Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Либерияның Лофа округі – Либерияның ең солтүстік бөлігінде орналасқан округ. Елдің бірінші деңгейдегі әкімшілік бөлінісін құрайтын 15 округтің бірі, онда тоғыз аудан бар. Воинжама – округтың астанасы. Округтың ауданы [аудан мөлшері] шақырымды құрайды. Округтың оңтүстігінде Бонг округі, батысында Гбарполу округі орналасқан. Лофаның солтүстік-батыс бөлігі Сьерра-Леонемен, ал солтүстік-шығыс бөлігі Гвинеямен шектеседі. Либерияның ең биік тауы – Вутеве тауы округтың солтүстік-орталық бөлігінде жатыр.
County of Liberia
Lofa is a county in the northernmost portion of Liberia. One of 15 counties that constitute the first level of administrative division in the nation, it has nine districts. Voinjama serves as the capital with the area of the county measuring The county is bordered by Bong County to the south and Gbarpolu County to the west. The northwestern parts of Lofa border the nation of Sierra Leone, and the northeastern parts border Guinea. Mount Wuteve, the highest mountain in Liberia, lies in the north central part of the county.
Тарих
Лофа округі 1964 жылы бұрынғы Батыс провинциясынан құрылды. 1989 жылы басталған азамат соғысы округке теріс әсер етті. 1999 жылы және 2000-шы жылдардың басында көптеген адамдар босқындар ретінде осы аймақтан кетіп қалды, себебі ол Либерия азамат соғысы кезінде шайқастардың басты орталығына айналды. Қызыл Крест 2004 жылдың қаңтар айында Гвинея және Сьерра-Леонедегі босқындар лагерінен көптеген адамдардың орала бастағанын мәлімдеді. Сол кезде округтің халқы 34 310 адам деп есептелді. 2005 жылға қарай Пәкістан армиясының БҰҰ бейбітшілік сақтау миссиясы (UNMIL) орналастырылды. Ең ірі қала және округ орталығы – Воиньяма, халқы 4945 адамды құрайды. Фоя – екінші ірі қала (халық саны 1760 адам). Лофа елдегі ең құрметті көшбасшылардың бірі, 1984 жылдан 1990 жылға дейін қызмет еткен марқұм вице-президент доктор Гарри Ф. Монибаны дүниеге әкелді. Лофаның тағы бір белгілі азаматы – президент Джозеф Нюма Боакай, ол 2006 жылдан 2018 жылға дейін 12 жыл бойы Элен Сэрлиф басшылығымен Либерияның вице-президенті болып қызмет етті және 2024 жылдан бастап Либерия президенті болып табылады.
Lofa County was established from the former Western Province in 1964. The civil war, which began in 1989, adversely affected the county. Many people left the area as refugees in 1999 and the early 2000s as it became a main focus of fighting during the Liberian civil war. The Red Cross said that in January 2004, many people had begun to return from refugee camps in neighboring Guinea and Sierra Leone. At that time, the county's population was estimated to be 34,310. Pakistan Army UNMIL peacekeepers were in place by 2005. The largest city and county capital is Voinjama, with a population of 4,945. Foya is the second largest city (population 1,760). Lofa produced one of the nation's most respected leaders in the late vice president Dr. Harry F. Moniba who served from 1984 to 1990. Another notable son of Lofa is President Joseph Nyumah Boakai, who previously served as Liberia's Vice President during the Ellen Sirleaf Administration for 12 years from 2006 to 2018, and is currently the President of Liberia as of 2024.
География
Облыстың батыс бөлігінде теңіз деңгейінен жоғары көтерілетін жағалаулық жазықтар бар, олардың биіктігі [мәнді қосу керек] метрге жетеді. Бұл жазықтарға жылына [мәнді қосу керек] - [мәнді қосу керек] миллиметрге дейін жауын-шашын түседі және ылғалдылығы 85-95 пайызды құрайтын ұзақ күн сәулесі шашырап тұрады. Өзендер мен арналар бойында батпақты жерлер, ал шағын саванна ормандық аймақтары бар. Аймақта күріш, маниока және қант қамысы бірге егіледі. Лофа округінде Блуяма қоғамдық орманы бар, оның ауданы [мәнді қосу керек] құрайды. Сонымен қатар, үш ұлттық қорық ұсынылып отыр: Вологизи тауы, Вонэгизи жотасы және Фоя орман. [мәнді қосу керек] ауданы бар Фоя ағаштандыру жобасы ұлттық плантациялық аймақ ретінде белгіленген.
