Кіріспе

Ұлы Александрдың өлімінен кейінгі саяси қарсыластар Диадохи (/d//aɪ/'/æ//d//ə//k//aɪ/ dyADəky; жекеше: Diadochos; грекше Διάδοχοι (Diádochoi),) – Ұлы Александрдың 323 ж.б.д. қайтыс болғаннан кейін оның империясын бақылау үшін күрескен генералдар, әулеттер мен жақындары. Диадохи соғыстары Жерорта теңізінен Инд өзені аңғарына дейінгі Эллинистік дәуірдің бастауын белгілейді. Ең танымал Диадохилерге Птолемей, Антигон, Кассандр және Селевк кіреді, олар Мұрагерлер соғыстарының соңында Египет, Кіші Азия, Македония және Парсыда билік етті, соның нәтижесінде бірнеше ғасырға созылған әулеттер құрылды.

Ежелгі рөлі

Ежелгі грек тілінде диадохос – диадехестаи етістігінен ("мұрагер болу") құрылған есім (зат есім немесе сын есім), ол диа және дехестаи ("алу") сөздерінің біріктірілуінен пайда болған. "Сет" сөзі тікелей индоевропалық *dek ("алу") түбірінен шыққан, зат есімдері *dok түрінде сақталған. Маңызды ағылшын сөздерінің мысалдары – догма ("қабылданған ілім"), decent ("қадірлі, лайықты"), paradox ("қабылданғанға қарсы"). Dia префиксі мағынаны сәл өзгертіп, қабылдауға қоғамдық үміттерді қосады. Диадохос, команданың немесе кез келген басқа лауазымның мұрагері болғандықтан, осы лауазымды алуды күтеді.

Базилеус

Александр басталатын Александрия және эллинистік дәуірдегі келіспеушіліктерге дәл осы күту себеп болды. Филип Олимпиада ойындарындағы жеңісімен және Александрдың тууының сәйкес келуіне құрмет көрсету үшін атын Олимпиа деп өзгерткен әйелге үйленді, бұл әрекет махаббаттың да ықпалы болуы мүмкін екенін көрсетеді. Македонияның басты лауазымы – базилея, яғни монархия, ал басты лауазым иесі – базилеус, қазір Филиптің қол қоятын атағы. Олардың ұлы және мұрагері Александр таңдаулы көрнекті философтар тәрбиесінде өсті. Филиптің айтуынша, Александр алғаш рет қолға түсіріп бағындырған жабайы жылқы Буцефалды көргенде қуаныштан жылаған, бұл оның алдында патша да, ешкім де осының орындалуына жете алмаған. Осылайша Филип Македонияның Александрға тиесілі емес екенін мойындады. Филип Македонияны Балқанның жетекші әскери мемлекетіне айналдырды. Ол Фива және грек бостандығы үшін күрескенде, қамқоршысы Эпаминондастан тәжірибе алды. Александр жасөспірім кезінде Филип Парсы империясымен туындаған дауды әскери жолмен шешуді жоспарлаған. Византияға қарсы алғашқы жорықта ол Александрды өзінің болмағанда "регент" (куриос) етіп тағайындады. Александр әкесінің жеңістерін одан әрі дамытуға барлық мүмкіндікті пайдаланды, өйткені ол да осы жеңістерге қатысамын деп күтті. Филиптің әрбір жеңісі туралы хабар алғанда, Александр әкесі өзіне ештеңе қалдырмайды деп ренжіген. Дегенмен, наразылықтың себебі де болды. Плутархтың мәлімдемесінше, Александр мен анасы оның сарай әйелдерімен көп қарым-қатынаста болғаны үшін оны қатты кінәлаған. Содан кейін Филип жас Клеопатраға ғашық болып, үйленуге жасы жеткенде оған үйленді. (Македония патшалары дәстүрлі түрде бірнеше әйелдерге ие болған.) Александр той кезінде Клеопатраның туысы Аттал оған орынсыз сөз айтты. Ол македониялықтардан "патшалық мұрагері" (диадохон тес базилиас) үшін дұға етуді сұрады. Александр орнынан тұрып, патшалық "біз" сөзін қолданып: "Сенің көзіңде біз заңсыз туғандармыз ба, жаман ниетті адам?" деп айқайлады және оған тостағанды лақтырды. Мас болған Филип орнынан тұрып, Атталды қорғау үшін қылышын суырып алғанда, құлап кетті. Еуропадан Азияға өтуге дайындалып жатқан адам бір төсектен екінші төсекке өте алмайды деген пікір білдіріп, Александр анасын туған жері Эпирге эскорттап, өзі Иллирияда күтті. Біраз уақыттан кейін, қорынттық Демаратты үйіндегі келіспеушілікті бейімдеуге шақырып, Филип Демаратты Александрды үйіне қайтаруға жіберді. Александрдың диадох болуының себебі – Филиптің ұлы ретінде ол Филиптің тағына ие болады деген үміт. 336 ж.б.д. Филип қаза тауып, 20 жастағы Александр "патшалықты қабылдады" (parelabe ten basileian). Сол жылы Дарий Парсы тағына "Патшалардың патшасы" деп танылып, гректер оны "Ұлы патша" деп түсінді. Македония базилеусінің рөлі тез өзгеріп жатты. Александрдың әскері қазірдің өзінде көпұлтты болды. Александр мемлекеттен кейін мемлекетті бағындырып алды. Оның шайқас алаңында болуы жеңіске жетуді қамтамасыз еткендей көрінді.

