Адамгершілік белсенділер, саяси көзқарастары үшін түрмеге қамалғандар – «сенімдің тұтқыны». Amnesty International ұйымының тарихы, мақсаты мен анықтамасы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Тұрмыстық ерекшеліктері, сенімдері немесе оның зорлықсыз білдірілуі үшін түрмеге қамалған кез келген адам.
Anyone imprisoned for their demographics, beliefs, or the nonviolent expression thereof
Ар-ождан тұтқыны – бұл нәсілі, сексуалдық бағдары, діні немесе саяси көзқарасы үшін түрмеге жабылған адам. Бұл термин сондай-ақ өз санасымен байланысты сенімдерін зорлықсыз білдіргені үшін түрмеге жабылған немесе қуғынға ұшыраған адамдарға да қатысты. Көбінесе Amnesty International халықаралық адам құқықтары ұйымымен байланысты, бұл терминді алғаш рет сол ұйымның негізін қалаушы Питер Бененсон 1961 жылдың 28 мамырында Лондонның "The Observer" газетінде жариялаған "Естен кеткен тұтқындар" атты мақаласында қолданған.
A prisoner of conscience (POC) is anyone imprisoned because of their race, sexual orientation, religion, or political views. The term also refers to those who have been imprisoned or persecuted for the nonviolent expression of their conscientiously held beliefs. Most often associated with the human rights organisation Amnesty International, the term was coined by that organisation's founder Peter Benenson in a 28 May 1961 article ("The Forgotten Prisoners") for London newspaper The Observer.
Анықтама
1961 жылы 28 мамырда "Обсерватор" газетінде жарияланған ағылшын заңгері Питер Бененсонның "Естен кеткен тұтқындар" мақаласы "Амнестияға шақыру 1961" науқанын бастады және алғаш рет "ар-ождан тұтқыны" терминін енгізді. Осы бір жылдық науқанның басты мақсаты, Бененсон мен шағын топ жазушылар, ғалымдар мен заңгерлер, соның ішінде бейбітшілік үшін белсенді квакер Эрик Бейкер, бүкіл әлем бойынша ар-ождан тұтқындарын анықтау және оларды босату үшін науқан жүргізу болды. 1962 жылдың басында бұл науқан тұрақты ұйымға айналу үшін жеткілікті қоғамдық қолдау алды және Amnesty International деп аталды. 1995 жылы Amnesty International Бененсонның бастапқы анықтамасын өзгертіп, "этностық, жыныстық бағдары, гендерлік немесе басқа да жеке басын анықтауына байланысты кемсітушілік себептермен бостандықтарынан айырылған" адамдарды қосты, ал "нақты жек көрушілікті жақтаған" адамдарды алып тастады. Бұл Алексей Навальныйдың ар-ождан тұтқыны мәртебесінің 2021 жылдың ақпан айында жойылуына әкелді, себебі 2007 және 2008 жылдары иммигранттар туралы айтқан пікірлері Amnesty International тарапынан "жек көруге ұқсас сөздер" деп бағаланды. Amnesty International Алексей Навальныйды сипаттау үшін бұл терминді қолдану төңірегінде туған даудан кейін "ар-ождан тұтқыны" терминіне қатысты жалпы көзқарасын қайта қарастыратындығын жариялады. "Біздің көзқарасымыз бастапқы кезең ретінде, адамды тек өткендегі әрекеттеріне байланысты ар-ождан тұтқыны ретінде белгілеуден бас тартуға бағытталды" және Навальный "қайтадан ар-ождан тұтқыны ретінде тағайындалды" делінген мәлімдемеде. Британдық заң бойынша Amnesty International саяси ұйым ретінде танылып, салықтан босатылған қайырымдылық мәртебесінен айырылды. Осы мәселені шешу үшін 1962 жылы тұтқындар мен олардың отбасыларын қолдау үшін "Қудаланғандар қоры" құрылды. Кейіннен бұл атау "Ар-ождан тұтқындарына көмек қоры" деп өзгертілді және қазір ол Ұлыбританиядағы және бүкіл әлемдегі ар-ождан тұтқындарына көмек пен оңалту гранттарын беретін жеке және тәуелсіз қайырымдылық ұйымы болып табылады. Amnesty International құрылғаннан бері үкіметтерге ар-ождан тұтқыны деп санайтын адамдарды босатуға үгіп келеді. Ал үкіметтер, керісінше, Amnesty International анықтаған нақты тұтқындардың шын мәнінде Amnesty мәлімдеген негізде ұсталғанын жоққа шығарады; олар бұл тұтқындар өз елдерінің қауіпсіздігіне нақты қауіп төндіреді деп мәлімдейді. "Ар-ождан тұтқындары" ұғымы 1964 жылы Оңтүстік Африкада Нельсон Манделаның түрмеге қамалуы кезінде даулы мәселеге айналды. Ол 1962 жылы африкалық жұмысшылардың ереуілін