Масқұлықтан айырылған аналардың қозғалысы: Іріктеу және салдары

Кіріспе

Коммерциялық емес ұйым

Міндеттер

MADD веб-сайтына сәйкес, "Мас адамдарға қарсы аналардың миссиясы – мас күйде көлік жүргізуді тоқтату, есірткілік заттарды қолданып көлік жүргізумен күресуге көмектесу, осы зорлық қылмыстарының құрбандарына қолдау көрсету және жасөспірімдердің ішімдік ішуіне жол бермеу". Жалпы, MADD түрлі салаларда қатаң саясатты қолдайды, соның ішінде қандағы алкогольдің рұқсат етілмейтін мөлшері 0,08% немесе одан төмен болуы және ДУИ жасағандарға қатаң жазалар қолдану, оның ішінде міндетті түрме жазасы, алкоголизмді және басқа да алкогольге тәуелділікті емдеу, қозғалтқышты іске қосуды бақылайтын құрылғылар және жүргізуші куәлігінен айыру; ең төменгі заңды ішу жасын 21 жаста ұстау; және заң бойынша мас күйде көлік жүргізу фактісі бойынша сотталғандардың барлығына алкогольді тексеруге арналған қозғалтқышты іске қосуды бақылайтын құрылғыларды міндетті түрде орнату. MADD-тің негізін қалаушы Кандис Лайтнер 1985 жылы ұйымнан кетіп қалды. Сол жылы Стиви Уондер "Қызыл киімдегі әйел" фильмінің саундтрегіне "Мас болғанда көлік жүргізбеңіз" әнін қосты, ол MADD-қа сілтеме жасап, оның саяси ұстанымдарын түйіндеді. 2002 жылы The Washington Times газеті хабарлағандай, Лайтнер MADD "мен қалағаннан немесе күткеннен әлдеқайда көп тыйым салушылыққа ұмтылып отыр" деді. Мен MADD-ті алкогольмен айналысу үшін емес, мас күйде көлік жүргізу мәселесін шешу үшін құрдым". Автор Сьюзан Чивер және SAGE әлеуметтік проблемалар энциклопедиясы MADD-ті тыйым салу қозғалысының бір көрінісі деп санайды. MADD "алкогольдік сусындарға салықты айтарлықтай арттыруды қолдайды, бұл алкогольдің дұрыс пайдаланылмауынан туындаған қоғамдық шығындарды өтеудің бір жолы ретінде қарастырылады".

