Александр Ұлының мұрагерлерінің соғыстары

Кіріспе

Ұлы Ескендірдің мұрагерлері арасындағы соғыстар сериясы, б.з.д. 322–281 жылдар.

Диадохи соғыстары (Πόλεμοι τῶν Διαδόχων Pólemoi tōn Diadóchōn, сөзбе-сөз "Мұрагерлер соғысы") немесе Александрдың мұрагерлері соғыстары – Ұлы Ескендірдің өлімінен кейін оның империясын кім билейтіні үшін оның генералдары, Диадохи деп аталатындар арасында болған қақтығыстар сериясы. Бұл шайқастар б.з.д. 322 және 281 жылдар аралығында жүрді.

Өмірбаян

Ұлы Александр б.з.д. 323 жылдың 10 маусымында қайтыс болды, оның артында Македониядан және Еуропадағы Грекияның қалған бөлігінен Оңтүстік Азиядағы Инд өзені аңғарына дейін созылған империя қалды. Империяның анық мұрагері болмады, Аргеад әулеті, сол кезде, Александрдың психикалық қабілеттері шектеулі жартылай інісі Арридейден; оның тумаған ұлы Александр IV-тен; оның заңды емес ұлы Гераклдан; анасы Олимпиадан; оның қарындасы Клеопатрадан; және жарты қарындастары Фессалоника мен Кинадан тұрды. Александрдың өлімі оның бұрынғы генералдары арасындағы келіспеушіліктерге себеп болды, нәтижесінде мұрагерлік дағдарысы туды. Александрдың қайтысынан кейін екі негізгі топ құрылды. Біріншісінің басшысы Мелеагр болды, ол Александрдың жартылай інісі Арридейдің кандидатурасын қолдады. Екіншісін жетекші атқыштар командирі Пердикка басқарды, ол Роксананың тууы күтілген баласына дейін күтетін болған жөн деп есептеді. Екі тарап та келісімге келді, онда Арридей Филипп III ретінде патша болады және Роксананың баласы, егер ол еркек болса, онымен бірге билік етеді. Пердикка империяның регенті болып тағайындалды, ал Мелеагр оның лейтенанты болды. Бірақ көп ұзамай Пердикка Мелеагрді және оған қарсы болған басқа да көшбасшыларды өлтіріп, толық билікке ие болды. Пердикканы қолдаған генералдар Вавилонды бөлісу кезінде империяның әртүрлі бөліктерінің сатраптары болып тағайындалды. Птолемей Мысырды, Лаомедон Сирия мен Финикияны, Филотас Киликияны, Пейтон Мидияны, Антигон Фригия, Ликия және Памфилияны, Асандр Карияны, Менандр Лидияны, Лисимах Фракияны, Леонат Хеллеспонт Фригиясын, ал Неоптолем Арменияны алды. Македония мен Грекияның қалған бөлігін Александрдың орнына билік еткен Антипатр мен оның лейтенанты Кратер бірлесіп билеуге тиіс болды. Александрдың хатшысы Кардиялық Евмен Каппадокия мен Пафлагонияны алды. Шығыста Пердикка Александрдың шараларын көбінесе өзгеріссіз қалдырды: Таксил мен Порус Үндістандағы өздерінің патшалықтарын басқарды; Александрдың қайнағасы Оксиарт Гандараны басқарды; Сибиртиус Арахозия мен Гедрозияны басқарды; Стасанор Ария мен Дрангиананы басқарды; Филип Бактрия мен Соғдияны басқарды; Фратаферн Парфия мен Гирканияны басқарды; Пейкестас Персиді басқарды; Тлеполем Карманияны басқарды; Атропат Солтүстік Мидияны басқарды; Архон Вавилонияны алды; және Аркесилас Солтүстік Месопотамияны басқарды.

