Кіріспе
Портимао (puɾtiˈmɐ̃w) – Португалияның оңтүстігіндегі Альгарве аймағындағы Фаро округінің қаласы және муниципалитеті. 2022 жылы халық саны 60 879 адамды құрады, ал ауданы 182,06 км²-ды шамамен алды. Бұрын Вила-Нова-де-Портимао (ˈvilɐ ˈnɔvɐ ðɨ puɾtiˈmɐ̃w) деп аталған. 1924 жылы қала мәртебесіне ие болып, Портимао деп атала бастады. Тарихи тұрғыдан балық аулау және кеме жасау орталығы болған, алайда қазір жағажайлары мен оңтүстік жағалауына бағытталған маңызды туристік орталыққа айналды. Альгарведегі ең ірі екі халық шоғырланған орын – Портимао және Фаро.
the nearby motor racing course
Portimão (puɾtiˈmɐ̃w) is a city and a municipality in the district of Faro, in the Algarve region of southern Portugal. The population in 2022 was 60,879, in an area of 182.06 km2. It was formerly known as Vila Nova de Portimão (ˈvilɐ ˈnɔvɐ ðɨ puɾtiˈmɐ̃w). In 1924, it was incorporated as a cidade and became known merely as Portimão. Historically a fishing and shipbuilding centre, it has nonetheless developed into a strong tourist centre oriented along its beaches and southern coast. The two largest population centers in the Algarve are Portimão and Faro.
Тарихқа дейінгі дәуір
Бұл аймақ тарихқа дейінгі дәуірде қоныстанды: кельттер мен Тартессос мәдениетінің ықпалында болған цинеттер Альгарведе көптеген ғасырлар бойы өмір сүрді. Алкалар аймағында неолиттік жерлеу орнының бірнеше қалдықтары сақталған, олардың тек біреуі – Alcalar ескерткішінің жетінші нөмірі, шист тастан жасалған дөңгелек камера және ұзын дәлізден тұрады. Батыс Еуропа мен Ирландиядағы ескерткіштерге ұқсас, екі бүйірлік ритуалдық нишасы бар жерлеу криптасы тұмсықпен қоршалған: Монте Канелас тауында да осыған ұқсас орын бар.
Ежелгі дәуір
Арада өзенінің сағасы маңызды табиғи паналау орны болды және көп ұзамай финикиялықтар, гректер және карфагендіктер үшін шағын сауда портына айналды. Карфагендіктер б.з.д. 6 ғасырдың ортасында жақын жерде екі елді мекен құрды, олар римдік атауларымен Portus Magonis және Portus Hannibalis ("Ганнибал порты") деп белгілі болды. Біріншісі қазіргі Портимао қаласының ядросы болды. Римдіктердің қоныстануының нақты іздері Фигейраның жанында, Квинта-да-Абикадада, екі өзеннің тоғысқан жерінде табылды, онда түрлі бөлмелердің қалдықтары қазылып алынды. Сонымен қатар, Кока-Маравильхас аймағында жақсы сақталған кезеңдік цистерна ашылды, ал Арада өзенінің жағасында алтын монеталар табылған.
Орта ғасырлар
V ғасырда Альгарве вестготтардың билігінде болды, маврлардың басып кіруіне дейін. Маврлардың билеу кезінде елді мекен Бурж-Мунт деп өзгертілді. Өзен және оның мұхитқа қатынасы, Арабиялық Альгарвенің сол кездегі астанасы болған Шильб (Сильвес) ежелгі қаласына дейін созылды.