The Western part of the county has coastal plains that rise to a height of above the sea level inward to a distance of These plains receive a very high rainfall ranging from to per year and receive longer sunshine with a humidity of 85 to 95 percent. It is swampy along rivers and creeks, while there are patches of Savannah woodland. Rice and cassava interplanted with Sugarcane are the major crops grown in the region. Lofa County has a community forest, the Bluyeama, occupying an area of It has three National proposed reserves, namely the Wologizi Mountain , Wonegizi Range and Foya Forest It has the Foya Afforestation Project with an area of , which is designated as a National Plantation area.
Демография
2008 жылы округтің халқы 276 863 адамды құрады: 133 611 еркек және 143 252 әйел. Жыныс қатынасы 93,3-ке тең болды, ал 1994 жылғы санақта бұл көрсеткіш 107,8 болған. 2008 жылы шаруашылықтардың саны 45 095 болды, ал шаруашылықтардың орташа мөлшері 5,5 адамды құрады. Халықтың жалпы санының 9,50 пайызын құраса, 1994 жылы бұл көрсеткіш 8,00 пайызды құрады. Округтің ауданы 3854 шаршы мильді құрайды, ал халық тығыздығы шаршы мильге 72 адамды шамалайды. 1984 жылғы санақ бойынша халық тығыздығы 52 адамды құрады. Либерияда әр түрлі уақытта азаматтық соғыстар болды, және 2008 жылғы мәліметтер бойынша округте соғыстар салдарынан 128 178 адам қоныс аударды. Қалалық жерлерде тұратын адамдардың саны 83 150 болды, оның ішінде 40 592 еркек және 42 558 әйел. Ауылдық жерлерде тұратын адамдардың жалпы саны 193 713 болды, оның ішінде 93 019 еркек және 100 694 әйел. Қалалық жерлерде тұратын халықтың үлесі 30,03 пайызды құрады, ал қалған 70 пайызы ауылдық жерлерде тұрды. 2008 жылғы мәліметтер бойынша 32 959 адам қайта қоныстандырылды, ал 13 399 адам қайта қоныстандырылмады. 2008 жылы он жастан асқан сауатты адамдардың саны 79 196 болды, ал сауатсыз адамдардың саны 66 907 болды, сауаттылық деңгейі 54,21 пайызды құрады. Сауатты еркектердің саны 47 865 болса, сауатты әйелдердің саны 31 331 болды. 2008 жылғы мәліметтер бойынша округте 4 323 жалақылы жұмыскер, 38 287 жеке жұмыспен айналысатын адам, 73 046 отбасылық еңбекші, 4 565 жұмыс іздеуші, 6 048 жұмыс істемейтін адам, 23 682 адам үй шаруашылығында жұмыс істейді, 40 653 студент, 606 зейнеткер, 4 951 мүмкіндігі шектеулі адам, 1 582 жартылай жұмыс істейтін және 24 418 басқа да адамдар бар, осылайша жалпы жұмыс істейтін халық саны 222 161 адамды құрады.
As of 2008, the county had a population of 276,863: 133,611 male and 143,252 female. The sex ratio was 93.3 compared to 107.8 in the 1994 census. The number of households during 2008 was 45,095, and the average size of the households was 5.5. The population was 9.50 percent of the total population, while it was 8.00 percent in 1994. The county had an area of 3,854 sq mi, and the density per sq mi was 72. The density during the 1984 census stood at 52. Liberia experienced civil war during various times, and the total number of people displaced on account of wars as of 2008 in the county was 128,178. The number of people residing in urban areas was 83,150, with 40,592 males and 42,558 females. The total number of people in rural areas was 193,713, with 93,019 males and 100,694 females. The total fraction of people residing in urban areas was 30.03 percent, while the remaining 070 percent lived in rural areas. The number of people resettled as of 2008 was 32,959, while the number of people who were not resettled was 13,399. The number of literates above the age of ten as of 2008 was 79,196, while the number of illiterates was 66,907 making the literacy rate to 54.21. The total number of literate males was 47,865, while the total number of literate females was 31,331. As of 2008, the county had 4,323 paid employees, 38,287 self employed people, 73,046 family workers, 4,565 people looking for work, 6,048 not working people, 23,682 people working in households, 40,653 students, 606 retired people, 4,951 incapacitated people, 1,582 part time workers and 24,418 others, making the total working population of 222,161.
Әкімшілік
Лофа округінде алты аудан бар (2008 жылғы халық саны): Фоя ауданы (100 000), Колахун ауданы (59 057), Салайеа ауданы (22 968), Вахун ауданы (16 876), Воинжама ауданы (40 730) және Зорзор ауданы (40 352).
Lofa County has six districts (2008 population): Foya District (100,000), Kolahun District (59,057), Salayea District (22,968), Vahun District (16,876), Voinjama District (40,730), and Zorzor District (40,352).