Кіріспе

Оңтүстік Африканың Батыс Кейп аймағындағы тау тізбегі – Cederberg таулары. Бұл тау тізбегі Кланвильям қаласының жанында, Кейптауннан шамамен 300 км солтүстікке қарай орналасқан. Тау тізбегінің аты құрып кету қаупі төнген, осы аймаққа ғана тән Кланвильям кедрінен (Widdringtonia wallichii) қойылған. Таулар әсерлі жартас құрылымдарымен және Сан тайпасының тас суреттерімен әйгілі. Cederberg Wilderness Area аймағын CapeNature басқарады. Cederberg қазіргі таңда ағылшын (Cedarberg) және африкаанс (Sederberg) нұсқаларын біріктіретін, аймақтың қалыпты жазылу түрі болып саналады.

География және климат

Седерберг таулары солтүстік-оңтүстікке қарай 50 шақырымға, ал шығыс-батысқа қарай 20 шақырымға созылады. Олар батысында Sandveld, солтүстігінде Pakhuis тауларымен, шығысында Springbok Flats және оңтүстігінде Kouebokkeveld тауларымен және Skurwebergeмен шектеседі. Басты қол жеткізу жолы – N7 тау тізбегінің батысынан өтеді. Ең жақын қалалар – оңтүстік-батыста Citrusdal және солтүстікте Clanwilliam. Аймақ сиреп қоныстанған. Бұл тізбекте Sneeuberg (2026 м) және Tafelberg (1969 м) сияқты бірнеше танымал таулар бар. Tafelberg (африкаанс тілінде "Үстел тауы" деген мағынада) Кейптаундағы Үстел тауымен шатастырылмауы керек. Мальта кресі, Wolfberg аркасы және Wolfberg жарықтары ескеретін орындардың қатарында. Аймақтың ерекшелігі – жақсы көрінетін құмтас жыныстары (Үстел тау тобы), көбінесе қызғылт түсті. Бұл жыныстар тобында тақтатас қабаттары бар, және соңғы жылдары осы балшықты қабаттарда маңызды қазбалар табылды. Бұл қазбалар – 450 миллион жыл бұрынғы ордовик кезеңіне жататын алғашқы балықтардың қалдықтары. Жазда өте ыстық және құрғақ, ал қыста ылғалды және суық болады, аласа жазықтардағы жылдық жауын-шашын мөлшері 700 мм-ден кем. Биік шыңдар қыста қармен жабылады. Жазғы күндер әдетте ашық және бұлтсыз болады. Жыл бойы аспан ашық болғандықтан, бұл аспан денелерін бақылауға өте қолайлы орын, және мұнда әуесқойлар обсерваториясы бар.

Флора мен фауна

Өсімдіктердің басым бөлігі ылғалды оңтүстік және батыста Жерорта теңізі финбосы, ал солтүстік және шығыста жартылай шөлді бұталы өсімдіктерге айналады. Аймаққа эндемик, яғни тек қана осы жерде кездесетін, жойылу қаупі төніп тұрған Купресса тұқымдасына жататын Кланвильям кедрі (Widdringtonia wallichii) және Протеа тұқымдасына жататын қар протеясы (Protea cryophila) таулардың жоғарырақ бөліктерінде ғана табады. Аймақтың басты жыртқыштары – леопард (Panthera pardus) және қарақал (Caracal caracal). Басқа сүтқоректілердің ішінде тау хираксы (Procavia capensis) немесе "дасси", сурикаттар (Suricata suricatta) және басқа мангустар (Herpestidae), ірі антилопалар (мысалы, бонтебок Damaliscus pygargus dorcas және гемсбок Oryx gazella), осал мыс тау зебрасы (Equus zebra zebra) және чакма бабиондары (Papio ursinus) бар. Сонымен қатар, көптеген құстар, ұсақ сүтқоректілер, жорғалаушылар мен жәндіктер де кездеседі. Cederberg Wilderness аймағында кездесетін басқа да қауіп төнген түрлерге ципринидтер отрядынан Clanwilliam сары балығы (Labeobarbus capensis, осал), Clanwilliam қызыл балығы (Barbus calidus, осал) және арақанатты балық (Barbus serra, жойылу қаупі бар) жатады.

