11 ғасырдағы Англия тағына талапкер Эдвин туралы деректер
Edgar Ætheling
Эдгар Эйлінг: Англия тағына талапкер. 1066 ж. таққа күресте оның әлсіздігінен пайдаланып, Годвинсон, Вильгельм II, Харальд III сындылары билікке келді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
11 ғасырда Англия тағына талапкер
11th century claimant to the throne of England
1057 жылы Эдуард қуылған күйі отбасымен Англияға келді, бірақ ол дереу қайтыс болды. Дегенмен, ол өзінің туған інісінің мұрагерлік құқығын бекітуге ешқандай әрекет жасаған жоқ. Осы таққа Англияның көрнекті аристократы Гарольд Годвинсон, Уэссекс графы, сондай-ақ Нормандияның Вильгельм II, Данияның Свен II және Норвегияның Харальд III сияқты әртүрлі күшті үміткерлер ниеттеніп отырды.
In 1057, Edward the Exile arrived in England with his family, but died almost immediately. However, the latter made no recorded effort to entrench his great nephew's position as heir to a throne that was being eyed by a range of powerful potential contenders, including England's leading aristocrat Harold Godwinson, Earl of Wessex, and the foreign rulers William II of Normandy, Sweyn II of Denmark and Harald III of Norway.
Мұрагерлік күрес
1066 жылы қаңтарда Едуард Таңдаушы патша қайтыс болғанда, Эдгар әлі он бес жасқа толмаған еді, оны тиімді әскери жетекші ретінде қарастыруға тым жас деп санады. Осылайша құрылған жаңа билікке ағылшын билеуші тобының ең күшті тірі қалған мүшелері: Кентербери архиепискобы Стиганд, Йорк архиепискобы Элдред және Мерсия графы Эдвин мен Нортумбрия графы Моркар ағайындылары үстемдік құрды. Бұл адамдардың Эдгардың мүддесіне деген адалдығы, олардың таққа талабын жақында ғана ешқандай наразылықсыз қабылдамағандығы, бастапқыда күмәнді болған болуы керек. Олардың Нормандиялық Вильгельмге қарсы күресті жалғастыруға деген ниеттері күмәнді болды, ал олар ұйымдастырған әскери жауап нормандардың шабуылына тиімсіз болды. Вильям Валлингфордта Темзаны кесіп өткенде, оны Стиганд қарсы алды, ол бұл кезде Эдгардан бас тартып, жаулап алушыға бағынды. Нормандар Лондонға жақындағанда, Эдгардың қаладағы маңызды қолдаушылары Вильяммен келіссөздер жүргізе бастады. Желтоқсан айының басында Лондондағы Витанның қалған мүшелері жиналып, жас, тәж кимеген патшаны Уильямпен кездесуге Беркхамстедке алып апарып, оған бағынуға шешім қабылдады, осылайша Эдгардың сайлануын тым жасырын түрде тоқтатып қойды. Эдгар басқа лордтармен бірге желтоқсан айында король Вильямның тәж кию рәсімінде оған құрмет көрсетті.
When King Edward the Confessor died in January 1066, Edgar was still in his early teens, considered too young to be an effective military leader. The new regime thus established was dominated by the most powerful surviving members of the English ruling class: Stigand, Archbishop of Canterbury, Ealdred, Archbishop of York, and the brothers Edwin, Earl of Mercia and Morcar, Earl of Northumbria. The commitment of these men to Edgar's cause, men who had so recently passed over his claim to the throne without apparent demur, must have been doubtful from the start. The strength of their resolve to continue the struggle against William of Normandy was questionable, and the military response they organised to the continuing Norman advance was ineffectual. When William crossed the Thames at Wallingford, he was met by Stigand, who now abandoned Edgar and submitted to the invader. As the Normans closed in on London, Edgar's key supporters in the city began negotiating with William. In early December, the remaining members of the Witan in London met and resolved to take the young uncrowned king out to meet William to submit to him at Berkhamsted, quietly setting aside Edgar's election. Edgar, alongside other lords, paid homage to King William at his coronation in December.
