Кіріспе

Псевдонауылдық құжат

Лейхтер баяндамасы – американдық атқару техникасының авторы Фред А. Лейхтер жазған псевдонауылдық құжат. Ол Эрнст Зюндельдің тапсырмасымен, Холокостты жоққа шығаратын материалдарды таратуы үшін Канададағы сотта өзін қорғау үшін жасалған. Лейхтер 1988 жылы нацистік жойқын лагерьлерінде, әсіресе Аушвицте, жаппай кісі өлтіру үшін газ қолдану мүмкіндігін зерттеу ниетімен баяндаманы құрастырды. Ол лагерьге сапар шегіп, крематорийлер мен газ камераларының қираған қалдықтарынан бірнеше кірпіш жинады (лагерь әкімдігінің рұқсатынсыз), оларды АҚШ-қа әкеліп, химиялық талдауға тапсырды. Сотта Лейхтер сарапшы куәгер ретінде баяндаманы қорғауға шақырылды, бірақ сот отырысы барысында оның мұндай қызмет атқаруға біліктілігі де, тәжірибесі де жоқ деп шешім шығарды. Лейхтер кісі өлтіруге арналған газ камераларында прус көгінің болмауын келтіріп, олардың адамдарды улау үшін қолданылмағаны туралы пікірін дәлелдеуге тырысты. Дегенмен, темір негізіндегі цианид қосылыстарының қалдықтары цианид әсерінің міндетті салдары емес. Лейхтер осы айырмашылықты ескермегендіктен, тәжірибесіне қате фактор енгізіп, нәтижелеріне елеулі қателіктер жіберді. Ал поляк сот-медициналық сарапшылары (темір негізіндегі қосылыстарды ескере отырып) жүргізген сынақтарда цианидтің Холокост кезінде қолданылған жерлерде бар екені расталды. Сонымен қатар, баяндама Лейхтердің газ камераларының механикалық жұмысын сипаттайтын СС архитектуралық бюросының құжаттары және нацистердің газдалған адамдардың денелерін өртеу жылдамдығын растайтын басқа да маңызды дәлелдерді назардан тыс қалдырғаны үшін сынға ұшырады.

Өмірбаян

1985 жылы Канадада тұратын неміс памфлетшісі және баспагер Эрнст Зюндель Ричард Верралдың «Алты миллион адам шынымен өлді ме?» атты Холокостты жоққа шығаратын памфлетін жариялағаны үшін сотқа тартылды, бұл Канаданың жалған ақпарат таратуға қарсы заңдарын бұзу деп танылды. Зюндель кінәлі деп танылды, бірақ апелляциялық сот шешімімен үкім күштен шығарылды. Бұл екінші қудалауға әкелді. Зюндельдің адвокаттарына француз әдебиетінің профессоры және Холокостты жоққа шығарушы Роберт Фориссон қосылды. Ол қорғанысқа кеңес беру үшін Торонтоға келді, ал бұрынғы сот процесінде сарапшы куәгер ретінде куәлік берген еді. Үлгілер алынған жерлердің суреттері, олардың физикалық жинағының бейнежазбалары және Леухтердің жұмыстың егжей-тегжейлі сипаттамасын қамтитын жазбалары сотқа дәлел ретінде ұсынылды. Леухтер тек осы айырмашылықты ғана атап көрсетпейді, сонымен қатар, оның үлгілерінен (оның өлшемдерін қоса) газ камераларына қарағанда дезинфекциялау камераларында көбірек цианид анықтағанын айтады, бұл адамдар мен жәндіктерді өлтіруге қажетті мөлшер арасындағы қайшылықты көрсетеді. Прус көгінің мәселесі – ол цианидке ұшырағанын нақты көрсететін белгі емес. Бұл айырмашылық концентрацияның өзгешелігіне себеп болатын факторлардың бірі. Прус көгінің пайда болуын өте шағын ауытқулар анықтай алатын тағы бір өте сезімтал фактор – pH деңгейі. pH деңгейіне адамдардың болуы әсер етуі мүмкін. Маркевич пен оның командасы осы жылдар өткен соң цианидті анықтауға үмітсіз болды; алайда, үлгілер алуға заңдық рұқсат алғаннан кейін, олар мүмкіндігінше сыртқы факторлардан қорғалған жерлерден үлгілер жинады.

Басқа сын-пікірлер

Генрих Гиммлердің бұйрығымен Биркенаудағы крематорийлер мен газ камераларын геноцидтің іздерін жасыру үшін СС жойды. IV және V крематорийлердің негіздері ғана көрінеді: екі нысанның да жоспарлары бетон фундаментінің үстіне төселген кірпіштермен белгіленген, ал II және III крематорийлер қираған күйде. Профессор Роберт Ян ван Пелт Лейхтердің 1942 немесе 1941 жылдан бері нысандар мүлдем өзгермегені туралы пікірін "абсурдты" деп бағалайды. – 300 ppm-ге дейінгі өлімге әкелетін дозадан 186 есе артық. Саясаттанушылар газ камерасының құрбандары 5-15 минут ішінде 450–1810 ppmv газға ұшыраған деп есептейді. II және III крематорийлердің жертөлесіндегі газ камералары негізгі крематорий ғимаратының шатырындағы моторлар арқылы механикалық түрде желдетіліп, қалған газды сыртқа шығарып, ауаны үш-төрт минут сайын жаңартқан. Егер желдету жүйесі қолданылмаса, мысалы, IV және V крематорийлерде (дегенмен, 1944 жылдың мамырында V крематорийде желдету жүйесі орнатылды), Sonderkommando тұтқындары мәйіттерді шығарып тастағанда газ маскаларын киген. Әр түрлі уақытта (мысалы, 1944 жылдың жазында крематорийлер жою жылдамдығына жете алмаған кезде) денелер ашық орларда өртеліп, жанып кеткен. Осылайша, крематорийлердің сыйымдылығы ешқашан шектеуші фактор болған жоқ, ал орлардағы өлекселердің санына да шектеу қойылған жоқ.