Гегемон

323 жылы 10 маусымда Ұлы Александр қайтыс болған кезде, ол өзінен кейін көптеген дербес аумақтардан тұратын зор империя қалдырды. Александрдың империясы оның туған жері Македониядан басталып, әкесі бағындырған грек қала-мемлекеттері арқылы, Бактрияға және шығыста Үндістанның бір бөлігіне дейін созылды. Оған қазіргі Балқан, Анатолия, Левант, Египет, Вавилония және бұрынғы Ахеменид империясының көп бөлігі кірді, бірақ Ахеменидтер бұрын Орталық Азияда иеленген кейбір жерлерінен басқа.

Орынбасарлар

Хетайрои (ἑταῖροι) немесе серік атты әскер, ежелгі Македония әскеріне икемділік қосты. Хетайрои – бұл генерал-офицерлерден құралған, нақты шені жоқ, бірақ Александр қажетті жерге тағайындай алатын арнайы атты әскер бөлімі. Олар көбінесе ақсүйектерден шыққан, олардың көптегені Александрмен туыс болған. Ахеменид әскеріндегі параллель икемді құрылым біріктірілген бөлімдерді құруға мүмкіндік берді. Александрдың әскерінде басшылық құрылымды өзгерту үшін штаб отырыстары күнделікті өткізілетін. Бұл хетайрои арасында маңызды және күшті қолбасшылыққа ие болу үмітін, тіпті қысқа мерзімге болса да, тудырды. Александрдың қайтысымен барлық мүмкіндіктер күрт тоқтатылды. Хетайрои Александрмен бірге жоғалып, олардың орнын бірден Диадохилер басты – өздерінің бұрынғы орнын білетін, бірақ ендігі орнынан хабарсыз адамдар. Хетайроидың нақты шендері немесе лауазымдары болмағандықтан, Диадохилердің де шендері болған жоқ. Олар тағайындалуды күтті, бірақ Александрсыз өздері тағайындалуға мәжбүр болды. Осы презентация үшін Диадохилер Александр қайтыс болған кездегі шені мен әлеуметтік жағдайы бойынша топтастырылған. Бұл олардың Диадохи ретіндегі бастапқы лауазымдары болды.