Патшалық
Сильвес пен Альвормен бірге Портимаодағы шағын балық аулау орталығы 1249 жылы Сантьяго орденінің рыцарлары арабтардан қайтарып алды және Португалияның Афонсо III билігі кезінде Португалияның жаңа құрылған корольдігіне күштеп қосылды. Қарақшылардың үнемі шабуылдарына байланысты Портимаоның жағалау аймағында тұру қауіпсіз емес деп есептелді. Географиялық орналасуы аймақтың өркендеуіне жағдай жасады, нәтижесінде Портимао 1435 жылы қала мәртебесін алды. Тұрғындар үнемі болатын шабуылдардан қорғану үшін қабырға салудың қажеттілігін түсінді. Осы кезеңде орталықты қарақшылар мен каперлердің шабуылдарынан қорғау үшін Сан-Жоао қамалы (Феррагудода) және Санта-Катарина бекінісі (Портимаода) сияқты екі бекініс салынды. Портимаодағы сауданың көп бөлігі теңіз арқылы жүзеге асырылды. Арад өзенінен өту үшін Largo de Barca тұрағына тоқтаған қайық пайдаланылды. Көпір мен жол 400 жылдан кейін салынғанға дейін, бұл өзеннен өтудің жалғыз жолы болды. 1453 жылы Португалия королі Афонсо V, Портимао тұрғындарының өтініші бойынша жаңа елді мекен құруға рұқсат берді, ол Портимаоның қалалық орталығына айналды (кейіннен Сан-Лоуренсо Барроса деп аталды). 1476 жылы Вила-Нова-де-Портимао Португалияның Афонсо V-і өзінің қаржы инспекторы Д. Гонсало Ваз де Кастело Бранкоға сыйға берді, ол 17 ғасырға дейін оның отбасында болды. Кеме жасау саласы қаланың дамуында маңызды рөл атқарды. Бұл іс-әрекеттер Португалияның Себастьян патшасының (1536 жылы) рұқсатын қамтитын патшалық құжаттарда тіркелген. Патша 1573 жылы Сао-Франциско монастырында салтанатты миссаға қатысып, түнеп қалды. Портимао порты арқылы жергілікті өнімдер, мысалы, інжір, зәйтүн, май, шарап және балық экспортталды, ал Африка мен Бразилиядан құлдар мен қант сияқты тауарлар Португалияға әкелінді. Бірақ 17-18 ғасырларда өсу қарқыны айтарлықтай төмендеді. Сауданың азаюы тұрғындардың эмиграциясына әкелді, бұл 1755 жылғы жер сілкінісінен кейін күшейді, қалада қирауларға себеп болды. Басты шіркеу қирады, ал көптеген шағын шіркеулер зақымдалды. Қала қабырғалары жер сілкінісінен және одан туындаған цунамиден қатты зақым көрді. Санта-Катарина бекінісі де зақымдалды, бірақ 1792 және 1794 жылдары Валь-де-Рейс графы оны қайта жаңартып берді. Портимаоға жақын орналасқан Сильвес қамалы да 1775 жылғы жер сілкінісінде қирады, оның готикалық портигі өсімдік мотивтерімен кейін қайта салынды. Бұл әсерлі құрылыс өткенге көз тастауға және аймақтың тарихи маңыздылығын еске түсіруге мүмкіндік береді. Понта-Жуао-Д'Аренс шөлді жерлерінде көптеген құс түрлері мекендейді, ал Риа-де-Альвор құмды төбелерінде батпақ жерлер мен сағалар бар, оларда жануарлар мен өсімдіктердің әртүрлі түрлері, сондай-ақ балықшылар мен жергілікті моллюска жинаушылар қауымдастығы өмір сүреді. Портимаодан Арад өзені ағып өтеді.
Экономика
Арада өзенінің оң жағалауында құрылып, теңізге бет бұрған бұл қауымдастық географиялық және физикалық ерекшеліктері теңіз шаруашылығын дамытуға қолайлы аймақта орналасқан. Оның теңіз экономикасы балықты тұздау, ашық теңізде балық аулау, консервациялау және консервілеу, кеме жасау және көлік салаларының дамуына жағдай жасады. Арада алқабында қарақұмық, өрік, бадам және ағаш өңдеу/орман шаруашылығы (корк өндірісін қоса алғанда) сияқты ауыл шаруашылық салалары дамыды. 20-шы ғасырдың соңғы тоқсанында туризм аймақтың экономикалық өсуіне ықпал ететін маңызды факторға айналып, теңіз бағытты қызметтер мен жаңа қаржы ағынын қамтамасыз ететін маусымдық инфрақұрылымдар дамыды. 21-шы ғасырдың басындағы жылдық шамамен 2000 түнгі тұрудың 74%-ы Ұлыбритания, Португалия және Ирландиядан келгендерге тиесілі болды. Маусымдық шоғырлану (44%) көбінесе жаз айларында (шілде, тамыз және қыркүйек) байқалды. Алгарве аймағы туристер үшін өте тартымды. 2018 жылы аймақ туризмден 1 миллиардтан астам евро табыс алды, ал келушілер саны 4,2 миллионға жетті. Аймақтың туризмі сол жылы экономикаға 1,08 миллиард евро үлесті.
Портиманьодағы Матриц шіркеуі
17 ғасырда салынған Igreja Matriz de Portimão (Портимаоның Бас шіркеуі) қаланың ең биік нүктесінде, бұрынғы қабырғалардың ішінде орналасқан. Кейінгі готикалық порталы сол заманғы ең маңызды ескерткіш – Баталья монастырынан шабыттанған. Ол жылдар бойы бірнеше рет қайта жаңартылған.
