Джедедая Стратт: Англия өнеркәсібінің тарихындағы тұлға
Jedediah Strutt
Джедедая Стратт (1726-1797): ағылшын өнеркәсіпші, Derby Rib тоқыма машинасының авторы. Рифленген шұлықтар өндірісін дамытты, тоқыма өнеркәсібіне үлкен үлес қосты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын өнеркәсіпшісі (1726–1797)
English industrialist (1726 1797)
Джедедая Струт (1726 – 7 мамыр 1797) немесе, өзінің жазуынша, Джедидая Струт – Англияның Белпер қаласынан шыққан шұлық тоқушы және мақта илеуші. Струт пен оның қайын інісі Уильям Вуллат шұлық тоқу станогіне реңді шұлықтарды өндіруге мүмкіндік беретін қосымша құрылғыны жасады. Олардың машинасы «Дерби Риб» станогі деп аталды және оның өндірісіндегі шұлықтар тез танымал болды.
Jedediah Strutt (1726 – 7 May 1797) or Jedidiah Strutt – as he spelled it – was a hosier and cotton spinner from Belper, England. Strutt and his brother in law William Woollat developed an attachment to the stocking frame that allowed the production of ribbed stockings. Their machine became known as the Derby Rib machine, and the stockings it produced quickly became popular.
Ерте өмір
Ол 1726 жылы Дербиширдегі Альфретон қаласының жанындағы Оңтүстік Нормантон елді мекенінде шаруа отбасында дүниеге келген. 1740 жылы Финдернде дөңгелек шеберлігіне оқушы болып істеген. 1754 жылы ол туысынан аз ғана мал басын мұра етіп алды және 1755 жылы Дербиширде Элизабет Вуллатқа үйленді. Ол Блэкуэллге көшіп, туысынан мұра болған шаруашылыққа ие болды, сонымен қатар Денбиден Белпер және Дербиге көмір тасымалдаумен айналысатын кәсіпті дамытты.
He was born in South Normanton near Alfreton in Derbyshire into a farming family in 1726. In 1740 he became an apprentice wheelwright in Findern. In 1754 he inherited a small stock of animals from an uncle and married Elizabeth Woolatt in 1755 in Derbyshire. He moved to Blackwell where he had inherited a farm from one of his uncles and, in addition developed a business carrying coal from Denby to Belper and Derby.
Дерби қабырғасы
Струттың қайын інісі Уильям Вуллат Локкодан мистер Роперді жұмысқа алды, ол реңді шұлықтар тоқуға арналған шұлық тоқыма станогіне қосымша құрылғы туралы идея ұсынған еді. Ол бір-екі үлгі жасап, достарына көрсеткен, бірақ идеясын дамытуға ынтасы (және капиталы) жетпеді. Вуллат Струттпен ақылдасып, Струт атты сатып, Роперге өнертабысы үшін 5 фунт төледі. Струт пен Вуллат бұл құрылғыны пайдалы машинаға айналдырып, 1759 жылы патент алды. Олардың машинасы "Дерби Риб" машинасы деп аталды, ал оның өндірісіндегі шұлықтар тез танымал болды. Мақта жібекке қарағанда арзан, ал жүнге қарағанда ыңғайлырақ болды, бірақ сұраныс ұсыныстан әлдеқайда асып түсті.
Strutt's brother in law, William Woolatt, employed one Mr. Roper of Locko who had produced an idea for an attachment to the stocking frame to knit ribbed stockings. He had made one or two specimens which he showed to his friends, though he lacked the interest (and the capital) to develop his idea. Woolatt conferred with Strutt, who sold a horse and paid Roper £5 for his invention. Strutt and Woolatt turned the device into a viable machine and took out a patent in 1759. Their machine became known as the Derby Rib machine, and the stockings it produced quickly became popular. Cotton was cheaper than silk and more comfortable than wool but demand was far exceeding supply.
Мақта өңдеу зауыттары
Струт пен тағы бір спинер, Сэмюэл Нид, шамамен 1768 жылы Нотингемге келген Ричард Аркрайтпен таныстырылды және ат күшімен жұмыс істейтін тегірменді пайдаланып, онда өзінің спиннингтік станогын орнатты, бірақ бұл қанағаттандырмайтын қуат көзі болды. Дербиде Джон Ломбе су қуатын пайдаланып, сәтті жібек илеу зауытын салған. Струт пен Нид Аркрайтқа қосылып, Кромфордта мақта фабрикасын салды, осыдан кейін Аркрайттың су станогы деп аталды. Бұл әлемдегі алғашқысы болып, өнеркәсіптік революцияның басталуын білдірді. Струт 1777 жылы Белпердегі алғашқы диірмені үшін жер сатып алды, ол сол кезде каркас тоқымашылар мен шеге жасаушылардың шағын ауылы болды. 1781 жылы ол Милфорд Бриджі маңындағы Макейндегі ескі балқыту пешін Уолтер Мэзерден сатып алды. Белпер 1778 жылы, ал Милфорд 1782 жылы ашылды. Олардың әрқайсысы үшін ол жұмысшылардың берік үйлерінің ұзын қатарын салды, және екеуі де қазір Дервент аңғарындағы диірмендердің Бүкіләлемдік мұрасының бір бөлігі болып табылады. Уақыт өте келе Белперде сегіз Струтт диірмені пайда болды, онда он тоғызыншы ғасырдың ортасына қарай 10 000 адам тұратын және округтің екінші ірі қаласы болды.
Strutt and another spinner, Samuel Need, were introduced to Richard Arkwright who had arrived in Nottingham in about 1768, and set up his spinning frame there using horse power to run the mill, but this was an unsatisfactory power source. In Derby, John Lombe had built a successful silk spinning mill using water power. Strutt and Need joined Arkwright in the building of a cotton mill at Cromford, using what was henceforth called Arkwright's water frame. This was the first of its kind in the world, marking the beginning of the Industrial Revolution. Strutt bought land in 1777 for his first mill in Belper, which at that time was a hamlet of framework knitters and nail makers. In 1781 he bought the old forge at Makeney by Milford Bridge from Walter Mather. Belper opened in 1778 and Milford in 1782. For each he built long rows of substantial worker's houses and both are now part of the Derwent Valley Mills World Heritage Site. In time there would be eight Strutt mills at Belper which would grow to a population of 10,000 by the mid nineteenth century and be the second largest town in the county.