Alexander the Great died on June 10, 323 BC, leaving behind an empire that stretched from Macedon and the rest of Greece in Europe to the Indus valley in South Asia. The empire had no clear successor, with the Argead family, at this point, consisting of Alexander's mentally disabled half brother, Arrhidaeus; his unborn son Alexander IV; his reputed illegitimate son Heracles; his mother Olympias; his sister Cleopatra; and his half sisters Thessalonike and Cynane. Alexander's death was the catalyst for the disagreements that ensued between his former generals resulting in a succession crisis. Two main factions formed after the death of Alexander. The first of these was led by Meleager, who supported the candidacy of Alexander's half brother, Arrhidaeus. The second was led by Perdiccas, the leading cavalry commander, who believed it would be best to wait until the birth of Alexander's unborn child, by Roxana. Both parties agreed to a compromise, wherein Arrhidaeus would become king as Philip III and rule jointly with Roxana's child, providing it was a male heir. Perdiccas was designated as regent of the empire, with Meleager acting as his lieutenant. However, soon after, Perdiccas had Meleager and the other leaders who had opposed him murdered, and he assumed full control. The generals who had supported Perdiccas were rewarded in the partition of Babylon by becoming satraps of the various parts of the empire. Ptolemy received Egypt; Laomedon received Syria and Phoenicia; Philotas took Cilicia; Peithon took Media; Antigonus received Phrygia, Lycia and Pamphylia; Asander received Caria; Menander received Lydia; Lysimachus received Thrace; Leonnatus received Hellespontine Phrygia; and Neoptolemus had Armenia. Macedon and the rest of Greece were to be under the joint rule of Antipater, who had governed them for Alexander, and Craterus, a lieutenant of Alexander. Alexander's secretary, Eumenes of Cardia, was to receive Cappadocia and Paphlagonia. In the east, Perdiccas largely left Alexander's arrangements intact – Taxiles and Porus ruled over their kingdoms in India; Alexander's father in law Oxyartes ruled Gandara; Sibyrtius ruled Arachosia and Gedrosia; Stasanor ruled Aria and Drangiana; Philip ruled Bactria and Sogdiana; Phrataphernes ruled Parthia and Hyrcania; Peucestas governed Persis; Tlepolemus had charge over Carmania; Atropates governed northern Media; Archon got Babylonia; and, Arcesilas ruled northern Mesopotamia.

Ламиан соғысы

Александрдың қайтысы туралы жаңалық Грецияда Ламиан соғысы деп белгіленген көтеріліске ықпал етті. Афина және басқа қалалар одақтасып, Ламия бекінісінде Антипатрды қоршады, бірақ Леоннат жіберген күштер Антипатрға көмектесті, алайда Леоннат шайқаста қаза тапты. 322 жылдың 5 қыркүйегінде Афиналықтар Краннон шайқасында Кратер және оның флотынан жеңіліске ұшырады. Осы уақытта Пейтон империяның шығыс бөлігіндегі грек қоныс салушыларының көтерілісін басып тастады, ал Пердиккас пен Эумен Каппадокияны бағындырды.

Диадохилердің бірінші соғысы, 321319 б.з.д.

Антипатрдың қызына күйеуге шығуға міндетті болған Пердикка, Александрдың әпкесі Клеопатраға үйленуге тырысты, бұл неке оған Македония тағына талап етуге мүмкіндік беретін еді. 322 ж. б.з. Антипатр, Кратер және Антигон Пердикканың күшейіп бара жатқан билігіне қарсы коалиция құрды. Одан кейін Антипатр Кратердің басқаруымен әскерін Кіші Азияға жіберді. 322 жылдың соңында немесе 321 жылдың басында Птолемей Александрдың денесін Македонияға апара жатқанда ұрлап алып, кейін коалицияға қосылды. Евмен басқаратын әскерлер Геллеспонт шайқасында Кратерді жеңді, бірақ Пердикка Нилді кесіп өтуге жасаған сәтсіз әрекетінен кейін, Мысырға жорық жасағанда өз генералдары Пейтон, Селевк және Антигеннің қолынан қаза болды. Птолемей Пердикканы өлтіргендермен келісімге келіп, оның орнына Пейтон мен Арридейді регенттер етіп тағайындады, бірақ олар көп ұзамай Трипарадис келісімінде Антипатрмен жаңа келісімге келді. Антипатр империяның регенті болып бекітілді, ал екі патша Македонияға көшірілді. Антигон Азияның стратегі болып тағайындалды және Фригия, Ликия, Памфилияны басқарды, оған Ликания да қосылды. Птолемей Мысырды, Лысимах Фракияны сақтап қалды, ал Пердикканы өлтірген үш генерал – Селевк, Пейтон және Антигенге тиісінше Вавилония, Медия және Сусиана провинциялары берілді. Бұрынғы регент Арридейге Геллеспонт Фригиясы берілді. Антигонға Пердикканың бұрынғы қолдаушысы Эуменді жою міндеті жүктелді. Шын мәнінде, Антипатр Еуропаны өз бақылауында ұстады, ал Антигон, Шығыс стратегі ретінде, Азияда да сондай лауазымға ие болды. Бірінші соғыс Пердикканың өлімімен аяқталса да, оның ісі жалғасты. Эумен Кіші Азияда жеңіске жеткен әскерімен әлі де қашып жүрді. Сондай-ақ, Альцета, Аттал, Докимос және Полемон да Кіші Азияда өз әскерлерін жинады. 319 ж. б.з. Антигон Антипатрдың еуропалық әскерінен күш алғаннан кейін, бірінші Эуменге қарсы (Оркиния шайқасын қараңыз), содан кейін Альцета, Аттал, Докимос және Полемонның біріккен күштеріне қарсы (Кретополь шайқасын қараңыз) жорыққа шығып, оларды жеңді.

