Кіріспе

Корольдік флот адмиралы (1786–1860)

Адмирал сэр Чарльз Джон Нейпир (6 наурыз 1786 – 6 қараша 1860) – британдық теңіз офицері. Корольдік флоттағы алпыс жылдық қызметі 1812 жылғы соғыс, Наполеон соғыстары, Сирия соғысы және Қырым соғысында, сондай-ақ Либералды соғыстарда португалиялық флотқа қолбасшылық етуді қамтыды. Темір кемелерді дамытумен айналысқан инноватор және Корольдік флотта гуманистік реформаны қолдаушы, ол сонымен қатар либералды парламент мүшесі ретінде саясатқа белсенді қатысты және Виктория дәуірінің басында халыққа ең көп танымал теңіз офицері болды.

Француз революциялық және Наполеон соғыстары

Ол 1799 жылы 16 зеңбірекке ие шлюпта мичман болды, бірақ 1800 жылдың мамырында, ол барлық экипажымен бірге жоғалып кеткенге дейін оны тастап кетті. Одан кейін ол сэр Джон Борлаз Уорреннің флагмандық кемесінде қызмет етті. Содан кейін, 1802 жылдың қарашасында капитан Уильям Хосттың басқаруындағы фрегатқа ауысты. Келесі жылы ол Эгиптьенге сапармен Сент-Хеленаға кемелер конвойын сүйемелдеп, содан кейін Англия арнасында және Франция жағалауында болды. (Кейінірек, капитан Чарльз Флиминг оны мичман ретінде жаман қарым-қатынас жасады деп сезінген Нейпир, сол офицерге дуэльге шақырды, бірақ олардың екіншілері арқылы ақырында татуласты.) 1804–1805 жылдары ол Булонға көшуден бұрын Mediator кемесінде қысқа уақыт қызмет етті. 1805 жылдың 30 қарашасында лейтенант болып тағайындалды. Ол тағайындалды және 1806 жылдың 13 наурызында адмирал Уорреннің басқаруындағы эскадрилья француздық Маренго (80 зеңбірек) және Бель-Пуль (40 зеңбірек) кемелерін басып алған Батыс Индияда болды. Уорренмен бірге үйге оралғаннан кейін, ол 1807 жылы Батыс Индияға оралды және 30 қарашада командир болып тағайындалды. Ол бұрын француздық каперлік кеме болған 16 зеңбірекке ие бригтің уақытша командирі болып тағайындалды. 1808 жылдың тамызында ол 18 зеңбірекке ие бриг-шлюптың капитаны болды және оның құрамында француздық шлюп Дилигентпен (18 зеңбірек) Антигуа жанында қызу шайқасқа қатысты, онда оның жамбасын зеңбірек оғы сындырып жіберді. 1809 жылдың сәуір айында Нейпир Кариб теңізіндегі Мартиника аралын басып алуға қатысты, содан кейін үш француздық желілік кемесін қууда ерекше көзге түсті, кішкентай Recruit кемесін өте жақсы басқарды, осының арқасында британдықтар француздық флагмандық кеме Д'Оутпулды басып алды. Осының нәтижесінде ол капитан болып тағайындалды және қысқа уақытқа басып алынған 74 зеңбірекке ие желілік кеменің басқаруын алды. Оның шені 1809 жылдың 22 мамырында расталды, бірақ ол конвойды сүйемелдеп бара жатқан фрегаттың уақытша капитаны ретінде үйге келгенде жартылай жалақыға ауыстырылды. Жартылай жалақымен ол Эдинбург университетінде біраз уақыт оқыды. Нейпир, әлі де жартылай жалақымен, Португалияға үш туысын көру үшін барды (барлығы Веллингтон армиясында полковниктер болып қызмет етті, олардың бірі Чарльз Джеймс Нейпир, Синдтің болашақ жаулаушысы). Ол Бусако шайқасына қатысып, оның барысында өзінің туысы Чарльздың өмірін құтқарды және өзі жараланды. 1811 жылы ол 32 зеңбірекке ие фрегаттың капитаны болып тағайындалды және сэр Эдвард Пеллоудың басшылығымен Жерорта теңіз флотында қызмет етіп, жаудың теңіз қатынасын бұзды. Оның ең маңызды ерліктерінің бірі - 1813 жылы корсарлардың ықтимал панасы болған Понза аралын басып алу. 1813 жылы ол негізінен француз және испан Жерорта теңізі жағалауында жұмыс істейтін 36 зеңбірекке ие фрегаттың басқаруын алды.

