Кіріспе

Яһуди дінінен бас тарту және басқа дінге өту мүмкіндігі

Яһуди дініндегі діннен қайту – яһудидің яһуди дінінен бас тартуы және басқа дінге өту мүмкіндігі. "Апостасия" термині "қарсылас" немесе "мойын бұрмаған" деген мағына беретін ἀποστάτης сөзінен шыққан. Бұған ұқсас терминдер – мешумад (משומד, сөзбе-сөз "құрыған"), және мин (מין) немесе Эпикорос (אפיקורוס), олар ерестікті және Құдайды және яһуди дінін жоққа шығаруды білдіреді, яғни атеизмді білдіреді. Бұл мәртебеге қатысты халахикалық ережелердің кейбіреулері: мумар сауда жасау мәселесінде жұрттан бөлек қарастырылады; оларды тыйым салынған іске итермеуге тыйым салынады; неке, діни тазалық және мүлік (кейбір ерекшеліктермен) бойынша олар израильдік саналады; даналар мумар үшін аза тұруды бұйырмаған. Дегенмен, қазіргі таңда "тинок шенишба" ("ұсталған бала") санаты да кеңінен қолданылады және ескерілуі керек, ол яһуди діні туралы жеткілікті білім мен түсінік алмай өскендіктен күнә жасаған яһуди.

Талмудта

Талмудта раввиндер Елиша бен Абуяны (Ахер, "Басқа") діннен тайған деп ерекше атап көрсетеді.

Ортағасырлық Испания

Орта ғасырлық Испанияда яһудилердің христиан дініне жүйелі түрде, көбінесе қорқыту мен күш қолдану арқылы көнуі болды. Осы конверсолардың діннен қайтуы Испаниядағы кейбір яһудилердің наразылығын тудырды, және конверсоны "торнадизо" (қолдан кешкен) деген сөзбен атауға тыйым салынды. Дегенмен, кейбір испан яһудилері христиан дініне мәжбүрлеп көнгеніне қарамастан, жасырын яһуди болып қала берді (Анусим қараңыз). Олар мараньо деп те аталады.

Сабатай Зеви мен Якоб Франк

1648 жылы Саббатай Зеви яһудилердің Мәсіхі екенін жариялады. Оның яһуди ізбасарлары саббатистер деп белгілі болды. Зеви 1666 жылы ислам дініне кірді. Содан кейін, оның жақтастарының бір бөлігі ерікті түрде дін аударды, бірақ саббатилік амалдарды жалғастырды. Бұл адамдар Донмех деп аталды. 1750 жылдары Якоб Франк өзі Зевидің қайта туғаны екенін мәлімдеді және Польшада көптеген ізбасарларын жинады, олар франкистер деп танылды.