Perdiccas, who was already betrothed to the daughter of Antipater, attempted to marry Alexander's sister, Cleopatra, a marriage which would have given him claim to the Macedonian throne. In 322 BC, Antipater, Craterus and Antigonus all formed a coalition against Perdiccas's growing power. Soon after, Antipater would send his army, under the command of Craterus, into Asia Minor. In late 322 or early 321 BC, Ptolemy stole Alexander's body on its way to Macedonia and then joined the coalition. A force under Eumenes defeated Craterus at the battle of the Hellespont, however, Perdiccas was soon after murdered by his own generals Peithon, Seleucus, and Antigenes during his invasion of Egypt, after a failed attempt to cross the Nile. Ptolemy came to terms with Perdiccas' murderers, making Peithon and Arrhidaeus regents in Perdiccas's place, but soon these came to a new agreement with Antipater at the Treaty of Triparadisus. Antipater was made Regent of the Empire, and the two kings were moved to Macedon. Antigonus was made Strategos of Asia and remained in charge of Phrygia, Lycia, and Pamphylia, to which was added Lycaonia. Ptolemy retained Egypt, Lysimachus retained Thrace, while the three murderers of Perdiccas—Seleucus, Peithon, and Antigenes—were given the provinces of Babylonia, Media, and Susiana respectively. Arrhidaeus, the former regent, received Hellespontine Phrygia. Antigonus was charged with the task of rooting out Perdiccas's former supporter, Eumenes. In effect, Antipater retained for himself control of Europe, while Antigonus, as Strategos of the East, held a similar position in Asia. Although the First War ended with the death of Perdiccas, his cause lived on. Eumenes was still at large with a victorious army in Asia Minor. So were Alcetas, Attalus, Dokimos and Polemon who had also gathered their armies in Asia Minor. In 319 BC Antigonus, after receiving reinforcements from Antipater's European army, first campaigned against Eumenes (see: battle of Orkynia), then against the combined forces of Alcetas, Attalus, Dokimos and Polemon (see: battle of Cretopolis), defeating them all.

Диадохилердің екінші соғысы, 318316 б.з.д.