Америка соғысы және "Жүз күн"

Наполеон 1814 жылы жеңілгеннен кейін, Нейпер мен оның кемесі Солтүстік Америка жағалауына ауыстырылды, онда АҚШ-пен 1812 жылғы соғыс әлі де жалғасып жатқан еді, енді вице-адмирал сэр Александр Кокрейн басқарды. Чесапик шығанағындағы науқанда ол тамыз айында Потомак өзенімен Александрияға (Американың ұлттық астанасының оңтүстік-шығысына) экспедицияға қатысты. Вашингтонды өртегеннен және Бладенсбург шайқасынан кейін бірнеше күн өткен соң, генерал-майор Роберт Росс пен контр-адмирал сэр Джордж Кокберннің қол астында келді. Ол капитан Джеймс Александр Гордонның жанында екінші болып тұрды. Британдық эскадрильяға өзенмен 50 миль (80 км) жоғары қарай жүруге 10 күн кетті, осы уақытта Вашингтон қаласы өртенгеннен кейін болған дауыл мен торнадодан көп зақым көрді. Бірақ 1814 жылдың 28 тамызында бомбалауға тырыспас бұрын, олар солтүстік жағалаудағы Вашингтон фортын басып алды, американдықтар шабуылға дейін оны жарды. Александрия қаласы кепіл төлеп бас берді, ал ондағы кемелер тәркіленді. Эскадрилья өзеннің төменгі ағысына қарай американдықтардың жиі шабуылдарына қарамастан, олжасын алып, сәтті кері қайтты. Осы кезде Нейпер мойнынан жараланды. Одан кейін ол 1814 жылдың 12-14 қыркүйегінде адмиралдар Кокран мен Кокберннің басшылығымен 16 әскери кемемен Балтимор қаласына жасалған шабуылда ерекше көзге түсті. HMS Euryalus 13-ші күні таңертең басталған Патапско өзенінің Солтүстік-Батыс тармағындағы қаланы қорғаған Форт МакГенриді бомбалауға қатысты. Сонымен қатар, 12-ші күні генерал Росс өзінің полкімен бірге қалаға шығыстан шабуыл жасау үшін Солтүстік Пойнтке шықты. Ол сол күні Норт-Пойнт шайқасында Мэриленд милициясының бригадалық полкімен кездеспей тұрып, қысқаша шайқаста қаза тапты, оған генерал Джон Стрикер басшылық етті. Түнде жараланғандарға көмектескеннен кейін, полковник Артур Брук басқаратын полктер 20 000 әскер мен 100 артиллериямен қарсылас америкалықтардың қамалдарынан тыс жерде күтті, ескі Луденшлагер төбесінде (қазіргі Хэмпстед төбесі, батыс Паттерсон паркінде) теңіз күштері фортты бағындырып, шығыс жақтанғы қамалдарға шабуыл жасау үшін өзенмен жоғары көтерілгенше күтті. Шабуылдың шешуші кезеңі түн ортасынан кейін басталды, Нейпердің басшылығымен ұзын қайықтардағы британдық күш, шабуылға арналған бағаналарды алып, өзеннің орталық немесе паромдық тармағымен (қазіргі Балтимор қаласының оңтүстік бөлігіндегі Бруклин және Фэрфилд аудандары, сондай-ақ Энн Арундел округі) форттың батысына қарай артқы жағынан шабуылдауға тырысты. Бірақ олар жағаға шығар алмай тұрып, Форт МакГенри мен батыстағы екі кішігірім форттың, Ковингтон және Бабокт батареяларының оқтарына түсті. Британдықтар артиллерия мен ракеталармен қарсылық көрсетті. (Бұл шайқасты қауіпсіз қашықтықтан бақылаған Джорджтаун заңгері және ақыны Фрэнсис Скотт Кей, бұрын британдық армия дезертирлерін түрмеге жапқан үшін тұтқындалған Уильям Бинсті босатуға тырысқан, "Форт МакГенриді қорғау" өлеңін жазуға шабыттанды, ол кейін "Жұлдызды ту" әніне қойылды.) Ақырында америкалықтардың оқ жаууы басым болды, Нейпер көп шығынмен кемелерге қайтуға мәжбүр болды, ал Кокрейннің флотилиясы 14-ші күні таңертең кері қайтты, американдықтар 42-ден 30 фут үлкен туды көтеріп, түндегі дауыл мен бомбалаудан кейін таңғы оқпен оқ атты, бұл форт тұрғанын көрсете білді. Euryalus жөндеуге Галифаксқа, Новая Шотландияға барып, содан кейін АҚШ-тың шығыс жағалауын блокадалауға қатысты. Мұндай міндеттерден жалыққан Нейпер Балтиморде салынған атақты американдық фрегат Constellation-ге шақыру жіберді, ол Норфолк, Вирджиниядағы АҚШ теңіз базасының жанындағы Элизабет өзені портында тұрды (соғыстың бірінші жылында ғана бір рет теңізге шыққаннан кейін) және жеке кемелер арасындағы шайқасқа шығуға шақырды. Шақыру қабылданды және барлық мәмілелер "ең әдепті түрде" жасалды, бірақ Euryalus адмирал Кокрейннің 1814 жылдың желтоқсанында Флорида мен Луизианаға барған эскадрильясының құрамына кірді, бұл 1815 жылдың 8 қаңтарында Нью-Орлеан шайқасында аяқталды. Наполеон Эльбадан қашып, билікке қысқа уақытқа оралғаннан кейін ("Жүз күн"), Euryalus Ұлыбританияға оралды. Нейпердің Наполеон соғыстарындағы соңғы миссиясы - Бельгияға француздықтардың ілгерілеуіне қарсы күзету үшін Шелда өзенінің сағасына әскерлерді түсіру болды.