Тарихи

Бүкіл аймақтағы үңгірлер мен үстірттерде Сан тайлы өнері табылады, бұл ең алғашқы адамдардың мекендегенін көрсетеді. Еуропалықтардың келуі орман шаруашылығы мен шағын ауыл шаруашылығын дамытты, сондай-ақ жергілікті кедр ағаштарының кең ауқымда жойылуына себеп болды – мыңдаған ағаштар телефон тіректері, жиһаз және тұрғын үйлер үшін кесілді. Еуропалықтардың келуі Сан халқының құрып кетуіне де әкелді. Солтүстікте, Вупперталдың ежелгі Моравиялық миссиялық станциясы әлі де сақталған, ол шағын шаруашылық қауымдастығының орталығы және дәстүрлі жұмсақ былғарыдан жасалған veldskoene аяқ киімдерін шығаратын жергілікті өнеркәсіптің үйі. Седерберг, мүмкін, Екінші Бур соғысының ең оңтүстік шебі болған. Бур республикаларынан жүздеген шақырым қашықтықтағы Бур партизандарының шағын тобы осы аймаққа еніп, голланд тегіндес жергілікті шаруалардың арасында қолдау табуға үміттенеді. Бірақ олар мұнда сәтсіз болды; шаруалар британдықтарға көңіл білдірмесе де, соғыстың кімге жеңіс әкелетінін жақсы білді. Осы оқиғада Бур жасақтары Седербергте жалғыз ағылшызға кездесті, ол оларға қарсылық көрсетуді талап етті. Олар оған күлді, себебі ол жалғыз болса, олар көп еді және онымен ақылға келтіруге тырысты, оның жағдайының бейшаралығын көрсетті. Ол мойынсұнудан бас тартты және соңында оны атқылап өлтірді. Ол құлаған жер бүгінде Энгельсмансклуф ("Ағылшыздың шатқалы") деп аталады.

Ауыл шаруашылығы

Егістік жерлердің аумағы биіктікпен, құрғақ климатпен және тасты жер-бедермен шектеледі, сондықтан фермалардың саны аз. Аймақтың ең танымал экспорт тауары – руйбос шайы, бірақ кейбір шаруашылықтарда жеміс-жидек пен темекі де өндіріледі. Седерберг аймағында Оңтүстік Африкадағы ең биік орналасқан шарап зауыты бар. Вуппертал аймағында көптеген шаруашылықтар өмір асыруға жеткілікті өнім береді. Алжир орман станциясының маңындағы аймақта коммерциялық қарағай егістіктерінің бір бөлігі сақталған. Протеялар және басқа финбос өсімдіктері де өсіріледі. Көптеген шаруашылықтар негізінен жергілікті және халықаралық туристерге қызмет көрсететін қонақ үй шаруашылықтарына айналды.

Туризм

Жай далалық аймақ ретінде, негізгі қызмет – экологиялық туризм, оның ішінде кемпинг, тауға өрмелеу және жаяу серуендеу. Негізгі кемпинг – Алжир – CapeNature мекемесімен басқарылады, ал Sanddrif, Driehoek, Jamaka және Kromrivier сияқты басқалары жекеменшікпен басқарылады және Cedarberg Conservancy құрамына кіреді, ол жер иелерінің ерікті бірлестігі. Cederberg таулары тауға өрмелеу маршруттарының сапасымен әйгілі, әсіресе Krakadouw және Tafelberg шыңдары маңында. Үстел тауының құмтасы керемет маршруттар үшін идеалды жағдайлар жасайды. Сан алуан күндізгі және түнгі жаяу серуендеу жолдары бар, соның ішінде танымал және әдемі Вольфберг аркасы, Вольфберг жарықтары және Мальта кресі. Аймақта сонымен қатар әуесқой астрономиялық обсерватория орналасқан, ол тұрақты түрде халыққа ашық кештер ұйымдастырады. Әртүрлі 4x4 маршруттары бар. Солтүстік Cederberg-тің үлкен бөлігі Моравия шіркеуіне тиесілі. Wupperthal шағын ауылы миссиялық станциялар маршрутының бір бөлігін құрайды, ол келушілерге ауылдық өмірге қызықты көзқарас ұсынады. Ауыл қолмен жасалған былғары аяқ киімдерінің де белгілі орталығы болып табылады. "Buite stasies" (сөзбе-сөз аударғанда – сыртқы станциялар) деп аталатын орындардың бірі – Heuningvlei, Pakhuis Pass шыңынан ауылға дейін есек арбасымен жүру жолын дамыту үстіндегі шағын да көрнекті ауыл. Қоршаған ортаны қорғау және туризм министрлігі қаржылаған кедейлікті жеңілдету жобасы аясында жобаға туристерге арналған жатақхана, дәмді шөптер бағы және басқа да туристік қызметтер кіреді.

Скаутинг

Седерберг сонымен қатар Оңтүстік Африка скауттары ұйымдастыратын, скауттарға арналған 12 күндік "Сениор скауттардың оқиғасы" шарасының өтетін орны болып табылады, бұл шара екі жылда бір рет өткізіледі.