Көп ұзамай Диадохилер арасында тағы бір соғыс басталды. 318 жылдың басында Фригияның Геллеспонт облысының әкімі Арридай Кизик қаласын алуға тырысты. Антигон, Азияның стратегиясы ретінде, мұны өзінің билігіне сын ретінде қабылдап, әскерін қысқы тұлағынан шақырды. Ол Арридайға қарсы әскер жіберіп, Лидия облысының әкімі Клейтке қарсы өзі аттанды. Клейт Македонияға қашып, империяның жаңа регенті Полиперхонға қосылды. Антигонның әскері мен флотымен күшейтілген Кассандр Афинаға жүзіп келіп, Полиперхонның қаланы басып алу әрекетіне тосқауыл қойды. Афинадан Полиперхон Кассандрдың жағына шығып, Мегалополис қаласын қоршауға алды. Қоршау сәтсіз аяқталып, ол көптеген беделін және грек қалаларының көп бөлігін жоғалтып, кері шегінуге мәжбүр болды. Соңында Полиперхон сәби патша Александр IV-пен бірге Эпирге кетіп қалды. Сол жерде ол Александрдың анасы Олимпиамен бірігіп, Македонияны қайтадан басып алды. Александрдың жартылай бауыры Филипп Арридей, әйелі Эвридиканың ықпалымен Кассандрдың жағына өтіп, қашуға мәжбүр болды, бірақ Амфипольде тұтқындалды, нәтижесінде ол және оның әйелі өзін-өзі өлтірді, бұл Олимпианың тікелей ықпалымен болды делінеді. Кассандр тағы да күш жинап, Македонияны басып алды. Олимпиа өлтіріліп, Кассандр сәби патша мен оның анасын бақылауына алды. Ақырында Кассандр империяның еуропалық бөлігінде үстемдікке ие болып, Македония мен Грецияның үлкен бөлігін биледі. Осы уақытта Каппадокияда шағын әскер жинаған Эвмен Полиперхон мен Олимпианың одағына қосылды. Ол әскерін Киликиядағы Кииндадағы патшалық қазынасына алып барды, онда ол ақшаны жалдамалы әскерлерді жалдауға жұмсады. Сонымен қатар, Киликияда орналасқан 6000 Аргираспидтердің (Күміс қалқандар) және Гипаспидтердің адалдығын сақтап қалды. 317 жылдың көктемінде ол әскерін Феникияға аттандырып, Полиперхонның тапсырысымен теңіз күшін құруға кірісті. Антигон 318 жылдың қалған бөлігін өзінің позициясын нығайтуға және флотты жинауға жұмсады. Ол осы флотты (Афинадан оралған Никанордың басшылығымен) Полиперхонның флотына қарсы Геллеспонтта қолданды. Екі күндік шайқаста Никанор мен Антигон Византия маңында Полиперхонның флотын талқандады. Антигон Кіші Азияның батысындағы істерін реттегеннен кейін, үлкен әскерді бастап Эвменге қарсы аттанды. Эвмен Феникиядан шығып, шығыс провинцияларынан қолдау іздеп, әскерін шығысқа қарай жылжытты. Бұл жолы ол сәтті болды, өйткені шығыс сатраптарының көпшілігі оның ісіне қосылды (оның Сусианаға келген кезде) оның әскерін екі еседен астам көбейтті. Олар Месопотамия, Вавилония, Сусиана және Медия арқылы жүріп, бір-біріне қарсы жылжып, оңтүстік Медиядағы Параитакен еліндегі жазықта кездесті. Бұл жерде олар үлкен шайқас – Параитакен шайқасын өткізді, ол шешуші нәтижесіз аяқталды. Келесі жылы (315) олар тағы бір үлкен, бірақ шешуші емес шайқаста – Габиен шайқасында – шайқасты. Онда Антигонның әскерлерінің бір бөлігі жау лагерін тонады. Бұл олжаны сауда құралы ретінде пайдаланып, Антигон Аргираспидтерге пара берді, олар Эвменді тұтқындап, ұстап берді. Антигон Эвменді және оның бірнеше офицерін өлімге кесті. 