Неке және отбасы

Соғыс аяқталғаннан кейін Нейпер ваннаның серігі атанды (1815 жылғы 4 маусымда). Ол Франсис Элизабет Элерске үйленді, ол әдетте Елиза деп аталатын, оны ол жасөспірім кезінде Эдинбургте танып, сүйген әйел еді. Оған дейін Элиза лейтенант Эдвард Элерске үйленіп, күйеуінен айырылған болатын. Оның төрт баласы болды, Нейпер оларды өзінің балаларындай асырады. Олардың екінші ұлы Чарльз Элерс Нейпир теңіз офицері болды. Ең үлкені, Эдвард Элерс Нейпир армияға қадам басқалы жетіп, генерал-майор шеніне дейін көтерілді: ол сонымен қатар саяхаттар мен естеліктер туралы кітаптар жазды, сондай-ақ өгей әкесінің толық өмірбаянын жазды. Франсис Нейперге екі бала сыйлады, бірі Римде, екіншісі Женева көлінің жанында дүниеге келді. Ұлы Чарльз бес жасында апаттан қаза тапты. Нейпер бос уақытын Италияда, Швейцарияда (қайта уақытша шаруашылықпен айналысты) және Парижде өткізді. Ол анасының туыстарынан мол мұра алған және оны еркін жұмсады.

Бу және темір

Осы жылдары Нейпер теңіз реформасының қажеттілігі туралы Адмиралтействомен үлкен және тынбайтын хат алмасуды бастады, бұл оның өмірінің соңына дейін жалғасты. Ол түрлі азаматтық басшылықтарды жаңа кемелерді жобалау және тактика, бу кемелерін дамыту, кеме құрылысында темірді пайдалану, офицерлерді тиісті деңгейде оқыту және қарапайым теңізшілерге лайықты тұру жағдайларын жасау қажеттігіне көндіруге тырысты. Ол жалдамалы жұмысшыларды пайдалануды және сауатсыздықпен жазалауды тоқтату керек екенін, теңізшілерге лайықты жалақы мен зейнетақы төленуі керек екенін айтты. Ол өзінің заманынан бұрынғы адам болды. Оның әрекеттері аз нәтиже берді: керісінше, басшылар оны ерекше қиындық тудыратын адам деп есептеді. Ол бу кемелерінің пайда болуынан бастап оларға қызығушылық танытты және Сена өзені бойында жүретін бу кемелеріне өз қаражатын жұмсауға кірісті. 1821 жылы ол темір корпусты алғашқы кемелердің бірінің құрылысына қаржылық қолдау көрсетті және қатысты. "Аарон Мэнби" кемесі Horseley Ironworks, Tipton, Staffordshire шеберханасының басшысының құрметіне аталды. Кеме Нейпер, Мэнби және Мэнбидің ұлы Чарльз жасаған жоба бойынша дайындалып, кейін Темзадағы Rotherhithe қаласында құрастырылды. 1822 жылдың мамыр айында сынақтан өткеннен кейін, "Аарон Мэнби" 10 маусымда Нейпердің басшылығымен Англия жоғалауынан Ла-Хаврға өтіп, Сена арқылы Парижге жетті, онда үлкен қызығушылық тудырды және келесі он жыл бойы сол жерде болды. Бұл Франциядан Ұлыбританияға бу кемесімен жасалған алғашқы сапар деп мәлімделген, бірақ ол солай болған жоқ: бірақ бұл Лондоннан Парижге бу кемесімен жасалған алғашқы тікелей сапар және темір кемемен жасалған алғашқы теңіз саяхаты болды. Нейпердің компаниясы осыған ұқсас бес бу кемесін салды, бірақ 1827 жылы ол банкротқа ұшырап, отбасын ауыр қаржылық жағдайға түсірді. (Сатылған кемелер тағы 30 жыл қызмет етті.)