Тарих

1980 жылдың 3 мамырында 13 жасар Карим Лайтнер Калифорния штатының Фэр-Окс қаласында Сансет және Нью-Йорк даңғылдарында мас күйдегі жүргізушінің соққысынан қаза тапты. Жүргізуші, жақында тағы бір мас күйдегі көлік қақтыруы үшін ұсталған 46 жастағы адам, Каримнің денесін оқиға орнында қалдырды. Ұйым ең үлкен жетістігін 1984 жылғы федералды заң – Ұлттық ең төменгі ішу жасының заңы қабылдануымен иеленді. Бұл заң алкогольді сатып алу және иеленудің ең төменгі жасын 21 жасқа көтермеген штаттар үшін федералдық санкцияны (федералдық тас жол қаражатының 5%-дан, кейін 10%-ға дейін) енгізді. 1987 жылы АҚШ Жоғарғы Соты «Оңтүстік Дакота – Доль» ісінде заңды қолдағаннан кейін, барлық штаттар мен Колумбия округі 1988 жылға дейін қажетті түзетулер жасады (бірақ Пуэрто-Рико мен Гуам енгізбеді). 2010 жылдың шілдесінде Гуам ішу жасын 21 жасқа көтерді. 1985 жылы Лайтнер MADD ұйымының бағытын өзгерткеніне наразылық білдіріп, ұйымдағы лауазымын тастады. 1988 жылы Кентукки штатындағы 71-ші тас жолда мас күйдегі жүргізуші қарама-қарсы бағытта келе жатып мектеп автобусына соқтығысты. Осыдан кейін болған өртте 27 адам қаза тауып, ондаған адам жарақат алды. «Кэроллтон автобусы апаты» деп аталған бұл оқиға 1958 жылы Кентуккиде болған басқа автобус апатына теңестіріліп, АҚШ тарихындағы ең қасіретті автобус апаты болып саналды. Апаттан кейін құрбандардың бірнеше ата-анасы MADD ұйымының жұмысына белсенді түрде қатысып, біреуі ұлттық президент болды. 1990 жылы MADD Канада ұйымы Торонтолық белсенді Джон Бейтстің төрағалығымен құрылды. 1994 жылы «Philanthropy Chronicle» басылымы қайырымдылық және коммерциялық емес ұйымдардың танымалдылығы мен сенімділігін зерттеген ең ірі зерттеудің нәтижелерін жариялады. Зерттеу көрсеткендей, MADD 100-ден астам американдық қайырымдылық ұйымының арасында «ең танымал қайырымдылық/коммерциялық емес ұйым» атанды, 12 жастан асқан американдықтардың 51%-ы MADD үшін «Сүйемін» және «Көп ұнайды» деген баға берді. MADD 1991 жылы мас күйде көлік жүргізуге қарсы штаттардың прогресін бағалайтын алғашқы «Штаттарды бағалау» есебін жариялады. Осы күнге дейін есеп тағы төрт рет жаңартылды. 1999 жылы MADD ұлттық директорлар кеңесі ұйымның миссиясына кәмелетке толмағандардың ішімдік ішуін алдын алу мәселесін қосуға бірауыздан дауыс берді. 2002 жылы MADD «Сегіз пунктілік жоспарын» жариялады. Ол төмендегілерден тұрды:
Мас күйдегі жүргізуді болдырмау жөніндегі ұлттық күш-жігерді қайта жандандыру. Мас күйде (DWI) / әсер етуімен (DUI) жүргізуді күшейту, әсіресе жиі және көпшілікке жарияланған салауаттылықты тексеру бекеттерін пайдалану. Барлық штаттарда міндетті түрде қауіпсіздік белбеулерін пайдалану туралы заңдарды қабылдау. Жоғары тәуекелге ұшырайтын жүргізушілерге бағытталған қатаң және жан-жақты санкцияларды енгізу. Жол қозғалысы қауіпсіздігі үшін арналған ұлттық қор құру. Кәмелетке толмағандардың ішімдік ішуін азайту. Сыраға салынатын акциздік салықты спирттік ішімдіктерге салынатын салық деңгейіне дейін көтеру. Сот бақылау бағдарламаларын жандандыру. 2006 жылдың қараша айындағы баспасөз хабарламасында MADD «Мас күйдегі көлік жүргізуді жою кампаниясын» бастады: бұл АҚШ-та мас күйдегі көлік жүргізуді жоюға бағытталған төрт пунктілік жоспар, ол қазіргі технологияны (мысалы, алкогольді тұтануды блоктау құрылғылары), ақылды автомобильдердегі жаңа технологияны, құқық қорғау органдарын және халықтық белсенділікті пайдаланады. 2002 жылы MADD ұлттық президенті Милли И. Уэбб болды. Ол 2010 жылдың маусымында зейнеткерлікке шығып, оның орнына 2007 жылдан бері Сьюзан Г. Коменнің бас директоры болған Кимберли Эрл келді. Эрл 2012 жылдың қаңтарында Санфорд денсаулық сақтау қорының жаңа президенті, Эдит Санфорд сүт безі қатерлі ісігі қорының президенті болды. Дебби Уэйр оны MADD-тің бас директоры болып алмастырды. 2019 жылы MADD Бразилия құрылды.