314 жылы Антигоннан Ликия мен Каппадокияны Кассандрға, Фригияны Лисимахқа, Сирияның барлық бөлігін Птолемейге, Вавилонияны Селевкке беруді талап етті, сондай-ақ олжаланған қазынаны бөлісуді талап етті. Антигонның жалғыз жауабы – оларға соғысқа дайындалуға кеңес беру болды. Бұл соғыста Антигон Птолемей (Селевк оған қызмет етіп), Лисимах және Кассандрдың одағына қарсы тұрды. 314 жылдың наурыз айында Антигон Сирия мен Финикияға басып кірді, олар Птолемейдің бақылауында болды, және Тирді қоршауға алды. Кассандр мен Птолемей көршілес Ликия, Лидия және Ұлы Фригия провинцияларын билеген Антигонға қарсы Ассандрды (Кария сатрапы) қолдауға кірісті. Антигон 1000 талантпен Аристодемді Кассандрға қарсы жалдамалы әскерді жинауға Пелопоннеске жіберді, ол әлі де Пелопоннестің кейбір бөліктерін басқаратын Полиперхонмен одақтасты, және гректерге оларды өз жақтарына алу үшін бостандық жариялады. Сонымен қатар, ол өзінің туған інісі Птолемейді әскермен бірге Каппадокия арқылы Геллеспонтқа жіберіп, Ассандрды Лисимах пен Кассандрдан бөлді. Птолемей сәттілікке жетіп, Антигон үшін Кіші Азияның солтүстік-батысын қамтамасыз етіп, тіпті Иония/Лидияға басып кірді және Ассандрды Карияда тұтқынға алды, бірақ ол қарсыласын сатрапиясынан ала алмады. Ақырында Антигон өзінің үлкен ұлы Димитрийді Сирия мен Финикияны Птолемейден қорғау үшін қалдырып, Ассандрға қарсы өзі аттанды. Птолемей мен Селевк Египеттен басып кіріп, Газа шайқасында Димитрийді жеңді. Шайқастан кейін Селевк шығысқа кетіп, Вавилонды (өзінің бұрынғы сатрапиясын) бақылауға алды, содан кейін Александр империясының шығыс сатрапияларын бақылауға алды. Антигон Ассандрды жеңгеннен кейін, өзінің туған інілері Телеспор мен Птолемейді Кассандрға қарсы Грецияға жіберді, ол өзі Сирия/Финикияға қайтып оралып, Птолемейді ығыстырып, Димитрийді Селевкті күтуге жіберді. Антигон Птолемеймен, Лисимахпен және Кассандрмен келісімге келгенімен, ол Селевкке қарсы соғысты жалғастырып, империяның шығыс бөлігін қайтаруға тырысты. Ол 310 жылы өзі шығысқа барғанмен, Селевкті жеңе алмады (тіпті Селевктен жеңіліске ұшырады) және шығыс сатрапияларынан бас тартуға мәжбүр болды. Осы уақытта Кассандр жас патша Александр IV-ті және оның анасы Роксананы өлтірді, бұл Македонияны бірнеше ғасырлар бойы билеген Аргеад әулетінің соңы болды. Кассандр өлім туралы жарияламағандықтан, барлық генералдар өлген Александрды патша ретінде тануын жалғастырды, бірақ ерте не кеш біреуі немесе барлығы патшалыққа таласатыны анық болды. Соғыс аяқталған кезде бес Диадох қалды: Кассандр Македония мен Фессалияны биледі, Лисимах Фракияны биледі, Антигон Кіші Азия, Сирия және Финикияны биледі, Селевк шығыс провинцияларды биледі және Птолемей Египет пен Кипрді биледі. Олардың әрқайсысы патша ретінде биледі (аты жоқ).

