Кіріспе

Фламанд жазушысы

Альфонс Иосиф де Риддер (7 мамыр 1882 – 31 мамыр 1960) – Виллем Эльсшот псевдонімімен жазған бельгиялық жазушы және ақын. Фламанд жазушыларының ең көрнектілерінің бірі, оның ең әйгілі туындысы – "Ірімшік" (1933) – фламанд тіліндегі барлық уақыттағы ең көп аударылған роман.

Ерте өмір және білім

Эльсшот 1882 жылдың 7 мамырында Антверпен қаласында нан пісірушілер отбасында дүниеге келді. Бала кезінде ол жиі ағайынының Херсельтке жақын, ауылдық Блаубергке сапа шегіп, Хелсшот аймағында серуендеуші еді, кейіннен ол осы аймақтың атынан қалам қабылдады. Ван-Мэрлантштрааттағы мемлекеттік мектепте, содан кейін Антверпендегі Корольдік атенаеумда оқығаннан кейін, ол кейін Rijkshandelshogeschool деп аталған Institut Supérieur de Commerce de l'État (nl) институтына түсті. Ол экономика және бизнес салаларын оқып, 1904 жылы коммерциялық ғылымдар магистрі дәрежесін алды. Ол осы оқу орнында Пол де Монттың жетекшілігімен әдебиетке деген құмарлығын дамытты.

Кәсіби мансап

Оқуын аяқтағаннан кейін Эльсшот Парижде Оңтүстік Америка бизнесмені үшін, содан кейін Нидерландыдағы түрлі компанияларда жұмыс істеді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Антверпендегі ұлттық азық-түлік жәрдем комитетінің хатшысы болып қызмет етті, одан кейін жарнама саласына көшті және 1911 жылы өзінің агенттігін құрды, оны өмірінің соңына дейін басқарды. Эльсшот жарнама саласын ұнатпады. 1960 жылы қайтыс болғанға дейін ол: "Мен жарнамадан ғана емес, жалпы коммерциядан да жиренемін. Мен «Лижмен» романын осыдан құтылу үшін жаздым. Мен жарнама жасауға мәжбүр болдым, себебі мен қаламмен күнекерек аспаймын" деді.

Әдеби мансап

Эльсшот 1900 жылы өлең жаза бастады және «Алвоордер» журналында жариялап, ақын ретінде әдебиетке енді. Бірақ ол проза жазушысы ретінде көп танылды. Роттердамда тұрғанда ол Париж пансионатының қонақтарының басынан өткен оқиғаларын суреттейтін «Villa des Roses» (1913) романын жазды. Ол шыққан кезде сыншылар мен оқырмандар тарапынан назарсыздау қаралып, ең танымал туындылары 1920 және 1930 жылдары жарық көрді: «Лижмен» (1924), «Каас» (1933), «Цжип» (1934) және «Het Been» (1938) – трагедиялық және комедиялық элементтері бар роман. Оның шығармаларының негізгі тақырыптары – бизнес және отбасылық өмір. Оның стилі – қоршаған ортаның егжей-тегжейлі сипаттамасы және жұмсақ цинизммен ерекшеленеді. Алғашқы кітаптарында ол бірдей кейіпкерлерді пайдаланады, оқырмандарға 1930 жылдардағы Антверпендегі өмірдің танысуын және бейнесін ұсынады. Оның кейіпкерлері – әрқашан алаяқтық пен мүмкіндіктерді іздейтін кәсіпкер Бурман және кеңсе қызметкері Франс Лаарманс осы кітаптарда дамиды.

Жеке өмір және өлім

Ол Фине де Риддерге үйленді, олардан Ида атты қызы дүниеге келді. Сонымен қатар, ол ақын Лиан Брюиланспен де қарым-қатынаста болды. 1920 жылы Корольдік орденнің рыцары атағын алды. Эльсшот 1960 жылдың 31 мамырында Антверпенде 78 жасында жүрек талмасынан қайтыс болды. Ол кремацияланып, күлі әйелімен бірге Антверпендегі Шонсельхоф бейістігіне жерленді. Ол қайтыс болғаннан кейін әдебиет саласындағы мемлекеттік сыйлықпен марапатталды, ал 1994 жылы Антверпендегі Мехелсеплен алаңында оның ескерткіші орнатылды. 2005 жылы фламанд тіліндегі "Белгияның ең ұлы" ("De Grootste Belg") телешоуында ол 49-шы орынды иеленді.

Киноға бейімделу

Оның "Лаймен/Хет Бин" романы 2001 жылы Роб Де Хертпен "Лаймен/Хет Бин" атты фильмге бейімделді. "Вилла-де-Роза" романы 2002 жылы Франк Ван Паселдің "Вилла-де-Роза" фильміне айналдырылды.

Комикстердің адаптациясы

2008 жылы «Каас» («Cheese», 1933) романы мен «Het dwaallicht» («Will o'the Wisp», «Үш роман», 1946) повесі Дик Матенаның комикстеріне айналдырылды.