Кіріспе

851 жылдан 857 жылға дейін Бриттанияның герцогы / королі Эриспоэ (; Herispoius, Herispogius, Respogius; 2 немесе 12 қараша 857 жылы қайтыс болды) 851 жылдан өліміне дейін Бриттанияның герцогы болды. Әкесі Номиноэ қайтыс болғаннан кейін ол франктарға қарсы сәтті әскери науқанға жетекшілік етті, нәтижесінде Женгланд шайқасында жеңіске жетті. Содан кейін ол "Бриттания королі" деп аталды. Эриспоэге қатысты тіркелген атақтардың ішінде provinciæ Brittaniæ princeps ("Бриттания провинциясының князі"), dux Brittonum ("бретондықтардың герцогы") және Rex tyrannicus Brittonum ("бретондықтардың патшасын биліктен ығыстырушы") бар. Дегенмен, егер Эриспоэ сол кезде (857) Бриттанияда патшалыққа таласқан болса, бұл басқа дереккөздерде расталмаған. Мүмкін, бұл атаққа франктардың наразылығын көрсетеді. Оны Прумдық Реджино (915 жылы қайтыс болған) rex Brittonum ("бретондықтардың патшасы") деп атаған.

Франктармен соғыс

Эриспо Номиноенің әйелі Аргентеладан туған, бірақ оның туған күні белгісіз. Ол әкесінің Францияның Ренн және Нант графтықтарын басып алуға жасаған жорықтарына қатысты. 843 жылы Ламберт II Нантпен одақтасып, Ламберттің орнын Рено д’Гербауг орнатқан Батыс Францияның патшасы Карл Балда Нанттан қуылғаннан кейін, Эриспо Бреттон әскерінің басшылығын өз қолына алды. Граф Реноның жасаған шабуылында Эриспо Мессак шайқасында ауыр жеңіліске ұшырады. Алайда, британдар тез арада әскерлерін қайта жинап, Блейн шайқасында франктерді күтпеген жерден шабуылдап, граф Реноның қазасына әкелген ауыр жеңіске жетті. Номино денсаулығын қалпына келтірген соң, қайтадан басшылыққа келді. Блейн шайқасындағы жеңіс Нант пен Реннге бақылауды қамтамасыз етті, ол франк территориясына шабуыл жасап, 845 жылы Балон шайқасында франктерді жеңді. Бітім шарты жасалды, бірақ Карл Нантты қайта басып алғаннан кейін, Номиноэ мен Эриспо 849 жылы қайтадан шабуылға көшті. Наурыз жорығында Номиноэ күрт қайтыс болды. Эриспо көшбасшы деп жарияланды, бірақ әкесінің өлімінен кейін, оның билігіне әлі де номиналды билеушісі болған Карл Балда қарсылық көрсетті. Карл әскерімен Вилен өзенін кешіп өтті. Эриспо 851 жылдың 22 тамызында Женгланд шайқасында Карлды шешуші түрде жеңді.

Анжи келісім-шарты

Эриспой шайқастан кейінгі күндері Анжеде Карлмен кездесті (мүмкін, құпия түрде) және Ренн мен Нант графтықтарын алған үшін бейбіт келісімге келді. Луарадан оңтүстікке қарай, Пейс-де-Ретц Пуату графтығынан бөлініп, оған да берілді. Соңында, 851 жылы Карл Эриспойге патшалық регалияны (кем дегенде киімдерді) сыйлады, ал Эриспой өз кезегінде Карлға қол беріп, адалдыққа ант берді. Кейін Эриспой оның құрметіне өткізілген тойда көп жеп қойды. Франктердің беделді тұлғаларының келісімімен Людовик әкесінен Неустрия патшалығын алды: Karlus rex cum Respogio Brittone paciscens, filiam eius filio suo Ludoico despondet, dato illi ducatu Cenomannico usque ad viam quae a Lotitia Parisiorum Cesaredunum Turonum ducit. Бриттанияның Эриспоемен келісім жасасқан Карл патшасы, оның қызын ұлы Людовикке күйеу ретінде берді, оған Парижден Турға дейінгі жолға дейінгі Сеноманн герцогтығын сыйлады. Эриспой Женгландтан кейін Карлдың бүкіл билігі кезінде оның тыныштықта болды және Каролингтердің аймақтық шенеунігі сияқты билік жүргізді, сонымен қатар корольдік күйеуінің (консорт) мәртебесіне ие болды. Эриспойдың патшалық мөрді пайдалануы оның патша (рекс) екендігі туралы қате түсінікке әкелді, бірақ шындығында ол мұндай мөрді пайдалану құқығын Карлдан алған болуы мүмкін, ол өзі императорлық мөрді қолданған.

Кейінгі өмірі

Эриспо атасы сияқты Редон аббаттығының жомарт демеушісі болды; оның билік ошағы Ваннетаиде және оңтүстік-шығыс Бретаньде (әкесінен де шығысқа қарай) жатқан. 853 жылы викингтер Нант қаласын тонады. Эриспоэ оларға қарсы соғыс ашты, бірақ бірнеше жыл өткен соң олар кеткен кезде соғыс тоқталды.

Өлім және мұрагерлік

857 жылы қарашада ол шіркеу алтарында, сол кезде қасиетті пана ретінде қарастырылатын жерде, өзінің туысы және мұрагері Соломон мен белгісіз Алмарх (Алмарус) көмегімен өлтірілді. Ол Редон аббаттығында жерленді.

Отбасы

Әйелі Мармохек (одан бұрын қайтыс болған) кем дегенде екі бала туды: жоғарыда аталған Конан және кейіннен Ренн қаласынан Гурвандқа үйленген қыз.