Кратерлер

Кратер – Александр Ахеменидтер империясын жаулап алған кездегі жаяу әскер және теңіз күштерінің қолбасшысы. 324 жылы Тигр өзені бойындағы Опис қаласындағы әскер көтерілісінен кейін Александр Кратерге ардагерлерді Македонияға қайтарғанда басқаруды тапсырды. Александрдың Грекиядағы әскерлерінің қолбасшысы және Александр болмағанда Македония тағының регенті Антипатр, жаңа әскерлерді Персияға алып, Александрға қосылуға бағытталды, ал Кратер оның орнына регент болады. 323 жылы Киликияға келген Кратер Александрдың қазасы туралы хабарды естіді. Бабылдан қашықтықта болғандықтан, ол билік бөлісуге қатыса алмады, бірақ Александрдың отбасын қорғау үшін Македонияға асықты. Александрдың қазасы туралы жаңалық гректерді Ламиан соғысына көтерілуге жетеледі. 322 жылы Кратер мен Антипатр көтерілісті жеңіске жеткізді. Оның қатысуына қарамастан, Вавилонға жиналған генералдар Кратерді Патшалық отбасының қорғаушысы етіп бекітті. Дегенмен, патша отбасы Бабылда болғандықтан, бұл жауапкершілікті регент Пердикка патша отбасы Македонияға оралғанша өз міндетін атқарды.

Антипатр

Антипатр Александрдың әкесі, Филипп II патшаның кеңесшісі болған, және ол Александр тұсында да осы қызметін атқарды. 334 ж.б.д. Александр Персияны жаулап алу үшін Македонияны тастап кеткенде, Антипатр Александрдың жоқтығында Македонияның регенті және Грекия армиясының бас қолбасшысы болып тағайындалды. 323 ж.б.д. Александр Кретерге өзінің ескі әскерлерін Македонияға қайтарып, Антипатрдың орнын басуды бұйырды, ал Антипатр жаңа әскерлермен Парсыға аттануы керек еді. Алайда, сол жылы Александрдың қайтысы бұл бұйрықтың орындалуына кедергі келтірді. Александрдың генералдары империяны бөлісу үшін Вавилон бөлісінде бас қосып, Антипатр Грекия армиясының бас қолбасшысы ретінде бекітілді, ал империяның регенті және патшалық отбасының қорғаушысы рөлдері тиісінше Пердиккас пен Кратерге берілді. Осы үш адам империяның ең жоғарғы билеуші тобын құрады.

Соматофилактар

Соматофилактар – Александрдың жеті дене сақшысы.

Македониялық сатраптар

Сатраптар (көне парсы: xšaθrapāwn) – елдік империялардағы провинциялардың басшылары.

Эпигондар

Бастапқыда Эпигони (/ɪˈpɪɡənaɪ/; Ἐπίγονοι "ұрпақтар") – бірінші Теба соғысына қатысқан Аргив батырларының ұлдары еді. 19 ғасырда бұл термин Диадохилердің екінші буынына қатысты қолданылды.