Санта-Катарина бекінісі
Санта-Катарина бекінісі – Прая-да-Рошаға қарап тұрған жартастарда орналасқан тарихи бекініс. Бұл бекініс 17 ғасырда қаланы қарақшылардың шабуылынан қорғау үшін салынған. Бекініс Александриялық Киелі Екатеринаға арналған шағын шіркеу тұрған жерде бой көтерген. Бекініс ішінде осы шіркеудің түпнұсқа готикалық есік қалпында сақталған. Бүгінде бұл бекініс танымал туристік орынға айналып, жағажай мен теңізге әдемі көрініс ұсынады. Сондай-ақ, бекініс ішінде бекініс пен қала тарихына арналған шағын музей орналасқан.
Білім
Балабақшалардан, 1-сыныптан 12-сыныпқа дейінгі сыныптармен бастауыш және орта білім беретін мектептерден өзге, Портиманьода мемлекеттік Алгарве университетінің филиалы бар, ол бизнес-менеджмент және туризм салаларындағы дипломдарды, сондай-ақ бухгалтерлік есеп бойынша техникалық мамандану курстарын, жылжымайтын мүлікті бағалау және басқару бойынша жоғары білім курстарын ұсынады. Бұдан бөлек, заңнан бастап деректер ғылымына дейінгі салаларда дипломдар беретін жекеменшік жоғары оқу орны да бар (Instituto Superior Manuel Teixeira Gomes).
Спорт
Портиманьо спорттық іс-шараларымен, көбінесе су спорты түрлерімен, оның ішінде серфинг және кайтсерфингпен, автоспортпен, жағажай футболымен және "Портимоненсе" кәсіби футбол клубымен танымал.
Командалық спорт түрлері
Портимоненсе С. К. – жергілікті ең ірі спорт клубы, баскетбол, гандбол, футзал, киберспорт және футбол сияқты спорт түрлерінде жарысқа қатысатын командалары бар. Клуб Португалия футбол лигасы жүйесінің жоғары лигаларында ойнаған және Портимау муниципалитетінің стадионында өнер көрсететін кәсіби футбол командасымен ең танымал. Жазда "Кіші әлем кубогы" деп аталатын Mundialito de Futebol de Praia жағажай футболы турнирі өткізіледі.
Желкендеу
Португалияның оңтүстік жағалауында орналасқан Портимау, Атлант мұхитында желкендесуге өте қолайлы орын ретінде желкенді жүзу әлемінде кеңінен танымал, батыс жағалаумен салыстырғанда теңіз бен ауа райы жағдайы әлдеқайда тыныш. Портимау жыл сайын өткізілетін Портимау, Португалия матч кубогы сияқты көптеген беделді желкенді жүзу жарыстарына төңкерілді, ол World Match Racing Tour-дың бөлігі болып табылады. Бұл жарысқа әлемнің ең жақсы желкенді жүзу командалары келеді. Бірдей үлгідегі (SM 40) қайықтар бір уақытта екеулеп жарысады. Жиналған ұпайлар World Match Race Tour есебіне және маусымның соңғы жарысына жолдама береді, ал жалпы жеңімпаз ISAF World Match Racing Tour чемпионы атағын иеленеді. Матч-рейсинг Портимаудағы көрермендер үшін тамаша спорт түрі.
Моторлы қайық
Портимау жағалауында жылдамдықпен қайық жүзу спорты да өткізілген. Powerboat P1 компаниясы ұйымдастыратын, халықаралық чемпионаттың бөлігі – Теңіз Португалия Гран-приі де Портимауда өтеді.
Автоспорт
Портимаоға жақын төбелерде "Аутодромо Интернационал до Алгарве" трассасы орналасқан. 2008 жылдың қазанында құрылысы аяқталған бұл жарыс және сынақ трассасы автомобильдер мен мотоциклдердің ең жоғары санаттары үшін ресми түрде мойындалған. MotoGP жарыстары, Superbike жарыстары, Le Mans Series жарыстары және F1 сынақтары жоспарланған. Лиссабон-Дакар раллиі осы жерден өтті. 2020 жылғы Португалия Формула-1 Гран-приі 4.684 шақырымдық "Аутодромо Интернационал до Алгарве" трассасында 66 айналымнан тұрды және Льюис Хэмилтон жеңіске жетті. Бір айдан кейін, 22 қарашада, жексенбі күні 2020 жылғы MotoGP маусымының финалы да "Аутодромо Интернационал до Алгарве" трассасында өтті.
Ритмді гимнастика
Сондай-ақ, жыл сайынғы әсем гимнастикадан гран-при өткізіледі, онда жеке толық сайыс, командалық толық сайыс, және ересектер мен жасөспірімдер деңгейінде әр түрлі құралдар бойынша, сондай-ақ топтық жарыстардың финалдары ұйымдастырылады.
Суға түсу
"Океанды қайта жандандыру" жобасы аясында Португалия Әскери-теңіз күштерінің 4 соғыс кемесі әлемдегі ең ірі жасанды рифті құру мақсатымен мақсатты түрде батырылды.