Португалия

1829 жылдың басында ол 42 зеңбірекке ие фрегатқа қолбасшылық етуге тағайындалды. Адмиралтейство оған негізгі палубада винттермен жұмыс істейтін, өзінің дизайны бойынша жасалған желкендерді орнатуға рұқсат берді. Ол кемелердің желге тәуелді болмай, жүзе алатынын дәлелдейтін тәжірибелер жүргізді. Дегенмен, Адмиралтейство бұл жаңалықты қабылдамады. 1832 жылы Португалияның Либералдық соғыстары басталғанда Нейпир Азор аралдарында болды, ол Португалия королевасы Мария II үшін оның тағына таласқан абсолютист Дом Мигельдің узурпациясына қарсы тұрған Португалия аумағының жалғыз бөлігі еді. Ол конституциялық көшбасшыларға, әсіресе Вила Флорга графына (кейін Терсейра герцогы атағымен танымал) үлкен әсер етті, сондықтан олар одан кішкентай флоттарына басшылық етуін өтінді. 1832 жылдың маусымында «Галатея» кемесінен босатылғаннан кейін Портсмутқа парламент сайлауында сәтсіз қатысқаннан соң, ол 1833 жылдың ақпанында олардың ұсынысын қабылдады. Өзінің әкесі Чарльз Элерс Нейпирмен бірге Португалияға келген ол, әскер күштерін арттырып, «Карлос да Понза» есімімен жасырын сапар жасады. Ол Портуға келді, онда королева Марияның әкесі, Бразилияның бұрынғы императоры Дом Педро және Либералдық күштер Мигельдің әскерлерімен қоршауда болды. Ол бұрынғы британдық қолбасшы Джордж Роуз Сартториустың орнына Либералдық флотқа қолбасшылық етті. Содан кейін Нейпир флоты Либералдық армияны елдің оңтүстігінде екінші майдан ашу үшін Алгарвеге тасымалдады. Қайтып келген жолында 1833 жылдың 5 шілдесінде Сент-Винсент мүйісіндегі шайқаста Мигельдің әскерлеріне қарағанда әлдеқайда үлкен флотты талқандады. Бұл екі жеңіс либералдарға Лиссабонды басып алуға мүмкіндік берді, ал Мигельдің әскерлері оны тастап кетті, бірақ Нейпирдің эскадрильясы холерадан зардап шекті. Францияның талабы бойынша Нейпир британдық теңіз тізімінен шығарылды. Алайда, 10 шілдеде Дом Педро оны Португалия теңіз күштерінің адмиралы етіп тағайындады. Нейпирдің жеңісі, флотының көп бөлігі британдық теңізшілерден құралған, Ұлыбританияда Корольдік теңіз күштеріне көрсетілген құрмет ретінде қарастырылды. Жеңіс және одан кейінгі марапаттар король Вильгельм IV-ті қатты ашуландырды, өйткені ол Нейпирді де, Дом Педроны да ұнатпады. Португалиядағы қызметін жалғастыра отырып, Нейпир 1833 жылдың қыркүйегінде Лиссабонды сәтті қорғауда құрлық әскерлеріне басшылық етті. Осы қызметтері үшін ол Португалиядағы Таурат пен қылышқа қолбасшылық ететін болды және Сент-Винсент мысығының графы атағын алды. 1833 жылдың 12 қыркүйегінде Сан-Мартиньода «Аралдардың Иесі» кемесін басып алды және 1836 жылы ол өзінің олжасын жалпы сотта қорғады. 1834 жылы, негізінен британдық теңізшілерден тұратын шағын армиямен, ол конституциялық мақсат үшін Миньо аймағын қайта басып алды. Мигельдің соңғы жеңілісінен және Дом Педроның көп ұзамай қайтыс болуынан кейін, Нейпир Португалияның теңіз әкімшілігін реформалауға жасаған тырысқандары сәтсіз аяқталды және Англияға оралды. Оның кетуіне Португалияның жаңадан құрылған парламенті екі палатада да алғыс білдіру дауыс берді. Нейпир 1834 жылдың желтоқсан айындағы қосымша сайлауда Портсмут парламенттік орынды екінші рет жеңіліссіз таласты. Содан кейін 1836 жылға дейін Португалия соғысының тарихын және оның өзінің ролін жазумен шұғылданды.