Бабылдың бөлінісі

Александрдың мұрагері анық болмағандықтан, оның әскербасылары империясын басқару үшін тез арада талас бастады. Екі үміткер – Александрдың жартылай бауыры Арридей және оның Роксанадан тумаған баласы еді. Мелеагер мен жаяу әскер Арридейді қолдады, ал Пердикка мен атты әскер Роксананың баласы туғанға дейін күтуді жақтады. Келісімге келді, нәтижесінде Арридей Филипп III болып тағайындалды. Егер Роксана ұл туса, олар бірлесіп билеуге келісті. Пердикка регент, ал Мелеагер оның лейтенанты болып бекітілді. Көп ұзамай Роксана Александрдың ұлы Александр IV-ті дүниеге әкелді. Бірақ Пердикка Мелеагерді және басқа жаяу әскер командирлерін өлтіріп, толық билікке ие болды. Пердикка Александрдың сарайындағы көрнекті тұлғалардың кеңесін шақырып, Вавилонның бөлінісінде империяның аймақтарына сатраптарды тағайындады. Птолемей Египетті, Лаомедон Сирия мен Финикияны, Филотас Киликияны, Пейтон Мидияны, Антигон Фригия, Ликия және Памфилияны, Асандр Карияны, Менандр Лидияны, Лисимах Фракияны, Леонат Хеллеспонтин Фригиясын, ал Неоптолем Арменияны алды. Македония мен Грекияның қалған бөлігін Антипатр мен Кратер бірлесіп басқаруға тиіс болды, ал Александрдың бұрынғы хатшысы Кардиялық Евмен Каппадокия мен Пафлагонияны иеленді. Александрдың Шығыстағы шаралары өзгеріссіз қалды. Таксил мен Порус Үндістандағы өздерінің патшалықтарын басқарды; Александрдың қайнағасы Оксиарт Гандараны басқарды; Сибиртиус Арахозия мен Гедрозияны, Стасанор Ария мен Дрангиананы, Филип Бактрия мен Согдияны, Фратаферн Парфия мен Гирканияны, Певкест Персиді, Тлеполем Карманияны, Атропат Солтүстік Медияны, Архон Вавилонияны, ал Архесилай Солтүстік Месопотамияны басқарды.

Грекиядағы көтеріліс

Осы уақытта Александрдың қайтысы туралы жаңалық Грецияда Ламиан соғысы деп аталатын көтеріліске ықпал етті. Афина және басқа қалалар осыған қосылып, Ламия бекінісінде Антипатрды қоршауға алды. Антипатрға Леонат жіберген күш көмекке келді, бірақ Леонат шайқаста қаза тапты. Соғыс Кратер флотымен келгенше, 322 жылдың 5 қыркүйегінде Кранон шайқасында афиналықтарды жеңгенше аяқталмады. Бұл Македония үстемдігіне қарсылықты уақытша тоқтатты. Осы арада Пейтон Империяның шығыс бөлігіндегі грек қоныс салушыларының көтерілісін басып тастады, ал Пердиккас пен Эумен Каппадокияны бағындырды.

Диадохилердің бірінші соғысы (б.з.д. 322-320 жж.)

Алайда көп ұзамай қақтығыс басталды. Пердиканың Александрдың әпкесі Клеопатраға үйленуі Антипатр, Кратер, Антигон және Птолемейдің көтеріліс жасауына себеп болды. Соғыстың нақты басталуы Птолемейдің Александрдың денесін ұрлап, Мысырға жеткізуімен болды. Евмен Кіші Азияда көтерілісшілерді жеңгенімен, Кратердің қаза болған шайқасының нәтижесінде бәрі бекер болды, себебі Пердиканың өзін оның генералдары Пейтон, Селевк және Антиген Мысырға жорық кезінде өлтірді. Птолемей Пердиканы өлтіргендермен келісімге келіп, оның орнына Пейтон мен Арридейді регенттер етіп тағайындады, бірақ олар Трипарадис бөлген кезде Антипатрмен жаңа келісімге келді. Антипатр империяның регенті болып бекітілді, ал екі патша Македонияға көшірілді. Антигон Фригия, Ликия және Памфилияны басқарды, оларға Ликания да қосылды. Птолемей Мысырды, Лысимах Фракияны сақтап қалды, ал Пердиканы өлтірген үш генерал – Селевк, Пейтон және Антигенге тиісінше Вавилония, Медия және Сусиана провинциялары берілді. Алдыңғы регент Арридейге Геллеспонт Фригиясы берілді. Антигонға Пердиканың бұрынғы қолдаушысы Эуменді жою міндеті жүктелді. Нәтижесінде, Антипатр Еуропаны өз бақылауында ұстады, ал Антигон Геллеспонттан шығысқа қарайғы ең ірі армияның басшысы ретінде Азияда да сондай билікке ие болды.