Нормандарға қарсы жер аударылу және соғыс
Уильям Эдгарды қамауға алып, оны басқа ағылшын басшыларымен бірге 1067 жылы Нормандиядағы сарайына алып келді, содан кейін олармен бірге Англияға оралды. Эдгар 1068 жылы Эдвин мен Моркар графтарының көтерілісіне қатысқан болуы мүмкін, немесе ол отбасымен бірге Венгрияға қайтуға тырысқанда бағытынан бұрылып кеткен болуы мүмкін; қандай болған күні де, сол жылы ол анасы мен әпкелерімен бірге Шотландия королі Малкольм III сарайына келді. Малкольм Эдгардың әпкесі Маргаретқа үйленді және Эдгардың ағылшын тағына қайта оралуына қолдау көрсетуге келісті. 1069 жылдың басында Нортумбрияда Солтүстіктің қырғынына әкелген көтеріліс басталғанда, Эдгар Шотландияға қашқан басқа көтерілісшілермен бірге Англияға оралды, көтерілістің жетекшісі немесе кеміндегі айқын тұлғасы болу үшін. Бірақ, бастапқы табыстардан кейін көтерілісшілер Йоркте Уильямнан жеңіліске ұшырады, ал Эдгар қайтадан Малкольмнан пана сұрады. Сол жылдың жазында Дания королі Свейн жіберген флоттың келуі елдің әртүрлі аймақтарында ағылшын көтерілістерінің жаңа толқынын тудырды. Эдгар және басқа жер аударылғандар Хамберге жүзіп келіп, Нортумбриялық көтерілісшілермен және даниялықтармен бірікті. Олардың біріккен күштері Йоркте нормандықтарды жеңіп, Нортумбрияны бақылауға алды, бірақ Эдгар басқарған бұрынғы Линдси Корольдігіне жасалған шағын теңіз шабуылы апатқа ұшырады, ол тек бірнеше серіктерімен бірге бас армияға қайта қосылды. Сол жылдың соңында Уильям Нортумбрияға жорық жасап, Йоркті басып алды, даниялықтарды сатып алып, айналасындағы жерді қиратты. 1070 жылдың басында ол Эдгар мен басқа ағылшын басшыларына қарсы әрекет етті, олар қалған серіктерімен бірге батпақты аймақта, мүмкін Холдернесс немесе Эли аралында жасырынып, оларды қашып жіберді. Эдгар Шотландияға қайтты. Сондықтан ол Фландрияда қоныстанды, өйткені оның графы, Фриздік Роберт, нормандықтарға қарсы болды. Бірақ ол 1074 жылы Шотландияға қайта оралды. Ол келгеннен кейін көп ұзамай, Уильяммен де келіспеушілікте болған Франция королі Филипп I-ден Нормандия шекарасына жақын қамал мен жерді алды, одан ол жауларының отанына шабуыл жасай алатын еді. Ол серіктерімен бірге Францияға аттанды, бірақ дауыл кемелерін Англия жағалауында қиратты. Эдгардың көптеген адамы нормандықтармен қуылды, бірақ ол қалғандарымен бірге құрлық арқылы Шотландияға қашып құтылды. Осы апаттан кейін, Малкольм оны Уильяммен татуласуға және Англияға өзінің азаматы ретінде оралуға көндірді, осылайша ата-бабаларының тағын қайтару туралы барлық ниетінен бас тартты.