Сирия соғысы

Ол өзінің "Португалиядағы соғыс туралы есебі" атты еңбегін "Адмирал Чарльз Нейпир" деп жариялағанмен, ол Португалияға қатысты тек адмирал болды. 9 наурыздағы 1836 жылғы Кеңес бұйрығымен бұрынғы капитандық дәрежесіне қайта орнатылды және 1837 жылдың шілдесінде Гринвичтегі либералдық сайлауда сәтсіздікке ұшырады. 1838 жылы HMS Powerful (84 зеңбірек) сызықтық кемесінің құрамасына тағайындалды. Сириядағы тәртіпсіздіктер кезінде, Мұхаммед Әлидің Мысыр билеушісінің Сирияға басып кіруімен және түрік әскерін талқан етуімен, Нейпир Жерорта теңізіне жіберілді. 1839 жылдың 29 мамыр күні кешке Powerful Ирландияның Корк шығанағында тоқтағанда, Адмиралтействодан Мальтаға дереу аттану туралы шұғыл бұйрық келді. Сондай-ақ, Англиядан Ganges және Implacable кемелерінің жолға шыққандығы хабарланды. Оларды қуып жете алғысы келген Нейпир 30-ы күні таңғы сағат 2-де Гибралтарға қарай жолға шықты. Powerful 12 маусымда Гибралтарға жетті, бірақ қалған екі кеме одан үш күн бұрын келген еді. Алайда, кемедегі шебер теңізші Нейпир оларды Жерорта теңізінде қуып жетіп, Powerful 24 маусым күні кешке Мальтадағы Ла-Валлетта портына, музыка ойнап, барлық желкендерімен, қарсыластарынан он екі сағат бұрын кірді. Содан кейін шамамен бір жылға жуық үнсіздік орнады. 1840 жылдың жазында Ливанның маронит христиандары египеттік басқыншыларға қарсы көтерілді, ал Мұхаммед Әли олардан кек алды. Ол Ливан жағалауындағы қалалар мен ауылдарды өртеп жіберу үшін 15 000 әскермен Ибрагим-пашаны жіберді. 1840 жылдың 1 шілдесінде Нейпир, жеке эскадрильямен және коммодор дәрежесімен, британдық мүдделерді қорғау үшін жағалауды күзетті. Тамыз айында Бейрут маңында пайда болып, Мұхаммед Әлидің губернаторы Сулейман пашаны қаладан кетуге және Сирияны тастап кетуге шақырды, бірақ қыркүйекке дейін көп нәрсе істей алмады, ол адмирал Роберт Стопфорд басқаратын одақтас флотқа қосылды: көбінесе британдық, сондай-ақ австриялық, османдық және орыс кемелері. 11 қыркүйекте ашық соғыс басталды. Әскер командирі, бригадир-генерал сэр Чарльз Смит ауру болғандықтан, Нейпирге құрлық әскерін басқару тапсырылды және ол 1500 түрік және теңізшілермен Д'Джуниге қонды, Ибрагимға қарсы әрекет ету үшін. Темірде, Стопфорд өзінің бітімгершілік туын атқандарын айтып, Бейрутты бомбалады, көптеген бейбіт тұрғындар қаза тапты. Нейпир 28 қыркүйекте египеттік армияның оңтүстік базасы Сидонға құрлық және теңізден шабуыл жасап, капитуляцияға мәжбүр етті. Египеттіктер Бейруттен 3 қазан күні кетті. Бохарсефке шабуылға дайындалып жатқанда, Нейпирге әскер басшылығынан бас тартып, құрлық әскерін қазір жазылған бригадир-генерал Смитқа тапсыруға бұйрық берілді. Бұл тактикалық басымдылықтан бас тартуды білдіргендіктен, Нейпир бұйрыққа бағынбай, Ибрагим әскеріне қарсы шабуылды жалғастырды. 