Антипатрдың өлімі

Екінші бөліністен кейін, б.з.д. 319 жылы Антипатр қайтыс болды. Антипатр империяны бірлікте ұстауға қабілетті санаулы адамдардың бірі болған. Оның өлімінен кейін көп ұзамай соғыс қайта басталды және империяның фрагментациясы күшейді. Антипатр өзінің ұлы Кассандрды ескермей, Полиперхонды регенттікке мұрагер деп тағайындады. Македония мен Грекияда Полиперхон мен Кассандр арасында азаматтық соғыс басталды, Антигон мен Птолемей Кассандрды қолдады. Полиперхон Азиядағы Эвменмен одақтасты, бірақ Кассандр оны Македониядан қудырып, жас патша Александр IV және оның анасы Роксанамен бірге Эпирге қашты. Эпирде ол Александрдың анасы Олимпиямен бірігіп, тағы да Македонияға шабуыл жасады. Оларды патша Филипп Арридей мен оның әйелі Эвридика басқарған әскер күтіп алды, бірақ олар дереу жақтарын ауыстырып, патша мен Эвридиканы Олимпияның қатыгездігіне қалдырды, олар өлтірілді (б.з.д. 317 ж.). Бірақ көп ұзамай жағдай өзгерді, Кассандр жеңіске жетіп, Олимпиаданы тұтқынға алып, өлтіріп, Македонияны, жас патшаны және оның анасын бақылауына алды.

Диадохи соғыстары (б.з.д.

Диадохи соғыстары – б.з.б. 322 және 275 жылдар аралығында Александр өлімінен кейін оның империясын билеу үшін жүрген қақтығыстар сериясы. 310 жылы Кассандр Александр IV және Роксананы жасырын түрде өлтірді.

Ипсус шайқасы (б.з.д.

Диадохилердің төртінші соғысының соңында болған Ипсус шайқасы Александр империясының толық ыдырауын бекітті. Антигон I Монофтальм мен оның ұлы Деметрий I, Александрдың үш серігі – Македония билеушісі Кассандр, Фракия билеушісі Лисимах және Вавилония мен Парсы билеушісі Селевк I Никаторға қарсы тұрды. Антигон қаза тапты, бірақ оның ұлы Деметрий Македонияның үлкен бөлігін иеленіп, әкесінің әулетін жалғастырды. Кассандр мен Лисимахтың бірінен соң бірі шапшаң тікелей қайтыс болуынан кейін, Птолемейлер мен Селевкидтер Александрдың бұрынғы империясының басым бөлігін бақылады, ал Антигонид әулеті 1 ғасырға дейін империяның әлдеқайда кішігірім бөлігін басқарды.

Птолемеялық Египет

Птолемей I Сотер, Птолемей II Филадельф және Птолемей III Эуэргетес сияқты алғашқы үш монархтың билігінде Птолемейлік Египет өмір сүрген алғашқы сексен жыл ішінде билік пен мәртебесінің шыңына жетті, сонымен қатар жол бойында көптеген дағдарыстар мен қиындықтарды еңсерді. Дегенмен, Птолемей IV Филопатордың (б.з.д. 221–203) билігінен бастап, тарихшылар оның билігін Птолемей Египетінің құлдырау басталған кезі деп санайды. Бірақ, мемлекет тағы 200 жылға созылды. Птолемей әулетінің билеушілері біртіндеп египеттік дәстүрлерді, мысалы, туысқандардың арасындағы патшалық некелерді қабылдады. Птолемейлік Египеттің көпұлтты екенін Розетта тасынан көруге болады, бұл Птолемей V Эпифан (б.з.д. 204–180) бұйрығымен үш тілде – египеттік иероглифтер, копт және грек тілдерінде жазылған жарлық. Алайда, Птолемей билеушілерінің грек әсерін египеттік қоғамға енгізуге тырысуы мемлекет өмір бойында шаруалардың көптеген көтерілістеріне және бүліктеріне әкелді.