Another war soon broke out between the Diadochi. At the start of 318 BC Arrhidaios, the governor of Hellespontine Phrygia, tried to take the city of Cyzicus. Antigonus, as the Strategos of Asia, took this as a challenge to his authority and recalled his army from their winter quarters. He sent an army against Arrhidaios while he himself marched with the main army into Lydia against its governor Cleitus whom he drove out of his province. Cleitus fled to Macedon and joined Polyperchon, the new Regent of the Empire, who decided to march his army south to force the Greek cities to side with him against Cassander and Antigonus. Cassander, reinforced with troops and a fleet by Antigonus, sailed to Athens and thwarted Polyperchon's efforts to take the city. From Athens Polyperchon marched on Megalopolis which had sided with Cassander and besieged the city. The siege failed and he had to retreat losing a lot of prestige and most of the Greek cities. Eventually Polyperchon retreated to Epirus with the infant King Alexander IV. There he joined forces with Alexander's mother Olympias and was able to re invade Macedon. King Philip Arrhidaeus, Alexander's half brother, having defected to Cassander's side at the prompting of his wife, Eurydice, was forced to flee, only to be captured in Amphipolis, resulting in the execution of himself and the forced suicide of his wife, both purportedly at the instigation of Olympias. Cassander rallied once more, and seized Macedon. Olympias was murdered, and Cassander gained control of the infant King and his mother. Eventually, Cassander became the dominant power in the European part of the Empire, ruling over Macedon and large parts of Greece. Meanwhile, Eumenes, who had gathered a small army in Cappadocia, had entered the coalition of Polyperchon and Olympias. He took his army to the royal treasury at Kyinda in Cilicia where he used its funds to recruit mercenaries. He also secured the loyalty of 6,000 of Alexander's veterans, the Argyraspides (the Silver Shields) and the Hypaspists, who were stationed in Cilicia. In the spring of 317 BC he marched his army to Phoenica and began to raise a naval force on the behalf of Polyperchon. Antigonus had spent the rest of 318 BC consolidating his position and gathering a fleet. He now used this fleet (under the command of Nicanor who had returned from Athens) against Polyperchon's fleet in the Hellespont. In a two day battle near Byzantium, Nicanor and Antigonus destroyed Polyperchon's fleet. Then, after settling his affairs in western Asia Minor, Antigonus marched against Eumenes at the head of a great army. Eumenes hurried out of Phoenicia and marched his army east to gather support in the eastern provinces. In this he was successful, because most of the eastern satraps joined his cause (when he arrived in Susiana) more than doubling his army. They marched and counter marched throughout Mesopotamia, Babylonia, Susiana and Media until they faced each other on a plain in the country of the Paraitakene in southern Media. There they fought a great battle −the battle of Paraitakene− which ended inconclusively. The next year (315) they fought another great but inconclusive battle −the battle of Gabiene− during which some of Antigonus's troops plundered the enemy camp. Using this plunder as a bargaining tool, Antigonus bribed the Argyraspides who arrested and handed over Eumenes. Antigonus had Eumenes and a couple of his officers executed. In 314 BC they demanded from Antigonus that he cede Lycia and Cappadocia to Cassander, Hellespontine Phrygia to Lysimachus, all of Syria to Ptolemy, and Babylonia to Seleucus, and that he share the treasures he had captured. Antigonus only answer was to advise them to be ready, then, for war. In this war, Antigonus faced an alliance of Ptolemy (with Seleucus serving him), Lysimachus, and Cassander. At the start of the campaigning season of 314 BC Antigonus invaded Syria and Phoenicia, which were under Ptolemy's control, and besieged Tyre. Cassander and Ptolemy started supporting Asander (satrap of Caria) against Antigonus who ruled the neighbouring provinces of Lycia, Lydia and Greater Phrygia. Antigonus then sent Aristodemus with 1,000 talents to the Peloponnese to raise a mercenary army to fight Cassander, he allied himself to Polyperchon, who still controlled parts of the Peloponnese, and he proclaimed freedom for the Greeks to get them on their side. He also sent his nephew Ptolemaios with an army through Cappadocia to the Hellespont to cut Asander off from Lysimachus and Cassander. Polemaios was successful, securing the northwest of Asia Minor for Antigonus, even invading Ionia/Lydia and bottling up Asander in Caria, but he was unable to drive his opponent from his satrapy. Eventually Antigonus decided to campaign against Asander himself, leaving his oldest son Demetrius to protect Syria and Phoenica against Ptolemy. Ptolemy and Seleucus invaded from Egypt and defeated Demetrius in the Battle of Gaza. After the battle, Seleucus went east and secured control of Babylon (his old satrapy), and then went on to secure the eastern satrapies of Alexander's empire. Antigonus, having defeated Asander, sent his nephews Telesphorus and Polemaios to Greece to fight Cassander, he himself returned to Syria/Phoenica, drove off Ptolemy, and sent Demetrius east to take care of Seleucus. Although Antigonus now concluded a compromise peace with Ptolemy, Lysimachus, and Cassander, he continued the war with Seleucus, attempting to recover control of the eastern reaches of the empire. Although he went east himself in 310 BC, he was unable to defeat Seleucus (he even lost a battle to Seleucus) and had to give up the eastern satrapies. At about the same time, Cassander had young King Alexander IV and his mother Roxane murdered, ending the Argead dynasty, which had ruled Macedon for several centuries. As Cassander did not publicly announce the deaths, all of the various generals continued to recognize the dead Alexander as king, however, it was clear that at some point, one or all of them would claim the kingship. At the end of the war there were five Diadochi left: Cassander ruling Macedon and Thessaly, Lysimachus ruling Thrace, Antigonus ruling Asia Minor, Syria and Phoenicia, Seleucus ruling the eastern provinces and Ptolemy ruling Egypt and Cyprus. Each of them ruled as kings (in all but name).