10 қазандағы Бохарсеф шайқасы қиын жеңіс болды, теңіз офицері жеңген сирек құрлық шайқастарының бірі. Айдың соңында египеттіктердің жағалаудағы жалғыз бекінісі Акра болды, оны Стопфорд қайтарып алуға тапсырма алды. 3 қарашада Жерорта теңізі флоты түрік және австриялық одақтастарымен қаланың батыс және оңтүстік жақтарына қарсы позицияға келді. Кемелердің атысы (барлығы 48 000 оқ) өте дәл болды. Оңтүстіктегі қаланың басты қоймасын снаряд жарып, жарылыс 1100 адамның өмірін қиды. Сол түні Акра басып алынды. Британдықтар 18 адамды өлтіріп, 41 адамды жаралады. Осы оқиға кезінде Нейпир Стопфордтың бұйрықтарына қарсы тәуелсіз маневр жасады, ал оның дивизиясы кездейсоқ және өзара түсініспеушіліктер нәтижесінде флоттың орналасуында кеңістік қалдырды, бірақ бұл нәтижеге әсер етпеді. Кейбір капитантар Нейпирді бағынбаушылық үшін әскери сотқа беруді қалады, бірақ Стопфорд бұл мәселені алға тартпады. Мұхаммед Әли билігінің күрт құлдырауы, Мысырда қанды хаосқа ұшырау мүмкіндігі одақтастардың жоспарына кірмеді, сондықтан Стопфорд Нейпирді Александриядағы эскадрильяға басшылық етуге және жағдайды бақылауға жіберді. Мұнда, тағы да өз бастамасымен әрекет ете отырып, Нейпир 25 қарашада қала алдында пайда болып, блокада енгізді. Нейпир өзінің адмиралымен немесе британ үкіметімен кеңеспей, Мұхаммед Әлимен жеке келіссөз жүргізді. Келісім Мұхаммед Әли мен оның мұрагерлеріне Мысырдың егемендігін кепілдеді және егер Мұхаммед Әли Сирияға деген барлық талаптарынан бас тартса, солтанға бағынып, Осман флотын қайтарса, Ибрагимнің қоршаудағы әскерін Александрияға қайтаруға уәде берді. "Мен шығыс мәселесін шешкенім дұрыс па, жоқ па, менің білуім керек емес", - деді Нейпир 26 қарашада Адмиралтействоның бірінші лорды Минтоға. Стопфорд жаңалық естігеннен кейін бірден келісімді жоққа шығарды, солтан мен британ елшісі ашуға келді, ал бірнеше одақтас елдер оны күшін жойды. Дегенмен, 27 қарашада жасалған және расталған ресми келісім Нейпирдің бастапқы келісімін растады, ал оның досы лорд Палмерстон Нейпирді құттықтады. (Мұхаммед Әлидің соңғы мұрагері, король Фарук 1952 жылдың 23 шілдесіне дейін Мысырды басқарды, сол күні Мұхаммед Нагиб пен Гамаль Абдель Насер басқаратын еркін офицерлер қозғалысы 1952 жылғы Мысыр революциясын бастап, оны тақтан түсірді.)