William kept Edgar in his custody and took him, along with other English leaders, to his court in Normandy in 1067, before returning with them to England. Edgar might have been involved in the abortive rebellion of the Earls Edwin and Morcar in 1068, or he might have been attempting to return to Hungary with his family and been blown off course; in any case, in that year he arrived with his mother and sisters at the court of King Malcolm III of Scotland. Malcolm married Edgar's sister Margaret, and agreed to support Edgar in his attempt to reclaim the English throne. When the rebellion that resulted in the Harrying of the North broke out in Northumbria at the beginning of 1069, Edgar returned to England with other rebels who had fled to Scotland, to become the leader, or at least the figurehead, of the revolt. However, after early successes the rebels were defeated by William at York and Edgar again sought refuge with Malcolm. In late summer that year, the arrival of a fleet sent by King Sweyn of Denmark triggered a fresh wave of English uprisings in various parts of the country. Edgar and the other exiles sailed to the Humber, where they linked up with Northumbrian rebels and the Danes. Their combined forces overwhelmed the Normans at York and took control of Northumbria, but a small seaborne raid which Edgar led into the former Kingdom of Lindsey ended in disaster, and he escaped with only a handful of followers to rejoin the main army. Late in the year, William fought his way into Northumbria and occupied York, buying off the Danes and devastating the surrounding country. Early in 1070, he moved against Edgar and other English leaders who had taken refuge with their remaining followers in a marshy region, perhaps Holderness or the Isle of Ely, and put them to flight. Edgar returned to Scotland. He therefore took up residence in Flanders, whose count, Robert the Frisian, was hostile to the Normans. However, he was able to return to Scotland in 1074. Shortly after his arrival there, he received an offer from Philip I, King of France, who was also at odds with William, of a castle and lands near the borders of Normandy from where he would be able to raid his enemies' homeland. He embarked with his followers for France, but a storm wrecked their ships on the English coast. Many of Edgar's men were hunted down by the Normans, though he managed to escape with the remainder to Scotland by land. Following this disaster, he was persuaded by Malcolm to make peace with William and return to England as his subject, abandoning any ambition of regaining his ancestral throne.
Италиялық кәсіпорын
Уильямның көрсеткен сый-сыйапат пен құрметінен көңілі қалған Эдгар 1086 жылы Жеңімпазға адалдығын жоққа шығарып, бір топ серігімен Норман Апулиясына көшті. Бұл, Эдгар Италияға кеткенде өзінің ағылшын иеліктерінен бас тартып, қайта оралуды жоспарламағандықтан болған болуы мүмкін. Осы себепті, Гертфордширдегі жерлер оның атына тіркелгені бұл аномалия болып табылады, және бұл жағдайдың бұрыннан тоқтағанын көрсетеді. Жерорта теңізіндегі әрекеттері сәтті болмағаны анық болды, және бірнеше жылдан кейін Эдгар Англияға қайтып келді.
Disappointed at the level of recompense and respect he received from William, in 1086 Edgar renounced his allegiance to the Conqueror and moved with a retinue of men to Norman Apulia. This is probably because Edgar had given up his English properties when he left for Italy, not intending to return. In that case the recording of the Hertfordshire estates under his name is likely to be an anomaly, reflecting a situation which had recently ceased to apply. The venture in the Mediterranean was evidently not a success; within a few years Edgar returned to England.
Норман мен шотланд әулеттерінің араздықтары
