU тақтасы болса. Жаңарту 600-дан астам регистрлік кеңейтілген жадпен және 320-дан астам модульдік бейнелермен бірге келеді. Сонымен қатар, егер бос модульдік ұя болса, опционалды RS 232 толық дуплекс тізбектік қосылысы (2,5 мм стерео ұя физикалық интерфейсі бар) қол жетімді.

Эмуляторлар

Кептік калькуляторларға тән емес, бұл құрылғылар 1989 жылы өндірілісі тоқтатылғаннан кейін 30 жылдан астам уақыт өтсе де әлі де жанкүйерлерге ие. Осының нәтижесінде, Windows, Mac OS, Unix түрлері, Pocket PC, Palm OS, Apple iOS және Android сияқты әртүрлі операциялық жүйелер үшін эмулятор бағдарламалары қолжетімді.