Парламент пен Канал флоты

Ол өзінің кампания кезінде көрсеткен еңбегі үшін 1840 жылдың 4 желтоқсанында КЦБ орденімен марапатталды. Оған Ресей және Австрия императорлары, сондай-ақ Пруссия королі Ресейдің Әйгілі Георгий орденін, Австрияның Мария Тереза орденін және Пруссияның Қызыл бұрқыт орденін табыс етті. 1841 жылдың қаңтар айында Нейпер келісімнің орындалуын қадағалау үшін Александрия мен Каирге арнайы сапар жасады, ал наурыз айында Ұлыбританияға оралды. Ол екі сайлау округінде парламенттік үміткер ретінде қарастырылды және өз тілегі бойынша жартылай жалақыға жіберілді. 1841 жылғы жалпы сайлауда ол Мэрилебон округінен Либералдық партия атынан депутат болып сайланды. Ол көбінесе теңіз тақырыптарында сөз сөйледі, әсіресе теңізшілердің жағдайы және теңіз күштерін арттыру мәселелеріне ден қойды. 1842 жылдың сәуір айында 67 депутатпен бірге ол Уильям Шарман Кроуфордтың 1838 жылғы Халық хартиясының талаптарын қарастыру үшін комиссия құру туралы ұсынысына дауыс берді: жұмысшыларға дауыс беру құқығы, құпия дауыс беру арқылы қамтамасыз етілсін. 1841 жылдың қараша айында Нейпер Виктория патшайымының теңіз әскери көмекшісі болып тағайындалды. Кейіннен ол өзінің кампаниядағы жеке тәжірибесін баяндайтын «Сириядағы соғыс» атты еңбегін жазып, жариялады. 1845 жылдың 4 желтоқсанында оған Эдинбург қаласының құрметті азаматы атағы берілді. Нейпер соғыс кемелерін жобалауға үлкен қызығушылық танытты және 1846 жылдың мамыр айында суға түсірілген күректі фрегаттың жобасын жасауға жетекшілік етті. Сол жылы 9 қарашада ол Көк флоттың контр-адмиралы болып жоғарылатылды. 1847 жылдың мамыр айында ол Канал флотының құрамына бастық болып тағайындалды және HMS St Vincent кемесінде туын көтерді. Осы кезде ол, әдеттегі халық арасында ең танымал теңіз офицері болды: оның аты-жөні Уильям Мейкпис Таккерейдің әйгілі әзіл-қалжыңдық балладасындағы Little Billee («Англия флоты жағада тұр / Адмирал Нейпирмен, К. С. Б.») деп аталады. Ол 1847 жылдың шілде-тамыз айларындағы жалпы сайлауда Мэрилебон округінен парламентке қайта сайлануға түспеді. Канал флоты кейде номиналды қызмет ететін, бірақ Нейпердің басшылығымен бұл мүлдем басқаша болды. Флоттың операциялық аймағы тек Ла-Манш каналы ғана емес, сонымен қатар 20 ғасырда Батыс жолдары деп аталатын аймақтарды қамтыды. Португалиядағы «кішкентай» азаматтық соғыс, Патулея соңғы кезеңінде болды және британдық мүдделерді қорғау қажеттілігі туды. Ұлы ашаршылықтан кейін Ирландияда көтеріліс болуі мүмкін деген қауіп болды. Сонымен қатар, бұрандалы қозғалтқыштар сияқты жылдам технологиялық жетістіктерге байланысты жаңа кемелермен тәжірибе жүргізу және оқыту мәселелері де қарастырылды. 1848 жылы флоттың көп бөлігі Ирландия жағалауында орналасқан, онда саяси жағдай Нейперге ту көрсетуді және Ирландия жағалауының кез келген бөлігіне әскерлерді тасымалдауға және түсіруге дайындық жасауды бұйырды. Желтоқсан айында ол Канал флотын бұрынғыдан да алысқа жіберді, оны Гибралтарға, содан кейін Марокко жағалауына бағыттап, Риф қарақшыларының қызметін тоқтату мақсатын қойды. Ол Марокко сұлтаны Мули Абдеррахманды британдық саудаға келтірген зиян үшін өтемақы төлеуге мәжбүр етті. Нейпер 1849 жылдың сәуір айында Ұлыбританияға оралды және туын түсіруге бұйрық берілді. Оның күтілген үш жылдық мерзімінің қысқартылуына көңілі толмады, ол Адмиралтейство саясатын сынаған қатал хаттарды «Таймс» газетіне жазды. Ол Жерорта теңізіндегі бос командалық қызметке үміткер болғанда, Үкімет пен Адмиралтейство оған сенуге болмайтынын және оның орнына контр-адмирал сэр Джеймс Дандасты тағайындап, қабылдамады. Бұл Нейперді газеттерге және тікелей премьер-министр лорд Джон Расселге ашулы хаттар жазуға итермеледі, ол өзінің заңды құқықтарын бұзуға ұшырағанын мәлімдеді. Ол 7 тамыздағы 1850 жылғы қосымша сайлауда Ламбет округінен парламенттік орынға сәтсіз үміткер болды. 1853 жылдың 28 мамырында ол Көк теңізінің вице-адмиралы болып жоғарылатылды.