1087 жылы Вильгельм патша қайтыс болғаннан кейін Эдгар Вильгельмнің үлкен ұлы Роберт Куртозды қолдады, ол Нормандия герцогы болды, және оның екінші ұлы Вильгельм Руфусқа қарсы, ол Вильгельм II ретінде Англия тағына отырды. 1091 жылы Роберт және оның одақтастары Вильгельмді құлату үшін соғыс ашты, бірақ жеңіліске ұшырады. Ағалар арасындағы келісімге сәйкес, Эдгар Роберт берген жерлерінен айырылды. Бұл, әдетте, Вильгельм мен оның қолдаушыларының Нормандиядағы бұрынғы иеліктері болған, Роберт оларды тәркілеп, Эдгарды қоса алғанда, өзінің жақтастарына үлестірген, бірақ бейбіт келісім шарты бойынша бұрынғы иелеріне қайтарған еді. Ашуланған Эдгар тағы да Шотландияға сапар шекті, онда Малкольм Вильгельммен соғысқа дайындалып жатты. Англияға оралғаннан кейін, Эдгар 1093 жылы Шотландияға дипломатиялық миссиямен қайта барды, Вильгельмнің тапсырмасымен Малкольммен келіссөздер жүргізу үшін, ол 1091 жылғы келісім шарттарын толық орындамағандығына наразы болды. Бұл дау соғысқа әкелді, және бір жыл ішінде Малкольм Англияға шабуыл жасады, Алнуик шайқасында Маргареттен туған үлкен ұлы Эдвардпен бірге қаза тапты. Малкольмның мұрагері, оның інісі Дональд Бан, Малкольмның қызметінде жоғары лауазымдарға көтерілген ағылшын және француз сарайлықтарын қуды, осылайша шотланд аристократиясының қызғанышын тудырды. Бұл тазалау оны Шотландиядағы ықпалы азайған англо-норман монархиясымен қақтығысқа түсірді. Вильгельм Малкольмның үлкен ұлы Дунканға, ол көп жылдар бойы Вильгельм I сотында тұтқын болып, Вильгельм II босатқаннан кейін де сол жерде қалған, ағасын құлатуға көмектесті, бірақ Дональд көп ұзамай тақты қайтарып алды, ал Дункан өлтірілді. 1097 жылы Малкольмның ұлдарын қолдау арқылы англо-нормандықтардың мүддесін қайта жандандыруға тағы бір әрекет жасалды, және Эдгар Шотландияға тағы да сапар жасады, бұл жолы басып кіретін әскерге басшылық етті. Дональд биліктен қуылды, ал Эдгар Шотландия тағына өзінің немере інісі және есімдесі, Малкольм мен Маргареттің ұлы Эдгарды отырғызды. Бұл күмәнді, өйткені бұл флоттың 1098 жылдың наурызына дейін Сирия жағалауына жеткені белгілі; Эдгар 1097 жылдың соңында Шотландияға шабуыл жасағандықтан, ол уақытында сапарды аяқтауға үлкермейтін еді. Дегенмен, ол Жерорта теңізіне құрлықпен өтіп, жолда флотқа қосылған болуы мүмкін; Рунсиман осы пікірді қолдайды. Вильгельм Малмсбери 1102 жылы Эдгардың Иерусалимге қажылық жасағанын жазды, және Ордерик есебі ағылшын флотының экспедициясын Эдгардың кейінгі сапарымен шатастырып, жаңылысудың нәтижесі болуы мүмкін. Кейбір қазіргі заманғы тарихшылар Эдгардың осы жылдары Византия империясының варяг гвардиясында қызмет еткенін болжайды, бұл бөлім сол кезде негізінен ағылшын эмигранттарынан құралған, бірақ бұл туралы нақты дәлелдер жоқ. Вильгельм Малмсберидің айтуынша, Иерусалимнен қайтып келген кезде Эдгарға византиялық және неміс императорлары мол сыйлықтар берді, олардың әрқайсысы оған сарайда құрметті орын ұсынды, бірақ ол үйіне оралуды жөн көрді.
After King William's death in 1087, Edgar supported William's eldest son Robert Curthose, who succeeded him as Duke of Normandy, against his second son, William Rufus, who received the throne of England as William II. The war waged by Robert and his allies to overthrow William ended in defeat in 1091. As part of the resulting settlement between the brothers, Edgar was deprived of lands which he had been granted by Robert. These were presumably former possessions of William and his supporters in Normandy, confiscated by Robert and distributed to his own followers, including Edgar, but restored to their previous owners by the terms of the peace agreement. The disgruntled Edgar travelled once again to Scotland, where Malcolm was preparing for war with William. Having returned to England, Edgar went to Scotland again in 1093, on a diplomatic mission for William to negotiate with Malcolm, who was dissatisfied with the Norman failure to implement in full the terms of the 1091 treaty. This dispute led to war, and within the year Malcolm had invaded England and had been killed along with his designated heir Edward, eldest of his sons by Margaret, in the Battle of Alnwick. Malcolm's successor, his brother Donald Bán, drove out the English and French retainers who had risen high in Malcolm's service and had thus aroused the jealousy of the existing Scottish aristocracy. This purge brought him into conflict with the Anglo Norman monarchy, whose