Вавилон соғысы, 311309 б.з.д.

Вавилон соғысы – б.з.д. 311 және 309 жылдар аралығында Диадохия патшалары Антигон I Монофтальм мен Селевк I Никатор арасында болған қақтығыс. Оның нәтижесінде Селевк I Никатор жеңіске жетті. Бұл соғыс Ұлы Александр империясын қайта құру мүмкіндігіне нүкте қойды, және бұл Ипсус шайқасында нақтыланды.

Диадохилердің төртінші соғысы, б.з.д.

Птолемей өзінің билігін Эгей теңізі мен Кипрге дейін кеңейтті, ал Селевк Александр империясының шығысындағы кең аумақтарды бекіту үшін шығысқа сапар шекті. Антигон Грекияны қайтадан бағындыру үшін ұлы Димитрийді жіберіп, соғысты жаңартты. 307 жылы ол Афинаны алды, Кассандрдың наместнигі Фаларонның Димитрийін қуды да, қаланы қайтадан бос деп жариялады. Димитрий енді Птолемейге назар аудара бастады, Кипрді басып алып, Саламис шайқасында Птолемей флотын жеңді. Осы жеңістен кейін Антигон мен Димитрий тәж киді, олардан кейін Птолемей, Селевк, Лисимах және, ақыры, Кассандр келді. 306 жылы Антигон Мысырға шабуыл жасауға тырысты, бірақ дауылдар Димитрийдің флотына оған көмек жеткізуге кедері келтірді, сондықтан ол үйіне қайтуға мәжбүр болды. Кассандр мен Птолемей әлсірегенін, ал Селевк әлі де Шығыста билік жүргізіп жатқанын ескере отырып, Антигон мен Димитрий назарын Родосқа бұрды, ол б.з.д. 305 жылы Димитрийдің әскерлерімен қоршауға алынды. Аралға Птолемей, Лисимах және Кассандр әскерлері келді. Соңында родостар Димитриймен келісімге келді: олар Антигон мен Димитрийді барлық жаулардан қорғайтын болды, бірақ олардың үлкен одақтасы Птолемейге қарсы шықпайтын еді. Птолемей Родостың құлауын болдырмағандығы үшін «Құтқарушы» (Soter) атағын алды, бірақ жеңіс ақыры Димитрийдікі болды, себебі ол Грекияда Кассандрға шабуыл жасауға толыққанды мүмкіндік алды. 304 жылдың басында Кассандр Саламисті алды және Афинаны қоршауға алды. Афиналықтар Антигон мен Димитрийден көмек сұрады. 303 жылдың көктемінде Димитрий Пелопоннеске әскерін бастап, Сикион мен Коринф қалаларын басып алды, содан кейін Арголиде, Ахаяда және Аркадияда жорық жүргізіп, Пелопоннес солтүстігі мен орталығын Антигонидтер лагеріне қосты. 303–302 жылдары Димитрий грек қалаларын барлық жаулардан (әсіресе Кассандрдан) «қорғау» үшін өзі мен әкесін президенттер етіп жаңа Грек лигасы, Коринф лигасының құрды. Осы апаттарға байланысты Кассандр бейбітшілік сұрады, бірақ Антигон талаптарын қабылдамады, ал Димитрий Фессалияға басып кірді, онда ол Кассандрмен шешілмейтін шайқастарда күресті. Бірақ енді Кассандр одақтастарынан көмек шақырды, Анатолияға Лисимах шабуыл жасады, Димитрийді Фессалиядан кетуге және әскерін Кіші Азияға, әкесіне көмектесуге мәжбүр етті. Кассандрдың көмегімен Лисимах Батыс Анатолияның көп бөлігін басып алды, бірақ жақын арада (б.з.д. 301 ж.) Ипс шамасында Антигон мен Димитрий оны оқшаулатты. Осы жерде Селевк шешуші араласу жасады, ол Лисимахты апаттан құтқарып, Ипс шайқасында Антигонды толық жеңді. Антигон шайқаста қаза тауып, Димитрий Грекияға қашып, билігінің қалдықтарын сақтап қалуға тырысты. Лисимах пен Селевк Антигонның Азиядағы аумақтарын бөлісті, Лисимах Кіші Азияның батысын, ал Селевк қалғанын алды, Киликия мен Ликиядан басқа, олар Кассандрдың бауыры Плейстархқа берілді.

Ptolemy had been expanding his power into the Aegean and to Cyprus, while Seleucus went on a tour of the east to consolidate his control of the vast eastern territories of Alexander's empire. Antigonus resumed the war, sending his son Demetrius to regain control of Greece. In 307 he took Athens, expelling Demetrius of Phaleron, Cassander's governor, and proclaiming the city free again. Demetrius now turned his attention to Ptolemy, invading Cyprus and defeating Ptolemy's fleet at the Battle of Salamis. In the aftermath of this victory, Antigonus and Demetrius both assumed the crown, and they were shortly followed by Ptolemy, Seleucus, Lysimachus, and eventually Cassander. In 306, Antigonus attempted to invade Egypt, but storms prevented Demetrius' fleet from supplying him, and he was forced to return home. Now, with Cassander and Ptolemy both weakened, and Seleucus still occupied in the East, Antigonus and Demetrius turned their attention to Rhodes, which was besieged by Demetrius's forces in 305 BC. The island was reinforced by troops from Ptolemy, Lysimachus, and Cassander. Ultimately, the Rhodians reached a compromise with Demetrius – they would support Antigonus and Demetrius against all enemies, save their great ally Ptolemy. Ptolemy took the title of Soter ("Savior") for his role in preventing the fall of Rhodes, but the victory was ultimately Demetrius's, as it left him with a free hand to attack Cassander in Greece. At the beginning of 304, Cassander managed to capture Salamis and besieged Athens. Athens petitioned Antigonus and Demetrius to come to their aid. In the spring of 303, Demetrius marched his army into the Peloponnese and took the cities of Sicyon and Corinth, he then campaigned in Argolis, Achaea and Arcadia, bringing the northern and central Peloponnese into the Antigonid camp. In 303–302 Demetrius formed a new Hellenic League, the League of Corinth, with himself and his father as presidents, to "defend" the Greek cities against all enemies (and particularly Cassander). In the face of these catastrophes, Cassander sued for peace, but Antigonus rejected the claims, and Demetrius invaded Thessaly, where he and Cassander battled in inconclusive engagements. But now Cassander called in aid from his allies, and Anatolia was invaded by Lysimachus, forcing Demetrius to leave Thessaly and send his armies to Asia Minor to assist his father. With assistance from Cassander, Lysimachus overran much of western Anatolia, but was soon (301 BC) isolated by Antigonus and Demetrius near Ipsus. Here came the decisive intervention from Seleucus, who arrived in time to save Lysimachus from disaster and utterly crush Antigonus at the Battle of Ipsus. Antigonus was killed in the fight, and Demetrius fled back to Greece to attempt to preserve the remnants of his rule there. Lysimachus and Seleucus divided up Antigonus's Asian territories between them, with Lysimachus receiving western Asia Minor and Seleucus the rest, except Cilicia and Lycia, which went to Cassander's brother Pleistarchus.

