Кіріспе

Ресейлік дипломат (1752–1836) граф (кейін князь) Андрей Кириллович Разумовский (2 қараша 1752 – 23 қыркүйек 1836) – өмірінің көп жылдарын Вена қаласында өткізген орыс дипломаты. Оның есімі ағылшын тіліндегі түрлі дереккөздерде әртүрліше транслитерацияланады, мысалы, Razumovsky, Rasumofsky және Rasoumoffsky деп жазылады.

Өмір

Разумовский – Запорожье әскерінің соңғы гетманы Кирилл Разумовскийдің және Ресей императрицасы Елизавета Петровнаның туысы Екатерина Нарышкинаның ұлы еді. Ол сондай-ақ Елизаветаның сүйіктісі, Ресейдің «Түнгі императоры» атанған Алексей Григорьевич Разумовскийдің сіңілі баласы болды. Невский проспектідегі үлкен Разумовскийдің кешкі барокко стиліндегі сарайы Санкт-Петербургтің танымал орындарының бірі саналады. 1792 жылы Андрей Кириллович Венадағы Габсбургтер сарайына патшаның дипломатиялық өкілі болып тағайындалды, бұл Наполеон дәуіріндегі маңызды дипломатиялық қызметтердің бірі еді. 1779 жылы Разумовский Неаполь Корольдігіндегі алғашқы орыс елшісі атанды. Ол 1814 жылы Еуропаны қайта құрылымдаған Вена конгресінде бас келіссөзші болды және Польшадағы Ресейдің құқықтарын бекітті. 1808 жылы ол Игнац Шупанциг, Луи Сина, Франц Вайс және Джозеф Линкеден тұратын үй квартетін құрды. Разумовский өнерпаз скрипкашы болды, сонымен қатар шебер торбан (теорбоны да қараңыз) ойнаушысы ретінде танымал еді. Венадағы Күнстхасторишес мұражайында оның меншігінде болған төрт торбанның бірі сақталып тұр. 1806 жылы Бетховенге үш скрипкалық квартет тапсырыс бергені оның есімін танымал етті. Ол Бетховеннен әр квартетте орыс мотивтерін пайдалануын сұрады, Бетховен осындай мотивтерді алғашқы екеуіне енгізді. Разумовский Бетховеннің тағы бір демеушісі, князь Иосиф Франц фон Лобковицтің жекжатты ағасы еді. Оның бірінші әйелі, графиня Елизавета фон Тун граф Карл фон Лихновскийдің қарындасы болды.

Расумофский сарайы

Разумовский өзінің қаржысымен және Луи Монтойердің жобасы бойынша Венаға жақын орналасқан Ландштрасседе Александр I-нің өкіліне лайық, әсем неоклассикалық сарай салдырды және оны ежелгі ескерткіштермен және заманауи өнер туындыларымен толтырды. 1814 жылдың 31 желтоқсанында таңертең, патша Александр I-нің қатысуымен кеш дайындалып жатқанда, уақытша кеш залының шатырында өрт шығып, зал өртеніп кетті, ал сарайдың артқы жағындағы өнер бөлмелерінен көптеген туындылар жанып қалды. Ол келесі жылы князь атағын алғанымен, Разумовский бұрынғыдай болмады. Ол 1836 жылы қайтыс болғанға дейін Венада уединениеде өмір сүрді. 1862 жылы Разумовский сарайы орналасқан көшеге Разумовский көшесі деп ат қойылды.

Рим католиктік дініне көшу

Разумовский өзінің туған діні – орыс православиесінен, екінші әйелі, графиня Констанца фон Тюргеймнің (1785–1867) ықпалымен Рим католиктігіне көшті. Ол 1816 жылдың ақпанында оған үйленді.

Андрей Разумовскийдің музыкалық фестивалі

2015 жылдың 22 қазанында Батуриндегі Гетман Разумовский сарайында көптен күткен музыкалық шара – Андрей Разумовскийдің IV облыстық жас орындаушылар музыкалық фестиваль-байқауы өтті. Бұл дәстүр 2012 жылы Андрей Разумовскийдің 260 жылдығына орай Батурин сарайында басталды. Ол Людвиг ван Бетховеннің демеушісі ретінде әлемге танымал, Бетховен оған Op. 59 №1, №2 және №3 квартеттерімен қатар 5-ші және 6-шы симфонияларын арнады.