Джеймс Соуэрби: Британдық ботаник-суретші және минералог

Кіріспе

Британдық ботаникалық суретші және минералог (1757–1822)

Джеймс Соверби (21 наурыз 1757 – 25 қазан 1822) – ағылшын табиғатты зерттеуші, суретші және минералог. «Жаңа Голландия ботаникасының үлгісі» немесе «Ағылшын ботаникасы» сияқты жарияланған еңбектерге оның егжей-тегжейлі және әдемі суреттері үлкен үлес қосты. Табиғи тарих саласындағы еңбектерінде жарық түстер мен түсінікті мәтіндерді пайдалану – оқырмандар қатарын кеңейту мақсатында жасалған.

Өмірбаян

Джеймс Соверби Лондонның Ламбет қаласында туды, оның ата-анасы Джон мен Арабелла есімді болған. Гүл суретшісі болуға шешім қабылдаған ол алғашқы жұмысын Уильям Кертиспен бірге бастады, оның «Флора Лондиненсисін» суреттеді. Соверби Корольдік академияда өнерді оқыды және Ричард Райттың шәкірті болды. Ол Энн Бретингэм Де Карлға үйленді, олардың үш ұлы болды: Джеймс Де Карл Соверби (1787–1871), Джордж Бретингэм Соверби I (1788–1854) және Чарльз Эдвард Соверби (1795–1842) – Совербилер отбасы, табиғатты зерттеушілер. Оның ұлдары мен немерелері оның бастаған зор көлемді жұмысын жалғастырды, ал Соверби есімі табиғи тарихты суреттеумен байланысты болды. Совербиге алғашқы тапсырмасы осы саладағы беделін арттырды, себебі ботаник Л’Эртье де Брутелл оны өзінің «Геранлогия» монографиясы және екі кейінгі еңбегі үшін суреттер жасауға шақырды. Ол сондай-ақ жаңа баспа түрін шығарып жатқан Уильям Кертистің назарына ілікті. Британдық ботаника журналының алғашқы томдарында оның елу алты суреті жарияланды. 1790 жылы ол бірнеше ірі жобаның біріншісін бастады: 36 томдық «Ағылшын ботаникасы» еңбегі келесі 23 жылда жарық көрді, онда 2592 қолмен боялған гравюралар болды және ол «Совербидің ботаникасы» деп аталды. Осы жұмыста көптеген өсімдіктер алғаш рет ресми түрде жарияланды, бірақ олардың авторитеті Джеймс Эдвард Смит жазған, бастапқыда авторлық құқығы көрсетілмеген мәтінге қатысты болды. Жұмысты оның ұлы Джеймс де Карл Соверби жалғастырды, ол 1835 жылы бірінші басылым аяқталғанға дейін көбінесе түссіз 204 суреттен тұратын қосымша жиынтықты жариялады. 1865 жылға дейін басқа авторлар қосымша суреттер қосты, олардың саны 2999-ға жетті. Совербинің өнерін әлі де өмірдің алғашқы түрлерінен ерекшелендіргені – мысалы, Смит ұсынған мыңдаған өсімдіктер немесе оның жеке зерттеулері сияқты табиғи тарих нысанындағы ғылымды енгізу болды. Субъектілерді мұқият сипаттау, үлгілер мен зерттеулерден алынған мәліметтер, Рококо кезеңінің кітаптары мен галереяларын көркейтін гүл суреттерінен өзгеше болды. Соверби бау-бақшаға және табиғат әлеміне қызығушылық танытатын аудиторияға тартымды және қолжетімді шығармалар жариялау арқылы үлкен қызығушылық тудыруды көздеді. Талантты қолмен боялған гравюралар жаңа ғылым салаларын зерттеушілер үшін де аса құнды болды. Оның коллекциясын көрсету үшін үйінің артқы жағында бөлме жабдықталды, оған Корольдік қоғамның президенті Джозеф Бэнкс және Чарльз Фрэнсис Гревилл келіп, бұл ресми емес мекемеге көмектесті. Көп ізделіс тудырған экспонаттың бірі, үлгілер алу үшін жиі бөлшектелген Йоркшир метеориті болды; ол 1795 жылы табылған және жиналған, бұл алғашқы жазылған ағылшын метеориті еді.

James Sowerby was born in Lambeth, London, his parents were named John and Arabella. Having decided to become a painter of flowers his first venture was with William Curtis, whose Flora Londinensis he illustrated. Sowerby studied art at the Royal Academy and took an apprenticeship with Richard Wright. He married Anne Brettingham De Carle and they were to have three sons: James De Carle Sowerby (1787–1871), George Brettingham Sowerby I (1788–1854) and Charles Edward Sowerby (1795–1842), the Sowerby family of naturalists. His sons and theirs were to contribute and continue the enormous volumes he was to begin and the Sowerby name was to remain associated with illustration of natural history. An early commission for Sowerby was to lead to his prominence in the field when the botanist L'Hértier de Brutelle invited Sowerby to provide the plates for his monograph, Geranologia, and two later works. He also came to the notice of William Curtis, who was undertaking a new type of publication. Early volumes of the first British botany journal, The Botanical Magazine, contained fifty six of his illustrations. In 1790, he began the first of several huge projects: a 36 volume work, English Botany that was published over the next 23 years, contained 2,592 hand coloured engravings and became known as Sowerby's Botany. An enormous number of plants were to receive their first formal publication within this work, but the authority for these came from the initially unattributed text written by James Edward Smith. The work was continued by his son, James de Carle Sowerby who published a further set of 204 plates, mostly uncoloured until the end of the first edition in 1835. Further plates were added by other hands up to 1865 ending with plate number 2,999. It was the inclusion of science in the form of natural history, such as the thousands of botanicals supplied by Smith or his own research, that distinguished Sowerby's art from early forms of still life. This careful description of the subjects, drawing from specimens and research, was in contrast to the flower painting of the Rococo period found illuminating the books and galleries of a select audience. Sowerby intended to reach an audience whose curiosity for gardening and the natural world could be piqued by publishing the attractive and more affordable works. The appealing hand coloured engravings also became highly valued by researchers into the new fields of science.</blockquote> become the foundation of a museum. The addition of a room at the rear of his residence, housing this collection, was to see visits from the president of the Royal Society, Joseph Banks, and Charles Francis Greville who also lent to the informal institution. A much sought exhibit, one that was frequently chipped for samples, was the Yorkshire meteorite; this was sighted and collected in 1795, the first recorded English meteorite.

Мұра

Джеймстің шөбересі, зерттеуші және натуралист Артур де Карл Соверби отбасылық дәстүрді жалғастырып, Британ мұражайына, Шанхай және Вашингтон қалаларындағы мұражайларға көптеген үлгілер ұсынды. Оның құрметіне бірнеше өсімдіктер таксондарының аты қойылды, оның ішінде: 1798 жылы См. (Sm.) Asparagaceae тұқымдасына жататын Sowerbaea туысы, 1814 жылы Dum. Cours. Лилия тұқымдасына жататын (мүмкін) Sowerbea туысы, және 1840 жылы D. Dietr. (Liliaceae тұқымдасына жататын) (мүмкін) Soberbaea туысы. Соңында, 1938 жылы Svensk Bot. Tidskr. 32-томның 118-бетінде Джон Аксель Наннфелдт Pyronemataceae тұқымдасына жататын Sowerbyella саңырауқұлақтар туысын жариялады.