қоздырғаны үшін бес жылға бас бостандығынан айырылды. Бұл жағдай Ривония сотынан кейін Манделаның Оңтүстік Африка режиміне қарсы күреске шығуына әкелді. Бұл өзгеріс 1964 жылы бүкіл әлем бойынша талқылауға айналды және Amnesty International мүшелері арасында сауалнама жүргізілді. Көпшілігі негізгі ережеге сай әрекет етуді жөн көрді: ар-ождан тұтқындары – зорлық-зомбылықты қолданбаған немесе қолдамаған адамдар. Бұл сөз тіркесі қазір саяси талқылауларда саяси тұтқынды сипаттау үшін кеңінен қолданылады, Amnesty International бұл жағдайды нақты қабылдады ма, жоқ па, дегенге қарамастан, алайда бұл сөз тіркесінің саяси тұтқыннан өзгеше мағынасы мен анықтамасы бар.
The article "The Forgotten Prisoners" by English lawyer Peter Benenson, published in The Observer on 28 May 1961, launched the campaign "Appeal for Amnesty 1961" and first defined a "prisoner of conscience". The primary goal of this year long campaign, founded by Benenson and a small group of writers, academics and lawyers, including Quaker peace activist Eric Baker, was to identify individual prisoners of conscience around the world and then campaign for their release. In early 1962, the campaign had received enough public support to become a permanent organization and was renamed Amnesty International. In 1995, Amnesty International changed Benenson's original definition to include people "deprived of their liberty for discriminatory reasons relating to their ethnicity, sexuality, gender, or other identity", and to exclude people who have "advocated hatred". This caused Alexei Navalny's status as a POC to be rescinded in February 2021 due to comments he made on migrants in 2007 and 2008 which Amnesty International regarded as "hate speech". Amnesty International announced "a review of its overall approach to the use of the term 'Prisoner of Conscience'", following the controversy surrounding the use of the term to describe Alexei Navalny, stating, "[a]s an initial interim step, our approach has been refined to not exclude a person from designation as a Prisoner of Conscience solely based on their conduct in the past", and that Navalny has been "re designate[d]" as a Prisoner of Conscience. Under British law, Amnesty International was classed as a political organisation and therefore excluded from tax free charity status. To work around this, the "Fund for the Persecuted" was established in 1962 to receive donations to support prisoners and their families. The name was later changed to the "Prisoners of Conscience Appeal Fund" and is now a separate and independent charity which provides relief and rehabilitation grants to prisoners of conscience in the UK and around the world. Amnesty International has, since its founding, pressured governments to release those persons it considers to be prisoners of conscience. Governments, conversely, tend to deny that the specific prisoners identified by Amnesty International are, in fact, being held on the grounds Amnesty claims; they allege that these prisoners pose genuine threats to the security of their countries. The concept of "prisoners of conscience" became a controversy around Nelson Mandela's imprisonment in South Africa 1964. He had initially been adopted as a prisoner of conscience in 1962, when he was sentenced to five years in jail for inciting a strike of African workers. This was reversed after the Rivonia Trial showed that Mandela now had turned to violently opposing the South African regime. The reversal evolved in 1964 into a worldwide debate and a poll among the members of Amnesty International. The overwhelming majority decided to maintain the basic rule, that prisoners of conscience are those who have not used or advocated violence. The phrase is now widely used in political discussions to describe a political prisoner, whether or not Amnesty International has specifically adopted the case, although the phrase has a different scope and definition than that of political prisoner.