On May 3, 1980, Carime Lightner, a 13 year old girl, was killed by a drunken hit and run driver at Sunset and New York Avenues in Fair Oaks, California. The 46 year old driver, who had recently been arrested for another DUI hit and run, left Carime's body at the scene. The group had its greatest success with the enacting of a 1984 federal law, the National Minimum Drinking Age Act, that introduced a federal penalty (a 5%—later raised to 10%—loss of federal highway dollars), for states that did not raise the minimum legal age for the purchase and possession of alcohol to 21. After the United States Supreme Court upheld the law in the 1987 case of South Dakota v. Dole, every state and the District of Columbia made the necessary adjustments by 1988 (but not the territories of Puerto Rico and Guam). In July 2010, Guam did raise its drinking age to 21. In 1985, Lightner objected to the shifting focus of MADD, and left her position with the organization. In 1988, a drunk driver traveling the wrong way on Interstate 71 in Kentucky caused a head on collision with a school bus; twenty seven people died and dozens more were injured in the ensuing fire. Known as the Carrollton bus disaster, it equaled another bus crash in Kentucky in 1958 as the deadliest bus crash in U. S. history. In the aftermath, several parents of the victims became actively involved in MADD and one became its national president. In 1990, MADD Canada was founded with Toronto activist John Bates as chair. In 1994, The Chronicle of Philanthropy released the results of the largest study of charitable and non profit organization popularity and credibility. The study showed that MADD was ranked as the "most popular charity/non profit in America of over 100 charities researched with 51% of Americans over the age of 12 choosing 'Love' and 'Like A Lot' for MADD". MADD released its first "Rating the States" report, grading the states in their progress against drunk driving, in 1991; as of this date, the report has been released an additional four times. In 1999, MADD's National Board of Directors unanimously voted to change the organization's mission statement to include the prevention of underage drinking. In 2002, MADD announced its "Eight Point Plan". This consisted of:
Resuscitating the nation's efforts to prevent impaired driving. Increasing driving while intoxicated (DWI)/driving under the influence (DUI) enforcement, especially the use of frequent, highly publicized sobriety checkpoints. Enacting primary enforcement seat belt laws in all states. Creating tougher, more comprehensive sanctions geared toward higher risk drivers. Developing a dedicated National Traffic Safety Fund. Reducing underage drinking. Increasing beer excise taxes to the same level as those for spirits. Reinvigorating court monitoring programs. In a November 2006 press release, MADD launched its 'Campaign to Eliminate Drunk Driving': this is a four point plan to eliminate drunk driving in the United States using a combination of current technology (such as alcohol ignition interlock devices), new technology in smart cars, law enforcement, and grass roots activism. MADD's national president was Millie I. Webb in 2002. He retired in June 2010 and was replaced by Kimberly Earle, who had been CEO of Susan G. Komen for the Cure since 2007. Earle left to become the president of a new foundation of Sanford Health in January 2012, the Edith Sanford Breast Cancer Foundation. Debbie Weir replaced her as MADD's CEO. In 2019, MADD Brazil was founded.

Қаржыландыру

2006 жылғы Обама Кобёрн Федералды қаржыландырудың жауапкершілігі мен ашықтығы туралы заңға сәйкес, MADD 2000 қаржы жылында федералды үкіметтен 56 814 доллар, ал 2001 және 2006 қаржы жылдары арасында барлығы 9 593 455 доллар қаражат алды. 1994 жылы Money журналында хабарланғандай, телемаркетингшілер MADD үшін 38 миллион доллардан астам қаражат жинап, оның дерлік жартысын комиссия ретінде алып қалды. Бұл қарым-қатынас бүгінге дейін жалғасуда. 2001 жылы Worth журналы MADD-ді "100 ең үздік қайырымдылық ұйымының" бірі деп тізімдеді. 2005 жылы USA Today Американың қайырымдылық институты MADD рейтингісін "C" деңгейінен "D" деңгейіне төмендеткенін хабарлады. Институт MADD өзінің көптеген қаржы жинау шығындарын "білім беру шығындары" деп санайтынын және оның кірісінің 58%-ға дейін Институттың қаржы жинау және басқару деп есептеген шығындарға жұмсалғанын атап өтті. Charity Navigator 2013 қаржы жылында MADD-ге қаржылық рейтинг бойынша 100 балдық шкаладан 63,53, ал есеп беру және ашықтық бойынша 96,00 балл берді. MADD сол жылы өзінің барлық шығындарының 24,4%-ын қаржы жинауға жұмсағанын хабарлады.

