Шотланд жазушысы Роберт Херонның өмірі мен шығармалары

Кіріспе

Шотланд жазушысы Роберт Херон (6 қараша 1764 – 13 сәуір 1807) – шотланд жазушысы.

Өмір

Роберт Херон – Джон Херонның ұлы, тоқымашы. Ол 6 қарашада 1764 жылы Нью-Галлоуэйде, Кирккдбригширде дүниеге келген. Тоғыз жасқа дейін анасы жеке оқытты, содан кейін шіркеу мектебіне жіберді. Он бір жасында жергілікті шаруалардың балаларын оқытуға, ал он төрт жасында Келтон шіркеу мектебінің мұғалімі болып тағайындалды. 1780 жылдың соңына қарай, ата-анасының көмегімен Эдинбург университетіне шіркеуге дайындалу үшін оқуға түсуге жеткілікті ақша жинады. Оқуын ішінара сабақ беру арқылы, бірақ көбінесе кітап сатушыларға түрлі жұмыстар жасау арқылы қамтамасыз етті. 1789 жылдың күзінде, діни білім алушы кезінде Роберт Бернске барды, ол оған доктор Блэклокқа хат тапсырды, бірақ оны жеткізе алмады. Блэклокқа жазған өлеңде Бернс Херонның сенімсіздігін «сұлу әйелге» немесе ішімдікке құмарлығына байланыстырды. Херон біраз уақыт доктор Блэрдің көмекшісі болды, бірақ өзінің айтуынша, оның барлық «күш-жігері мен қуанышы әдебиетке» айналды. Оның алғашқы тәуелсіз әдеби әрекеті – 1789 жылы Томсонның «Маусымдар» поэмасының шағын басылымы, оған поэзиясы туралы сын қосылды. 1793 жылы үлкен басылым жарық көрді. 1790–1 жылдары ол Табиғат заңы, Ұлттар заңы, яһуди, грек, рим және канон заңдары, содан кейін феодалдық заң туралы дәрістер курсын жариялады, оны заңды оқуға кіріспе ретінде қарастырды, бірақ жоспар сәтсіз аяқталды. Оның бейшаралық әдеттері оны қарызға батырып, кредиторлары түрмеге қамады. Олардың ұсынысымен ол Перттегі Моррисон мырзаларға Шотландия тарихы туралы кітап жазуға келісті, олар оған параққа үш гинея төлеуге міндеттенді. Біраз жұмыс істегеннен кейін, ол жалақысының үштен екісін 15 теңгеге төлеу шартымен түрмеден босатылды. Бірінші том (1794) көбінесе түрмеде жазылған. Алғы сөзінде ол бұл «кемшіліктерге» белгілі бір дәрежеде түсініктік келтіретініне үміттенді. Бұл түсініктік наив, бірақ Херонның барлық еңбектерінде беткей білім мен асығушылықтың іздері көрінеді. Тарих алты томдық болып, 1794–9 жылдары аяқталды. 1798 жылы Эдинбургтағы Корольдік театрда Херон екінші актісінен бұрын айыпталып, көрсетілмеген комедиясын қойды. Оның сәтсіздігін өзіне қарсы қастандық деп есептеп, оны «Эдинбургтегі Кильда немесе Кампердауннан жаңалықтар» деген атпен, екі актідегі комикалық драма, сындық алғы сөз және әйгілі есек жарысы туралы есеп қосылып жариялады (1798). Басылым ешқандай назар аудармады. Нью-Галлоуэйге басқарушы ақсақал ретінде оралған Херон Шотландия шіркеуінің Бас ассамблеясында бірнеше жыл қызмет етті және жиі еркін және шебер сөйледі. Әдебиетпен тұрақты айналысу үшін ол 1799 жылы Лондонға көшті, онда ол «Globe», «British Press» және басқа газеттерді редакциялап, парламенттік тілші ретінде жұмыс істеді. 1806 жылы ол «The Fame» атты газет шығара бастады, бірақ ол сәтті болмады. Оның сәтсіздігі мен Херонның бейшаралық әдеттері оның кредиторларының Ньюгейт түрмесіне қамауына әкелді, онда, өзінің айтуынша, ол «денелік және қаржылық қиындықтардың шегіне» жетті. 1807 жылдың 2 ақпанында Ньюгейттен ол Корольдік әдеби қорға хат жазып, әдебиетке қосқан үлесін баяндап, көмек сұрады, бірақ өтініші жауапсыз қалды. Қызылшаға шалдыққан Херон Санкт-Панкрас ауруханасына жеткізілді, онда 1807 жылдың 13 сәуірінде қайтыс болды.

