Кіріспе

Пунэ қаласындағы тарихи бекініс, Үндістан. Шаньвар Вада – Үндістанның Пунэ қаласындағы тарихи бекініс. 1732 жылы салынған, ол 1818 жылға дейін Маратха империясының Пешваларының негізгі резиденциясы болды. Маратха империясының күшеюімен сарай 18 ғасырда Үндістан саясатының орталығына айналды. Бекініс 1828 жылы себепсіз болған өрт салдарынан көп бөлігі қирады, бірақ сақталған құрылыстар қазір туристік объекті ретінде күтіліп келеді.

Құрылыс

Шаттрапати Шахудың премьер-министрі Пешва Баджи Рао I 1730 жылдың 10 қаңтарында өзінің резиденциясының негізін салтанатты түрде қалады. Ол маратхи тіліндегі «шанивар» (сенбі) және «вада» (кез келген тұрғын үй кешенін білдіретін жалпы термин) сөздерінен алынған «Шанивар Вада» деп аталды. Тегі Джуннар ормандарынан, тас Чичвад карьерлерінен, ал әк Джеджуридің әк белдеулерінен әкелінді. Шаниварвада 1732 жылы 16 110 рупийлік құнмен аяқталды, ол сол кезде өте үлкен сома болатын. Ашылу рәсімі 1732 жылдың 22 қаңтарында, тағы да сенбі күні, ерекше ырысқа толы күн деп есептеліп, діни ғұрыптар бойынша өтті. Кейін Пешвалар бекініс қабырғалары, бастиондар мен қақпалар, сот залдары және басқа да ғимараттар, сондай-ақ фонтандар мен су қоймалары сияқты бірнеше қосымшалар жасады. Қазіргі уақытта периметрлік бекініс қабырғасында бес қақпа және тоғыз бастион мұнарасы бар, олар бастапқы ғимараттардың негіздерін қамтитын бақ кешенін қоршап тұрады. Ол Мула-Мута өзенінің жанында, Касба-Пет ауданында орналасқан.

Сарайлар

Сарайдағы маңызды ғимараттарға Торлья Раянча Диванхана (маратхи: ең үлкен патшаның сарайлық қабылдау залы, Баджи Рао I дегенді білдіреді), Наачача Диванхана (Би залы) және Джуна Арса Махал (Ескі айна залы) кіреді. Ғимараттар 1828 жылы өртеніп қирағандықтан, бекіністің тұрғын аумақтарының ғана сипаттамалары сақталған. Ғимараттардың барлық мемлекеттік залдарында өте әдемі ойылған терек аркалары, төбелерді тіреп тұрған, суру (кипарис) ағашының діңгелерінен жасалған сәнді көз жасты терек бағаналары болған. Төбелер әдемі терек өрнектерімен, ою-өрнектелген лозалармен және гүлдермен жабылған. Төбеден тамаша шыны шамдар ілінген. Едендер жоғары сапалы жылтыратылған мәрмәрмен қапталған, мозаика үлгісінде орнатылып, қымбат парсы кілемдерімен безендірілген. Қабырғаларда индуистік эпостар – Рамаяна және Махабхаратадан көріністер бейнеленген. Ғимараттарды Шиварам Кришна, Деваджи Сутар, Кондаджи Сутар, Морарджи Патарват Бходжаража (Джайпурдан келген инкрустация шебері) және Рагхо (суретші) сияқты танымал қолөнершілер жобалап, салған. Шаниварвада кешенінің жеті қабаттан тұрғандығы айтылады. Ең жоғарғы қабатта Пешваның Мегхадамбари деп аталатын резиденциясы орналасқан. Одан 17 шақырым қашықтықтағы Аландидегі Жнянешвар ғибадатханасының мұнарасын көруге болыпты.

Су бұлағы

Бұл кешенде лотос пішіндес әсерлі фонтан болды: Хазари Каранже (Мың саптаманың фонтаны). Ол нәресте Пешва Савай Мадхавраоның ләззаты үшін салынған. Ол он алты жапырақшадан тұратын лотос ретінде жобаланған; әр жапырақшада он алты саптама болған, ал аркасы сексен фут биіктікте болған. Бұл сол заманғы ең күрделі және әсем фонтан еді. 18 ғасырдағы Маратха теңіз флотының адмиралы Шримант Анандрао Рудражирао Дулап Мор 1791 жылы Шаниварвадаға келгенде оны "өте сәнді" деп сипаттады. "Мұнда бір уақытта жүз биші билей алады. Бір бұрышта мәрмәрден жасалған Ганапати мүсіні орналасқан, ал сарайдың екі жағында фонтан мен гүлзар бар."

Танымал мәдениет

2008 жылы Шанивар Вада "The Amazing Race Asia 3" бағдарламасында көрсетілді. Ойын барысында әр командадан бір қатысушы Вада ішінде 50 адам киген фета (тұмба) ішінде дұрысын табуға тиіс болды. 2014 жылы "Рама Мадхав" атты маратхи тарихи драмасында пайда болды. Шанивар Вада 2015 жылы шыққан "Бажырау Мастани" хинди тарихи фильмінде көрсетілді. Шанивар Вада 2019 жылы шыққан "Панипат" хинди тарихи фильмінде де пайда болды. Шанивар Вада 2019 жылы "Colors Marathi" арнасындағы "Свамини" маратхи телесериалында көрсетілді, онда Мумбаи фильм қалашығында Шанивар Ваданың үлкен декорациясы салынды.