Кіріспе

Мая қала мемлекеті Паленкеден 583-604 жылдар аралығында билеген патшайым Йол Икʼнал, сондай-ақ Леди Кан Ик және Леди Кʼаналь Икʼнал (7 қараша 604 күні қайтыс болды) – Мая қала мемлекеті Паленкеден патшайым. Ол 583 жылдың 23 желтоқсанында таққа отырып, өліміне дейін билік етті.

Отбасы

Йоль Икʼнал – Паленкедегі ең ұлы патша Кʼиних Жанааб Пакал І-нің әжесі немесе арғы әжесі болған. Ол Паленке әулетінің негізін қалаушы Кʼукʼ Бахлам І-нің ұрпағы еді және ол өзінің ізашары Кан Бахлам І қайтысынан кейін бір жыл ішінде билікке келді. Ол жазылған майя тарихындағы алғашқы әйел билеуші және Майя тарихынан белгілі, толық патшалық атақ алған санаулы әйел билеушілердің бірі болды. Ол өте ерекше жағдайларға байланысты таққа отырған болуы керек, аталған жағдайлардың толық мәліметтері бізге жеткен жоқ. Паленке билеген екі әйелдің бірі ол болды, екіншісі – оның қызы немесе немересі Сак Кʼукʼ. Ол, әлде Кан Бахламның қарындасы, немесе одан да ықтимал, еркек мұрагер қалдырмаған қызы болған болуы мүмкін. Оның күйеуі немесе ұлы – Жаңаб Пакал еді.

Билік

Йоль Икʼнал билігі тұсында Паленке Классикалық дәуірдегі екі үлкен Майя державасының бірі – Калакмулдан маңызды жеңіліс көрді. Бұл шайқас 599 жылдың 23 сәуірінде болды, бірақ Йоль Икʼнал тағы бірнеше жыл билік етіп, 604 жылы қайтыс болды. Жеңіліске ұшырағаннан кейін Паленке өзінің саяси тәуелсіздігін сақтап қалғанға ұқсайды, бірақ Йоль Икʼнал Калакмулдың ажавына салық төлеуге мәжбүр болған болуы мүмкін. 611 жылға дейін Йоль Икʼнал немесе оның ізбасары Калакмулдың үстемдігіне қарсы сәтті көтерілген деген деректер бар. Археолог Мерл Грин Робертсон Паленкедегі 20-шы ғибадатхананың астындағы күмбезді мазар – Йоль Икʼнал патшайымының қабірі болуы мүмкін деп санайды.