Кіріспе

басқа бульдогтар

Америка бульдогы – мастиф түріне жататын ірі, бұлшық еттері дамыған ит тұқымы. Олардың ата-тегі британдық Солтүстік Америка колонияларына әкелінген, онда олар шағын шаруашылықтар мен ранчоларда жұмыс істеген.

Тарих

Иттер тұқымының нақты стандарты тек қана кинологиялық клубтар мен тұқымдық тіркелімдердің пайда болуымен қалыптасты. Бұл оқиға 1884 жылы АҚШ-та болды. Осыған дейін ешқандай жазбалар сақталмады, тұқымдардың орнына иттің тегі немесе иесінің шыққан жеріне байланысты бейресми жергілікті топтары болды. Англиядағы бульдогтарға ұқсас иттерді ежелгі римдіктер "pugnaces Britanniae" деп атаған. Иттерді сипаттауға қолданылатын лексика уақыт өте келе өзгерді, бірақ олар алаунттың және кейіннен бульдогтың ата-тегі деп саналады. 13 ғасырдан бері иттер бұқаға шабуыл жасауда қолданылып келді, бірақ бульдогтар туралы алғашқы жазба 17 ғасырға жататын хатта кездеседі, онда оларды Лондоннан Испанияның Сан-Себастьян қаласына жіберу туралы сұрау айтылған. Ағылшын бульдогтарының әртүрлі топтары мал айдауға, бұқаға шабуыл жасауға, шаруашылық және қасапшы иттері ретінде өсірілді. Олар Солтүстік Америкадағы британдық колонияларға жұмысшы иттер ретінде келді, онда шағын ферма және ранчо иелері оларды көптеген мақсаттарда пайдаланды, соның ішінде ферма күзетшілері, мал күзетшілері және аулау иттері ретінде. 1800 жылы "Cynographia Britannica" еңбегі бульдогтың физикалық және мінез-құлқылық ерекшеліктерін сипаттады. 1835 жылы Ұлыбританияда бұқаға шабуыл жасауға тыйым салынды, ал селекционерлер осы тұқымның агрессивті және спорттық қасиеттерін азайтуға тырысты. АҚШ-та бұл тыйым күшінде болған жоқ; алайда бұқаға шабуыл жасау ойын-сауық түрінде танымалдылығын жоғалтты, бұл иттердің сирек кездесуіне себеп болды. Кейін Скотт Оңтүстік фермаларынан алынған жұмысшы бульдогтарды Джонсонның желісімен будандастыра бастады, нәтижесінде қазіргі Стандартты немесе Скотт типіндегі американдық бульдог пайда болды. Бір кезде Джонсон өзінің бастапқы желісін Ұлыбританияның солтүстігінен алынған ағылшын бульдогымен будандастырды, ол тыйым салынғаннан бұрынғы генетикалық спорттық күшін сақтап қалды, соның нәтижесінде Булли типіндегі американдық бульдог пайда болды, ол Джонсон типі немесе Классикалық тип деп те аталады. 1999 жылдың 1 қаңтарында Біріккен Кинологиялық Клуб алғаш рет американдық бульдогты тұқым ретінде мойындады. 2019 жылдың қарашасында бұл тұқым American Kennel Club (AKC) Foundation Stock Service (FSS) тізіміне қосылды. Американдық Булли – американдық питбуль терьері, американдық бульдог, ағылшын бульдогы және Ескі ағылшын бульдогының будандастыруынан пайда болған толығымен бөлек тұқым. Біріккен Кинологиялық Клуб оны 2013 жылдың 15 шілдесінде осылай мойындады.

Сыртқы келбеті

Американдық бульдог – денелі, жақсы қалыптасқан, мықты көрінетін, үлкен басы және бұлшықетті денесі бар ит. Иықтары мен көкірегі американдық бульдогтың ең бұлшықетті бөліктері болып табылады. Оның жүні қысқа және көбінесе тегіс, бірнеше апта сайын жуудан басқа күтімді қажет етпейді. Бұл тұқым аз мөлшерде түлейді. Түстері тарихи түрде ақ түсті, қызыл, қара немесе жолақты болған, бірақ соңғы жылдары қара, қызыл, қоңыр, ақсүйек және жолақты түстердің барлық түрлерін қамтиды. Мұрын мен көз шекарының қара пигментациясы дәстүрлі түрде бағаланады, тек қызғылт түстіге шешімді рұқсат етіледі. Көз түсі көбінесе қоңыр, бірақ гетерохромия да кездеседі, дегенмен бұл да косметикалық ақау саналады. Американдық бульдогтар басқа ит тұқымдарына қарағанда көп сілекей шығарады. "Булли" типі әдетте ірі, салмақты және қысқа тұмсықты болады, бірақ тұмсық тыныс алуға қиындық тудырмайынша қысқа болмауы керек. Стандартты типтер көбінесе спортты, ұзын тұмсықты және шаршырақ басқа ие. Көптеген қазіргі заманғы американдық бульдогтар екі типтің қосындысы болып табылады, олар әдетте "гибрид" деп аталады. Жалпы алғанда, американдық бульдогтардың салмағы ... және құлпынайдағы биіктігі ... шамасында болады.

Американдық бульдог келесі дерматологиялық ауруларға бейім: аллергиялық тері аурулары, иктиоз, күн дерматозы және қабыршақты жасушалы карцинома. АҚШ-тағы 600-дан астам аурухананың пациенттерінің жазбаларын қарау нәтижесінде американдық бульдогтың жасөспірімдердегі демодекозға бейім екендігі анықталды, бұл 3,4 есе көп мүмкіндік береді.

Танымал мәдениетте

Текер мен Дейлге қарсы Evil (2010) фильмінде Тайлер Лабайнның кейіпкерінің итін американдық бульдог – Уизер ойнайды. 2013 жылы шыққан «Джо» фильмінде американдық бульдог басты кейіпкердің серігі ретінде маңызды рөлде көрінеді. Zynga компаниясының логотипі американдық бульдогты бейнелейді және Марк Пинкустың «Зинга» деген итінің құрметіне аталған. «Үйге қарай: Тамаша саяхат» (1993) және «Үйге қарай: Сан-Францискода жоғалғандар» (1996) фильмдеріндегі Шанс.