Қырым соғысының Балтық кампаниясы

Қырым соғысы басталғанда Нейпер Балтық флотының басқаруын қабылдады, бұл Наполеон соғыстарынан бері Корольдік теңіз күштері жинаған ең ірі флот еді. Әскерлерінде күмән болғанымен, ол ең тәжірибелі офицер болды. Нейпер 1854 жылдың ақпанында бу кемесінде туын көтеріп, оның басты қолбасшылары артқы адмиралдар Армар Лоури Корри (екінші қолбасшы), Генри Дюси Чадс (үшінші қолбасшы) және Джеймс Хэнвей Пламридж (барлау күштерінің қолбасшысы) болды. Олардың барлығы дерлік Нейперден бір жасқа жуық қарт кісілер еді. Нейпердің күштеріне маусым айында Наполеон III жіберген француз флоты қосылды, оған Александр Фердинанд Парсеваль Дешен басшылық етті. Қағазда әсерлі болғанымен, бұл күш Балтық теңізіндегі операцияларға толыққанды жарамсыз болды және адамдары, әсіресе тәжірибелі теңізшілер жетіспеді. Сонымен қатар, ол Адмиралтействодан келіспейтін бұйрықтармен қиындыққа тап болды. Дегенмен, ол барлық орыс порттарын сәтті блокадалады, орыс Балтық флотын соншалықты қорқытты, олар тікелей орналасқан жерлерінен жылға алмады және Фин шығанағының ең солтүстік нүктесіне дейін көптеген бомбалау операцияларын жүргізді. Кампания барысында, пулеметші Чарльз Дэвис Лукас, орыс жарылғыш снарядын жарылуға үлкермес бұрын теңізге лақтырып жібергені үшін тарихтағы алғашқы Виктория кресімен марапатталды. Кампания кезінде артқы адмирал Корри денсаулығының нашарлауына байланысты елге қайтарылды, оның орнына коммодор (кейін артқы адмирал) Генри Бям Мартин келді. Кампанияның ең маңызды жетістігі – француз және британдық сарбаздар мен теңізшілердің біріккен күштерімен Аландтағы Бомарсунд бекінісін басып алып, жою болды. Бұл бекініс уақытша түрде орыс үкімшілігінен босатылды және Нейпер оны Швецияға ұсынды (бірақ олар бас тартты). Нейпер Свеаборг (көбінесе «солтүстіктің Гибралтары» деп аталады) және Кронштадттың үлкен теңіз базаларына шабуыл жасаудан бас тартты, себебі барлау олардың терең сусыз бомба тасымалдау кемелері болмаса, бұл базалардың алынбауы мүмкін екенін көрсетті. Бұл шешімнен кейін «Таймс» газеті оның белсенсіздігіне наразылық білдірді. Оның әрекетсіздігі кейіннен толыққанды дәлелденді: 1855 жылы жақсы жабдықталған ағылшын-француз флоты Свеаборгты бомбалады, бірақ көптеген оқ-дәрілерге қарамастан, бекініске аз ғана құрылымдық зақым келтірді. Нейпер Адмиралтействоның, әсіресе Адмиралтействоның бірінші лорды сэр Джеймс Грэмнің өзінің шешімдерін үнемі сынап бағалап отыратынын сезінді. Шындығында, теңіз лордтары жағымсыз баспасөз жарияланымдарына ден қойып, командирдің орнындағы бағалауын қабылдауға құштар емес еді, және олардың арасындағы қарым-қатынас оның кемелері қорқынышты ауа райында блокаданы сақтап тұрғанда нашарлады, олар орыс бекіністерін шабуылдай немесе жоя алмайтын еді. Сөздерін аямайтын және өзіне таңсық сынға мойын бұрмайтын Нейпердің хаттарындағы «сыпайылықсыз» тон, Адмиралтейство шағымданғандай, оның кәсіби тағдырын шешті. Дегенмен, Бомарсундты басып алудан басқа ешқандай айқын іс-қимыл жасалмағанына қарамастан, Нейпер үлкен жетістіктерге қол жеткізді. Қазіргі заманғы бір бағалау бойынша, кампания «соғыстың алғашқы жазында орыс теңіз күштерін сәтті тоқтатты. Царға Қара теңіз флотын қосымша кемелермен нығайту мүмкіндігі берілмеді. Сонымен қатар, Крымдағы армияға қосылуға Ресейдің Перс шығанағына жіберген 30 мың әскеріне де тыйым салынды». Сонымен қатар, Нейпердің үздіксіз жаттығулары флотты келесі жылғы кампанияға дайын күшке айналдырды және бірде-бір кеме жоғалмады.

Кейіпкер

1911 жылғы "Британ энциклопедиясының" мақаласына сәйкес, "Сэр Чарльз Нейпир күмәнсіз зор энергия мен батылдығы бар, бірақ сонымен қатар ерекшелік пен мақтанға бой ұсынушы еді. Сирия соғысындағы жоғары офицері, адмирал Стопфордқа қатысты мінез-құлқымен көптеген әріптес офицерлерін ренжітті және өмірінің соңына дейін Адмиралтействомен дауласып өтті". Нейпир шамамен 14 тас (200 фунт / 90 кг) салмақтағы, ірі денелі, ұқыпсыз адам болды. Аяғы мен мойнындағы жаралар салдарынан оңай қимылдамай, мойны бүгілген. Әскери-теңіз күштерінде оны көбінесе қараңғы келбеті мен сақал-мұртының қара түсіне байланысты "Қара Чарли" деп атады. Оның ерекше мінезі мен құштарлығы үшін "Жаңылған Чарли" деп те атады, ал офицерлерінің әрдайым таза киінгенін қадағалап, өзі ең қолайсыз және дененің пішініне келмейтін киімдерді киюі үшін "Лас Чарли" деп те білді.

Ескерткіш

Санкт-Пол соборында оның еске алу ескерткіші бар.

Танымал мәдениет

1845 жыл шамасында Стивен Гловер "Сент-Жан-д'Акрден шегініс" деген шығарма жазып, оны коммодор Нейпирге арнады.