Төмендеу және құлдырау

Бұл бөліну бір ғасырға созылды, содан кейін Антигонидтер патшалығы Римнің қолына түсті, ал Селевкидтер Парфиялықтар тарапынан Парсыдан ығыстырылып, Римдіктердің қысымымен Кіші Азиядағы билігінен бас тарды. Селевкидтердің қалдық патшалығы Сирияда б.з.д. 64 жылы Помпей басып алғанға дейін сақталды. Птолемейлер Римге тәуелді болғанмен, Александрияда одан да ұзақ уақыт билік етті. Мысыр б.з.д. 30 жылы Римнің құрамына қосылды.

Ауликалық

Диадоктар деп аталатын әулеттер билеген эллиндік империялардың ресми "сарқырама" титулатурасында бұл титул монархқа қалыпты емес еді, бірақ ол Ауликалық титулатура деп аталатын ресми шендер жүйесіндегі ең төменгі шен екені дәлелденді, ол қызметтік немесе жеке тағайындама бойынша нақты сарай қызметкерлеріне, сондай-ақ әртүрлі әскери және азаматтық лауазым иелеріне құрметті шен (протоколдық мақсатта) ретінде берілген. Атап айтқанда, Птолемей патшалығында Птолемей V Эпифанның тұсында Филос кезінде бұл ең төменгі ауликалық шен ретінде тіркелген.