Македония үшін күрес, 298285 б.з.д.

Келесі он бес жылға жуық уақыттың оқиғалары Македонияны бақылау үшін жасалған түрлі интригалардың айналасында өрілді. Кассандр б.з.д. 298 жылы қайтыс болды, ал оның ұлдары Антипатр мен Александр әлсіз патшалар болып шықты. Үлкен ағасымен жанжалдасып, Александр V Димитрийді шақырды, ол Кипр, Пелопоннес және Эгей теңізінің көптеген аралдарын бақылауында ұстаған, сондай-ақ Кассандрдың ағасынан және Эпир патшасы Пиррден Киликия мен Ликияны жылдам басып алған еді. Пирр Амбракияның шекаралық аймағын басып алуға аралассан кейін, Димитрий шабуыл жасап, Александрды өлтіріп, Македонияны өзіне қаратып алды (б.з.д. 294). Деметрий Грекияның құрлықтағы аймақтарын бекітіп алғанда, оның шет аймақтарын Лисимах (Батыс Анатолияны қайтарып алған), Селевк (Киликияның көп бөлігін басып алған) және Птолемей (Кипр, Киликияның шығысын және Ликияны қайтарып алған) жаулап алды. Көп ұзамай, Лисимах пен Пирр одағының қолдауымен Македонияда көтеріліс болды, нәтижесінде Димитрий Македониядан қуылды, олар патшалықты бөлісіп алды. Деметрий Грекияны ұлы Антигон Гонатасқа қалдырып, б.з.д. 287 жылы шығысқа жорық жасады. Бастапқыда сәттілікке жеткенімен, Деметрий ақырында Селевкке түсіп қалды (б.з.д. 286), екі жылдан кейін өзін-өзі улап өлді.

Лисимах пен Селевк күресінде, б. з. б. 285281

Лисимах пен Пирр Антигон Гонатты Фессалия мен Афинадан қууға бірігіп әрекет еткенімен, Деметрий тұтқындалғаннан кейін көп ұзамай аралары ажырасып, Лисимах Пиррді Македониядан ығыстырып шығарды. Династиялық тартыстар Мысырды да шарлады, онда Птолемей үлкен ұлы Птолемей Кераунды емес, кіші ұлы Птолемей Филадельфті мұрагер етіп белгіледі. Кераун Селевкке қашып кетті. 282 жылы ең үлкен Птолемей бейбіт түрде қайтыс болды, ал Филадельф оның орнына отырды. 282 жылы Лисимах өзінің ұлы Агатоклді өлтірді, бұл оның екінші әйелі Арсинояның ықпалымен болған болуы мүмкін. Агатоклдың әйелі Лисандра Селевкке қашып өтті. Селевк өзінің ұлы Антиохты Азиялық иеліктерінің билеушісі етіп тағайындағаннан кейін, Лидиядағы Корпедий шайқасында Лисимахты жеңіп, өлтірді. Селевк Лисимахтың Еуропалық жерлерін бағындыруды жоспарлады, бірақ 281 жылы Фракияға келгеннен кейін, Птолемей Кераун оны түсініксіз себептермен өлтірді.

Галлдық шабуылдар мен біріктіру, 280-275 б.з.д.

Птолемей Керан Македонияны ұзақ билемеді. Лисимахтың өлімі Македония патшалығының Дунай шекарасын жабайы шабуылдарға ашық қалдырды, көп ұзамай галл тайпалары Македония мен Грекияны тонап, Кіші Азияға шабуыл жасады. Птолемей Керанды шабуылдаушылар өлтірді, бірнеше жылдық қаостан кейін Деметрийдің ұлы Антигон Гонат Македонияның билеушісі болды. Азияда Селевкідің ұлы Антиох I де кельт шабуылдаушыларын жеңіп, Анатолияның орталығында, Фригияның шығыс бөлігінде олардың құрметіне Галатия деп аталған аймаққа қоныстандырды. Александрдың өлімінен шамамен елу жыл өткен соң, белгілі бір тәртіп орнатылды. Птолемей Мысыр, оңтүстік Сирия (Коэле-Сирия деп белгілі) және Кіші Азияның оңтүстік жағалауындағы түрлі аймақтарды биледі. Антиох империяның Азия аймақтарын басқарды, ал Македония мен Грекия (Аэтолия лигасынан басқа) Антигонның билігіне көшті.