Іс-әрекеттер мен сын-пікірлер

2002 жылдың желтоқсанында маскүнемдікпен көлік жүргізуді қылмыстан босатуды қолдаған Радли Балко MADD саясатының тым басым болып бара жатқанын айтты. "Әділеттілік үшін айту керек, MADD мас күйде көлік жүргізудің қауіптілігі туралы хабардарлықты арттырғаны үшін мақтауға лайық. 1980 жылдан бері қаза болғандардың азаюына МADD-тың қоғамдық пікірталас тудыруға жасаған табандылығы себеп болды, сол кезде Кенди Лайтнер өзінің қызы мас күйдегі жүргізушінің салдарынан қаза тапқаннан кейін бұл ұйымды құрған", - деп жазды Балко. "Бірақ MADD – бұл бюрократия, және де үлкен бюрократия. Оның жылдық бюджеті 45 миллион доллар, оның 12 миллионы жалақы, зейнетақы және әлеуметтік төлемдерге жұмсалады. Бюрократия оңай өзгермейді, тіпті олар шешуге арналған мәселелер өзгергеннің өзінде де." CharityWatch MADD-қа "C−" бағасын қойды.

Мас күйде көлік жүргізу туралы заңдар

MADD қандағы алкогольдің заңды шегін 0,10-дан 0,08-ге дейін төмендету үшін белсенді түрде лоббилік жұмыс жүргізді. 2000 жылы бұл стандарт Конгресс тарапынан қабылданып, 2004 жылға қарай әрбір штаттың заңдық шегі 0,08 BAC құрады. MADD Canada максималды заңды BAC шегін 0,05 деп талап етті. MADD-тің көптеген жетекшілері төмендетілген шекті қолдағанмен, MADD АҚШ-та 0,05 заңдық шекті талап еткен жоқ.

Жәбірленушілердің соққы панельдері

MADD құрбандарға әсер ету панельдерін (VIP) пайдалануды қолдайды, онда судьялар мас күйде көлік жүргізу салдарынан зардап шеккендердің немесе олардың туыстарының өмірлік тәжірибелерін тыңдауды ДУИ қылмыскерлерінен талап етеді. 2010 жылы MADD VIP-лерден 5 547 693 доллар алды; осы табыстың көп бөлігі қатысушылардың ерікті түрде берген сыйлықтарынан түсті, себебі кейбір штаттар заңмен бекітілмеген бағдарламалар үшін қылмыскерлерден ақы алуға рұқсат бермейді. Калифорния және Джорджия сияқты басқа штаттарда қатысу үшін ақы төлеу міндетті. Калифорнияда бұл ақы округке байланысты 25-тен 50 долларға дейін, ал Джорджияда – 50 долларға тең. АҚШ-тың Массачусетс сияқты кейбір штаттары барлық қылмыстардың құрбандарына, соның ішінде мас күйде көлік жүргізудің құрбандарына, сот шешімі шығарылғанға дейін құрбандықтарға әсер ету туралы мәлімдеме жасауға мүмкіндік береді, осылайша судьялар мен прокурорлар тиімді жазаны анықтағанда құрбандықтарға тиген әсерді ескере алады. Бұл баяндамалар көбінесе эмоционалды, толық және нақты болып келеді, ДУИ және алкогольге байланысты апаттардың трагикалық, теріс салдарларына назар аударады. Джон Говард қоғамының мәліметінше, кейбір зерттеулер көрсеткендей, құрбандықтарға өздерінің сезімдерін білдіруге және куәлік беруге рұқсат ету олардың психологиялық жағдайына оң әсер етеді, жазылу процесіне көмектеседі және қылмыстық әділет жүйесіне қанағаттану сезімін арттырады. Нью-Мексикода жүргізілген зерттеу көрсеткендей, көп рет қылмыс жасағандар VIP-ді қарсылықпен қабылдайды. Мұндай қылмыскерлердің болашақта қайтадан қылмыс жасау ықтималдығы жоғары.

Grand Theft Auto ойыны

2008 жылдың 29 сәуірінде MADD Grand Theft Auto IV видео ойынына сын айтып, өндірушілерге "қатты көңіл көшірдік" деген мәлімдеме жасады. MADD ESRB-ді ойынға ересектерге арналған рейтинг беруге шақырды. Олар сондай-ақ өндірушіге (Rockstar) "қоғамға деген жауапкершілік сезімі болмаса, кемінде мас күйде көлік жүргізудің миллиондаған құрбандары мен зардап шеккендерге құрмет ретінде" таратуды тоқтатуды қарастыруды ұсынды. Grand Theft Auto IV-де ойыншылар мас күйде көлік жүргізе алады, бірақ бұл басқаруды қиындатады. Ойын ойыншыға көлік жүргізудің орнына такси шақыруды ұсынады, ал кейіпкер мас күйде көлік жүргізудің зиянды екенін әзілдеп айтады. Бұған немқұрайлы қараса, салдары болады: егер ойыншы мас күйде көлік жүргізіп бара жатқанда полиция болса, ойыншы дереу іздеп алынады.