Қазіргі заманғы тұжырымдама

Диадохи (Διάδοχοι) – ежелгі грек сөзі, қазіргі заманғы ғалымдар оны негізінен шектеулі уақыт аралығында және шектеулі географиялық аймақта болған рөлді атқаратын тұлғаларға қатысты қолданады. Қазіргі заманғы эквиваленттері болмағандықтан, бұл рөлді ежелгі дереккөздерден қайта құру қажет болды. Тарихи тұлғалардың осы сипаттамаға сәйкес келуі, оның қолданылған аумағы немесе кезеңнің күнтізбелік мерзімі туралы біртұтас келісім жоқ. Дегенмен, барлық анықтамаларда белгілі бір негізгі мағына қамтылған. Жаңа латын терминологиясын 19 ғасырда грек тарихын зерттеушілер енгізді. Олардың ежелгі Грекия тарихы көбінесе тарихқа дейінгі кезеңнен Рим империясына дейін көп томдық жұмыстар түрінде жарық көрді. Мысалы, Джордж Гроте «Грекия тарихының» бірінші басылымында (1846–1856) Диадохилерді тек Александрдан кейін келген және Азияны грекшелендірген патшалар деп айтқан. 1869 жылғы басылымда ол оларды «Александрдың өлімінен кейін оның жаулап алған жерлерінен өздеріне патшалықтар құрған Александрдың ірі офицерлері» деп анықтады. Гроте Диадохи терминін қолдануға ешқандай сілтеме келтірмейді, бірақ Иоганн Густав Дройзенді сынауы оны аңғартады. Дройзен, «эллинистік тарихтың заманауи ойлап табушысы», тек «эллинистік кезеңді» (hellenistische Zeit) ғана емес, сонымен қатар 1836 жылы, Гроте тарихы бойынша жұмысын бастағаннан кейін, бірақ бірінші томның жариялануына он жыл бұрын, «Александрдың мұрагерлері» (nachfolger Alexanders) тақырыбындағы зерттемесінде оны екі кезеңге бөлді: «Диадохи дәуірі» немесе «Диадохи кезеңі» (die Zeit der Diodochen немесе Diadochenzeit), ол Александрдың өлімінен бастап «Диадохи соғыстарының» (Diadochenkämpfe, оның термині) аяқталуына дейін, шамамен б.з.д. 278 жылға дейін, және «Эпигон кезеңі» (Epigonenzeit), ол шамамен б.з.д. 220 жылға дейін созылды. Ол Диадохи кезеңін «Диадохи соғыстары кезеңі» (Zeit der Diadochenkämpfe) деп те атады. Эпигондарды ол «Диадохилердің ұлдары» (Diadochensöhne) деп атады. Бұл Диадохи билеушілерінің екінші буыны болды. 1843 жылы жарық көрген «Эпигондар тарихы» (Geschichte der Epigonen) атты еңбегінде ол Эпигондардың патшалықтарын, б.з.д. 280–239 жылдарды сипаттайды. Нақты айтылған жалғыз дата – Александрдың өлімі, б.з.д. 323 жылғы маусым. Бұл мәселе ешқашан дауға түспеген. Гроте Дройзеннің терминологиясын қолданады, бірақ оған ешқандай құрмет көрсетпейді. Оның орнына ол Дройзеннің Александрдың гректілікті шығыс колонияларына енгізгендігі туралы тұжырымын сынап, былай дейді: «Плутарх Александр Азияда жетпістен астам жаңа қалалар құрғанын айтады. Олардың мұндай санының дұрыстығын тексеру мүмкін емес, егер біз жай ғана әскери бекеттерді есептесек немесе оның орынбасарлары шын мәнінде құрған негіздердің тізімінен қарыз алсақ». Ол дәстүрлі «мұрагерлер» терминін пайдалану үшін Дройзеннің терминінен бас тартады. Ұзақ жазбасында Дройзеннің тезисін «толыққанды жұқа және қанағаттандырмайтын» деп сипаттайды. Гроте дұрыс болуы мүмкін, бірақ ол Дройзеннің негізгі тезисін мүлдем елемеді, яғни «мұрагерлер» және «мұрагерлердің ұлдары» ұғымдары осы кезеңмен бір уақытта немесе оған жақын жазған тарихшылармен жаңартылған және сақталған. Бұл тұжырымды нақты дәлелдермен толыққанды растау мүмкін емес, бірақ Дройзенді эллинистік тарихтың негізін қалаушы ретінде қабылдауға жеткілікті дәлелдер бар. М. М. Остин Гроттың көзқарасындағы проблеманы анықтайды. Гроттың жұмысының алғы сөзінде бұл кезең «өзінен қызықтырмайды», бірақ тек «алдыңғы ғасырларды» түсіндіруге қызмет етеді деген пікіріне Остин «Қазіргі таңда осы көзқараспен келісетіндер аз» деп жауап береді. Ол Диадохи мен Эпигондарды «қуатты тұлғалар» деп сипаттайды. Алайда, бұл тақырыптағы томның атауы Дройзеннің «Эллинистік» емес, «Греко-македониялық дәуірі» болып табылады. Дройзеннің «Эллинистік» және «Диадохи кезеңдері» бүгінгі күні канондық болып саналады. 1997–2010 жылдары әртүрлі университеттерде өткен императорлық македониялықтар мен олардың Диадохилері тақырыбындағы алты (2014 жылға дейін) халықаралық симпозиумдар Дройзеннің тұжырымдамаларын нығайтып, халықаралық деңгейде таратуға ықпал етті. Әр симпозиум алдыңғысының негізінде өтті және олардың нәтижелері жинақтар түрінде жарияланды. 2010 жылы Испанияның А-Корунья университетінде өткен «Диадохи дәуірі (б.з.д. 323–281)» атты симпозиум қазіргі тұжырымдамалар мен зерттеулерді көрсетеді. Диадохи термині бастапқы қолданысынан тыс, мысалы, «Диадохи жылнамасы» (бұл термин ешқандай жерде кездеспейді) немесе Диадохи патшалықтары, «өскен патшалықтар» сияқты қолданыла бастады, тіпті Эпигон дәуірінен кейін де.