Кіріспе

Англиялық дәрігер, Чарльз Дарвиннің әкесі Роберт Уоринг Дарвин (30 мамыр 1766 – 13 қараша 1848) – ағылшын медициналық дәрігері, бүгінде табиғатты зерттеуші Чарльз Дарвиннің әкесі ретінде ең жақсы танымал. Ол ықпалды Дарвин-Уэдгуд отбасының мүшесі болған.

Өмірбаян

Дарвин Личфилд қаласында дәрігер Эразм Дарвин мен оның бірінші әйелі Мэри Говардтың ұлы болып дүниеге келді. Ол өзінің әкесінің інісі, Роберт Уэринг Дарвин (1724–1816) құрметіне аталды, ол үйленбеген адам еді. 1770 жылы анасы қайтыс болды, ал оған қарау үшін жалданып келген Мэри Паркер әкесінің сүйіктісі болды және Эразмға екі заңды емес қыз тудырды. 1783 жылы Дарвин Эдинбург университетінде медицинаны оқуға түсті, онда химия профессоры Джозеф Блэкпен бірге тұрған. Содан кейін әкесі оны бірнеше айға Нидерландыдағы Лейден университетіне жіберді, ол 1785 жылдың 26 ақпанында онда медицина докторы ғылымын қорғады. Оның Лейдендегі диссертациясы әсерлі болды және «Философиялық еңбектерде» жарияланды, бірақ оған әкесі көмектескен болуы мүмкін. Эдинбургте Роберт Дарвин бірнеше көрнекті ғалымдардан, соның ішінде Джон Уокерден білім алды. 1788 жылдың 21 ақпанында Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды.

Мансап

1787 жылы, 21 жасқа толмаған кезде, Дарвин Шропшир графтығының Шрусбери қаласында тәжірибесін бастады. Отбасы мүшелерінің айтуынша, оны әкесі әкеліп, 20 фунт стерлинг беріп, "Қажет болғанда маған хабарла, жіберемін" деген, сосын оның ағасы тағы 20 фунт стерлинг жіберген, осылай ол қажетін шешкен. Ол бойы ұзын, жіңішке жас жігіт болатын. Веллингтондағы кітап сатушының әйелі, ауруға шалдыққанда, аудандық аурухананың дәрігері бірнеше күнге сапарға кеткенде, қауіпті жағдайға түскенде, Дарвин шақырылды. Дәріханашы ешқандай ақпарат бермегендіктен, ол өзі емдеуді шешуге мәжбүр болды. Әйел қайтыс болды, және қай дәрігер кінәлі екендігі туралы дау туды. Дарвин асыққан түрде екінші дәрігер оны дұрыс емес аурудан емдегенін көрсететін памфлет жариялады. Осылай оның атағы артты, ал екінші дәрігер басқа жерге көшіп кетті. Алты айдың ішінде Дарвиннің "40-50 шамасында науқасы болды", екі жылдың ішінде үлкен тәжірибе жинады. Екі-үш жыл бойы ол Сент-Джонс-Хиллде тұрды, содан кейін "Кресентке" көшіп барды. Кейінірек Дарвин памфлетті асыққандықпен жазғанына өкініп, барлық данасын сатып алып, өртеп жіберді. Анасы мен әпкесінен қалған аз мұрасымен Дарвин тұрғын үй салуға инвестиция жасады, Шрусберидегі бірнеше ғимараттың меншігін сатып алып, жалға алудан табыс тапты. Ол Трент және Мерси каналының ірі акционері болды, сондай-ақ Томас Телфорд салған Лондоннан Холихедке дейінгі жолға инвестиция салды, бұл Өнеркәсіптік революцияның инфрақұрылымының бір бөлігі болды. Эразм Дарвин жақын досы Жосия Веджвудпен келісімге келді, оның ұлы Роберт, оны асырай алғанда, Веджвудтың сүйікті қызы Сузаннаға үйленеді. Жосия 1795 жылдың қаңтар айында қайтыс болып, Сузаннаға 25 000 фунт стерлинг қалдырды. Сол кезде Роберт Дарвинның жағдайы орнықты, олар 18 сәуірде 1796 жылы үйленді. Олардың тұңғыш қызы Марианна "Кресентте" дүниеге келді. Роберт Дарвин Северн өзеніне қарап тұратын жерді сатып алып, 1800 жыл шамасында онда үлкен қызыл кірпіштен салынған үй салдырды, оны Тау деп атады, олардың қалған балалары да сол жерде дүниеге келді. Ол үлкен бақты ұнатып, оны сәндік ағаштармен және бұталармен толықтырды, сондай-ақ жеміс ағаштарын өсіруде үлкен жетістікке жетті. 1.88 метрлік (6 фут 2 дюйм) алып адам, ол 153 кг (336 фунт, 24 тас) салмаққа жеткенде салмағын өлшеуді тоқтатқан. Ол өзінің күймешісін барып тұрған үйлердің едендерін тексеруге міндеттеді, сондай-ақ оған күймеге кіру үшін арнайы тас баспалдақтар жасалды. Ол Эдинбургте алған тәжірибесін жоғары бағалап, ұлы Чарльзды сонда оқуға жіберді. Бастапқыда ол ұлын "Бигл" кемесімен сапарға қатысуға рұқсат бермеді, бірақ оны көндірді.

Ғылыми еңбектері

Роберт Дарвин адамдар көздерін қозғалмай ұстауға тырысқанда да, кішкентай көз қозғалыстары жасалатынына алғашқы эмпирикалық дәлелдер келтірді. Ол мұны түсті стимулдардың кейінірек пайда болатын бейнелерін зерттеген кезде анықтады, онда адам түсті шеңберге назар аударуға тырысқанда, жақын орналасқан ақ қағаз фонында анық жиек пайда болатынын байқады. Ол "көздің тұрақсыздығы салдарынан шаршаған торлықтың бір бөлігі ақ қағазға түседі" деген қорытындыға келді.