Robert Heron was son of John Heron, a weaver, and was born in New Galloway, Kirkcudbrightshire, on 6 November 1764. He was taught privately by his mother until his ninth year, when he was sent to the parish school, where he displayed such precocity that at the age of eleven he was employed to teach some of the local farmers' children and at fourteen was appointed master of the parochial school of Kelton. By the end of 1780, he had saved sufficient money to enable him, with the help of his parents, to enter the University of Edinburgh with the view of studying for the church. He supported his studies partly by teaching but chiefly by miscellaneous work for booksellers. In autumn 1789, while a divinity student, he visited Robert Burns, who entrusted him with a letter to a Dr. Blacklock, which he failed to deliver. In a rhyming epistle to Blacklock, Burns attributes Heron's faithlessness either to preoccupation with 'some dainty fair one,’ or to partiality for liquor. Heron was for some time assistant to a Dr. Blair, but, according to his own statement, all his 'ideas, as well of exertion as of enjoyment, soon became literary.' His first independent literary venture was a small edition in 1789 of Thomson's Seasons, with a criticism on his poetry; a larger edition appeared in 1793. In 1790–1, he announced a course of lectures on the Law of Nature, the Law of Nations, the Jewish, the Grecian, the Roman and the Canon Law, and then on the Feudal Law, intended as an introduction to the study of law, but the scheme was unsuccessful. His imprudent habits overwhelmed him with debt, and he was thrown into prison by his creditors. On their suggestion, he undertook a History of Scotland for Messrs. Morrison of Perth, who engaged to pay him three guineas per sheet. After making some progress he was liberated from prison on condition of devoting two thirds of his remuneration to paying 15s. in the pound. The first volume (1794), was nearly all written in gaol. In his preface, he expressed a hope that this would be regarded as some excuse for 'considerable imperfections.' The excuse is naive but all Heron's works bear evident marks of superficial knowledge and hurried composition. The History was completed in six volumes, 1794–9. In 1798, at the Theatre Royal, Edinburgh, Heron produced a comedy which was condemned before the second act. Attributing its failure to a conspiracy against him, he published it under the title St. Kilda in Edinburgh, or News from Camperdown, a Comic Drama in Two Acts, with a Critical Preface, to which is added an Account of a famous Ass Race (1798); the publication attracted no attention. Returning to New Galloway as a ruling elder, Heron served several years in the General Assembly of the Church of Scotland and frequently spoke with fluency and ability. In order to obtain more constant literary occupation, he removed in 1799 to London, where he contributed largely to the periodicals, editing the Globe, the British Press, and other newspapers, and acting as a parliamentary reporter. In 1806 he commenced a newspaper entitled The Fame, which proved unsuccessful. Its failure and Heron's improvident habits led to his confinement by his creditors in Newgate prison, where, according to his own statement, he was reduced 'to the very extremity of bodily and pecuniary distress.' On 2 February 1807, from Newgate, he wrote a letter to the Royal Literary Fund, recounting his services to literature, and appealing for aid, but the appeal met with no response. Being attacked by fever, Heron was removed to St Pancras Hospital, where he died 13 April 1807.