Қандағы алкоголь мөлшері

MADD-тың ықпалына дейін, мас күйде көлік жүргізу заңдары қауіптілікті ескере отырып, алкогольдің әсерімен көлік құралын басқаруды – яғни, "алкогольдің ықпалында болуды" – қылмыстық құқық бұзушылық деп қарастырды; денедегі алкоголь мөлшері осы әсердің куәсі болатын. Ол кезде белгіленген деңгей – көбінесе 0,15% – нашарлау емес, маскүнемдіктің белгісі ретінде қарастырылатын. MADD-тың ықпалының нәтижесінде, барлық 50 штат .08% немесе одан жоғары алкоголь деңгейімен көлік жүргізуді қылмыстық құқық бұзушылық деп жариялаған заңдарды қабылдады. Радли Балко, мас күйде көлік жүргізу шектеулеріне қарсы. MADD-тың 8 тармақты жоспарының 7-тармағы – "араққа салынатын акциздік салықты дистилляцияланған спиртке салынатын салық деңгейіне теңдету".

Спиртпен тұтануды тұйықтау құрылғылары

Сонымен қатар, MADD барлық жаңа автомобильдерге спирттік демді сырғытпалы тұтану құрылғыларын орнатуды ұсынды. Newsday газетінің Том Инканталупо былай деп жазды: "Топтың мәлімдемесіне сәйкес, барлық жаңа автомобильдерге алкогольді тұйықтағыш құрылғылар зауыттан орнатылған күйі жеткізілуі керек. "Адамдардың бүгінгі таңда мас күйде көлік жүргізуді жалғастыруының басты себебі – олардың мұндай мүмкіндігі бар", - деді MADD президенті Глинн Бирч Вашингтон қаласынан өткен баспасөз конференциясында.

Ресторандар лобби тобы – Американдық Сусындар Институтының өкілі Сара Лонгуэлл MADD-тың тұтану құрылғыларын орнату туралы ұсынысына жауап ретінде былай деді: "Бұл құрылғыны орнату кампаниясы мас күйде көлік жүргізуді жоюға бағытталған жоқ, ол жүргізу алдындағы орташа мөлшердегі алкоголь тұтынуды тоқтатуға бағытталған. 40 миллион америкалық, алкоголь ішіп, жауапкершілікпен көлік жүргізетін азаматтар осыған наразы болуы керек". Ол сондай-ақ: "Көптеген штаттарда мас болудың белгілі бір деңгейі (0,05%) заңмен белгіленген, және сіз қай штаттан өтетініңізге қарай құрылғыны реттеуге мүмкіндік жоқ. Сонымен қатар, жауапкершілік мәселелерін және көлікті жасөспірімдермен бөлісуді ескерсек, алдын ала белгіленген шекті шамамен 0,02%-ға дейін төмендетуге болады. Бұл, іс жүзінде, толерантсыздық саясаты болады" деп атап өтті. Калифорния Автокөлік Департаменті жасаған зерттеуде "құрылғылар кейбір жағдайларда кейбір құқық бұзушылар үшін тиімді, бірақ барлық жағдайларда барлық құқық бұзушылар үшін емес деген қорытынды жасалды. Нақтырақ айтқанда, тұтану құрылғылары орнатылған кезде жақсы нәтижелер байқалады, бірақ соттың бұйрығымен орнатылған құрылғылар қайталап ДУИ жасағандар үшін де тиімді болуы мүмкін, тіпті егер барлық құқық бұзушылар оған сәйкес келмесе де. Калифорнияның әкімшілік бағдарламасы, онда қайталап ДУИ жасағандар шектеулі жүргізу құқығын алу үшін құрылғыны орнатады, сонымен қатар ДУИ оқиғаларының азаюымен байланысты. Бірінші рет мас күйде көлік айдаған және қандағы алкоголь деңгейі жоғары болғандар үшін бұл ереже тиімді емес сияқты".