Кіріспе

Америка Құрама Штаттары Конгресінің заңы
басқа заңдар

1793 жылғы қашқын құлдар туралы заң – АҚШ Конституциясының қашқын құлдар туралы ережесіне (IV бап, 2-тарау, 3-тармақ) күш беру үшін, кейіннен 13-ші түзетумен жойылған, сондай-ақ экстрадиция туралы ережеге (IV бап, 2-тарау, 2-тармақ) күш беру мақсатында АҚШ Конгресінің қабылдаған заңы. Конституцияның қашқын құлдар туралы ережесі құл иелеріне қашқан құлдарды қайтарып алу құқығын кепілдік берді. Одан кейін қабылданған "Әділеттен қашқандар және қожайындарының қызметінен қашқан адамдар туралы заң" осы құқықты іске асыру үшін заңдық механизм құрды.

Аудару және кейіннен өзгерту

Акт 1793 жылғы 4 ақпанда Өкілдер палатасында 48-7 дауыспен, 14 адам дауыс беруден бас тартқанда қабылданды. Конгресс жылнамасында бұл заң 1793 жылғы 12 ақпанда бекітілгені көрсетілген. Заң Пенсильвания штатынан ұрланып Вирджинияға әкелінген Джон Дэвис есімді бос қара нәсілді адам туралы дау-жанжал кезінде жазылды. Алайда, Акт осы дауды шеше алмады; Вирджиниядан келген ұрлаушылар ешқашан Пенсильванияға экстрадицияланбады, ал Джон Дэвис құл болып қалды. Кейіннен, американдық Оңтүстіктегі құл иеленуші штаттардың талабымен 1850 жылғы келісім арқылы Акт күшейтілді, бұл штаттық үкіметтер мен бос штаттардың тұрғындарынан қашқан құлдарды ұстап беруді және қайтаруды міндеттеді. 1850 жылғы қашқан құлдар туралы заңның күшіне енгізілуі Солтүстік қоғамдық пікірін қатты ашуландырды.

Өлеңдер

Актінің толық мәтіні Конгресс кітапханасынан (және онлайн) 2-ші Конгресс, 2-ші сессияның Конгресс жылнамасында қолжетімді, оның барысында 1792 жылдың 5 қарашасынан 1793 жылдың 2 наурызына дейін іс-шаралар мен пікірталастар өтті. Актінің өзі және Конгресс дауысы 1414–1415 беттерде жарияланған. Вашингтон оны ұстауға екі рет әрекеттенді, тіпті 1796 жылдың 1 қыркүйегінде жазылған хатында Қазынашылық хатшысы Оливер Уолкотттың көмегін сұрады. Кейіннен оның жүрегінен туған немересі келіп, қайта оралуын өтінді. Екеуі де сәтсіз аяқталды. Вашингтон Филадельфиядағы қырқыстардан сақтану үшін сырлы әрекеттер жасады, онда қуакерлердің күшті аболиционистер қауымы болды. Жаңа Гэмпшир штатына қоныс аударған, үйленген және баласы болған Они Жадж 1840 жылдары пастор Бенджамин Чейзбен сұхбаттасты. Ол оқиғаны 1847 жылдың 1 қаңтарында аболиционистік газет «The Liberator»-да «редакторға хат» түрінде жариялады. Ол заң бойынша, Марта Вашингтонның ұрпақтары сотқа шағымданса, оның және оның баласының 50 жыл өткен соң да, қашқан құл ретінде ұсталу қаупі бар екенін айтты. Заң бойынша, олар анасының мүлігінің бір бөлігі ретінде мұрагерлікке ие болды:

Көптеген солтүстік штаттар еркін афроамерикандықтарды (әйтпесе ұрланып, қорғаныс жасай алмай сотқа жеткізіліп, заңды түрде құлдыққа түсірілуі мүмкін) және қашқан құлдарды қорғау үшін заңдар қабылдады. Бұл заңдар «жеке бостандық заңдары» деп аталды және құл иелерінен және қашқан құлдарды іздеушілерден тұтқындалғандарының шынымен қашқан құлдар екенін дәлелдеуді талап етті. «Оңтүстік штаттар қашқан құлдарды қайтарып алу құқығын талап еткендей, солтүстік штаттар өздерінің еркін афроамерикандық тұрғындарының ұрланып, оңтүстікте құлдыққа сатылудан қорғау құқығын талап етті» (Финкельман 399). Дау тудырған мәселелердің бірі – «Пригг против Пенсильвании» ісі болды. Мэриленд штатының азаматы Эдвард Пригг Йорк округінде қара нәсілді әйелді Мэрилендке қашқан құл ретінде қайтару үшін ұрлап әкетуге тырысқаны үшін Пенсильвания сотында айыпталды. Ол Пенсильваниядағы жергілікті сотта айыпты деп танылды, бірақ іс соңында АҚШ Жоғарғы Сотына шағымдануға берілді. Пригг бастапқыда Пенсильвания сотына заңды ордерін көрсеткен, бірақ ол заңсыз есептен шығарылды, бұл қашқан құлдар туралы заңның федералды заңға емес, мемлекеттік судьяларға байланысты екенін көрсетті. Заңның нәтижесінде құл аулау саласы кеңейді, ал сыйлық аңшылары ретінде әрекет ететін адамдар көптеген құлдарды ұстап, иелеріне қайтарды. Сонымен қатар, Оңтүстіктің оңтүстігінде құлдарға деген сұраныс пен қашқындарды іздеу еркін афроамерикандықтардың ұрланып, құлдыққа сатылу қаупіне әкелді, тіпті олардың «бостандық» қағаздары болса да. Заңды түрде бостандыққа ие және ешқашан құл болмаған адамдардың ұрланып, оңтүстікке құлдыққа сатылуының көптеген жағдайлары болды. Тарихшы Кэрол Уилсон «Қауіптегі бостандық» (1994) еңбегінде осындай 300 жағдайды сипаттады және олардың саны мыңдаған болуы мүмкін деп есептеді. Бұған мысал ретінде Нью-Йорк штатының Эссекс округінде 1808 жылы Минтус Нортхьюп пен оның әйелінен туған Соломон Нортхьюпты келтіруге болады. (Соломон өз естеліктерінде анасының атын атамады, бірақ оны аралас нәсілді және квадроон деп сипаттады.) 1841 жылы Нортхьюп құлдық заңды болған Вашингтонға алданып келді. Оны мас етіп, ұрлап, құлдыққа сатты және 12 жыл Луизианада құл ретінде ұстады. Осындай жағдайда азаттыққа қол жеткізген азаматтардың бірі болған ол кейіннен Вашингтондағы құл саудагерлерін сотқа берді. Заң Нортхьюпке қара нәсілді болғандықтан ақ адамдарға қарсы куәлік беруге тыйым салды, сондықтан ол істі жоғалтты. «Нью-Йорк Таймс» газеті 1853 жылдың 20 қаңтарында сот туралы мақала жариялады. Нортхьюп өзінің «Құлдыққа 12 жыл» (1853) мемуарын жариялады, ол Луизианадағы Қызыл өзендегі плантация өмірінің құлдық баяндамасы және Вашингтонның құл саудасының сипаттамасы болды.