influence in Scotland had diminished. William helped Malcolm's eldest son Duncan, who had spent many years as a hostage at William I's court and remained there when set at liberty by William II, to overthrow his uncle, but Donald soon regained the throne and Duncan was killed. Another effort to restore the Anglo Norman interest through sponsorship of Malcolm's sons was launched in 1097, and Edgar made yet another journey to Scotland, this time in command of an invading army. Donald was ousted, and Edgar installed his nephew and namesake, Malcolm and Margaret's son Edgar, on the Scottish throne. This is doubtful, for this fleet is known to have arrived off the Syrian coast by March 1098; since Edgar invaded Scotland late in 1097, he could not have made the voyage in the time available. It may be though that he travelled overland to the Mediterranean and joined the fleet en route; this is the view taken by Runciman. William of Malmesbury recorded that Edgar made a pilgrimage to Jerusalem in 1102, and it may be that Orderic's report is the product of confusion, conflating the expedition of the English fleet with Edgar's later journey. Some modern historians have suggested that at some point during these years Edgar served in the Varangian Guard of the Byzantine Empire, a unit which was at that time composed primarily of English emigrants, but this is unsupported by evidence. William of Malmesbury stated that on his way back from Jerusalem Edgar was given rich gifts by both the Byzantine and the German emperors, each of whom offered him an honoured place at court, but that he insisted on returning home instead.
Кейінгі өмірі
Еуропаға оралғанда, Эдгар Норман әулетінің ішкі тартыстарында Роберт Куртоз жағына қайтадан шықты, бұл жолы Роберттің кіші інісі, қазір Англия королі Генрих I-ге қарсы. 1106 жылы Тиншебрей шайқасындағы соңғы жеңілісте ол тұтқынға түсті, нәтижесінде Роберт өмірінің соңына дейін түрмеде отырды. Эдгарға одан да жақсы болды: Англияға қайтарылғаннан кейін, Генрих патша оны кешіріп босатты. Оның қызы Эдит (кейін Матильда деп аталды), Малкольм III мен Маргареттың қызы, 1100 жылы Генрихке үйленді. Эдгар өмірінің соңында, шамамен 1120 жылы, Шотландияға тағы бір рет сапар шеккен деп саналады. 1120 жылдың қараша айында оның қызы Эдиттің ұлы, Генрих I-нің мұрагері Уильям Аделин теңізде қаза тапты. Уильям Малмсберидің мәлімдемесіне сәйкес, Эдгар 1125 жылы әлі тірі болды, сол кезде ол Эдгардың "қазір елде қартайып, тыныш және жеке өмір сүріп жатыр" деп жазды. 1158 және 1167 жылдарға арналған Магнус Ротулус Пайпе Нортумберленд (Пайп тізімдерінде) "Эдгар Аделинг" деген есімге екі сілтеме кездеседі. Тарихшы Эдвард Фриман "Англияны нормандықтар басып алған тарихы" еңбегінде бұл Эдгардың өзі (100 жылдан асып), оның ұлы немесе Этелинг аталымымен таныс басқа адам болғанын айтады.
Back in Europe, Edgar again took the side of Robert Curthose in the internal struggles of the Norman dynasty, this time against Robert's youngest brother, who was now Henry I, King of England. He was taken prisoner in the final defeat at the Battle of Tinchebray in 1106, which resulted in Robert being imprisoned for the rest of his life. Edgar was more fortunate: having been taken back to England, he was pardoned and released by King Henry. His niece Edith (renamed Matilda), daughter of Malcolm III and Margaret, had married Henry in 1100. Edgar is believed to have travelled to Scotland once more late in life, perhaps around the year 1120. He lived to see the death at sea in November 1120 of William Adelin, the son of his niece Edith and heir to Henry I. Edgar was still alive in 1125, according to William of Malmesbury, who wrote at the time that Edgar "now grows old in the country in privacy and quiet". There are two references to an "Edgar Adeling" found in the Magnus Rotulus Pipae Northumberland (Pipe rolls) for the years 1158 and 1167. Historian Edward Freeman, writing in The History of the Norman Conquest of England, says that this was the same Edgar (aged over 100), a son of his, or some other person known by the title Ætheling.