Кіріспе

АҚШ армиясы мен теңіз жаяу әскерлерінде нақты бір мамандықты анықтау үшін қолданылатын код. АҚШ әскери кәсіп коды немесе әскери кәсіптік мамандық коды (MOS коды) – АҚШ армиясы мен теңіз жаяу әскерлерінде нақты бір жұмысты анықтауға қолданылатын тоғыз таңбалы код. АҚШ Әуе күшінде Әуе күшінің арнайы кодтары (AFSC) жүйесі қолданылады. АҚШ Әскери-теңіз күштерінде әскери-теңіз рейтингтері мен белгілері, сондай-ақ Navy Enlisted Classification (NEC) жүйесі қолданылады. Рейтингтер жүйесі АҚШ Жағалау күзетінде де қолданылады. Бір адам бірнеше мамандыққа ие бола алатындықтан, оның белгілі бір уақыттағы негізгі қызметтік функциясын анықтау үшін әскери міндеттік мамандық (DMOS) қолданылады. Әскери кәсіби мамандыққа біліктілік алу (MOSQ) үшін жеке тұлға барлық қажетті оқуды аяқтауға және емтиханды сәтті тапсыруға тиіс.

Екінші дүниежүзілік соғыс (19421946)

Бастапқыда төрт таңбалы MOS коды көбінесе жаңа сарбаздың азаматтық мамандығын көрсетті. Бұл оларды қандай әскери қызметке жіберуге болатынын анықтауға көмектесетін. Өңделіп жатқан жаңа сарбаздардың саны көп болғандықтан, жартылай дағдылы немесе дағдылы азаматтық мамандығы барларды анықтау оларды дұрыс әскери жұмысқа тағайындауды жеңілдетті. Оқудан өткен сарбазды дұрыс бөлімге жіберу үшін әскери мамандықтар мен оқулардың қосымша тізімі де болды. Бір-біріне ұқсас мамандықтар топтастырылмағандықтан, қолдану нұсқаулығы болмаса MOS кодының мағынасын түсіну қиын болды.

1964 жылғы реформа

1964 жылы жүйе жаңартылды. Құрамындағы салдастар / кіші офицерлер, уоррант-офицерлер және офицерлер үшін мүлдем басқа кодтар болды. Салдастар мен кіші офицерлер бес таңбалы кодты пайдаланды. Алғашқы төрт код таңбасы мансаптық саланың екі таңбалы кодынан, мамандық бойынша әріптік кодтан және мамандықтағы білім деңгейін көрсететін сандық кодтан (1-ден 5-ке дейін) тұрды. Бесінші код таңбасы – арнайы дағды бойынша оқытылғандығын көрсететін SQI кодты әрпі ("O" әрпі – солдаттың SQI-ы жоқ екенін білдіреді). Тіл білу деңгейін көрсететін SQI үшін 5 таңбалы ережеден ерекшелік жасалды. Бұл жағдайда 7 таңба қолданылды, онда "L" әрпі тілдік біліктілікті көрсететін белгі болды, одан кейін нақты тілді көрсететін екі таңба келді. Уоррант-офицерлердің де бес таңбалы коды болды, бірақ ол өзгеше болды. Алғашқы үш сан – мансаптық сала, содан кейін мамандық бойынша әріптік код, соңында SQI кодты әрпі келді. Офицерлердің мансаптық саласы мен мамандығы үшін төрт таңбалы кодтары болды. Арнайы біліктілігі бар офицерлердің MOS кодына SQI кодты сан префиксі қосылды, әріптік суффикс емес. Арнайы біліктілігі жоқ офицерлерде префикс саны болған жоқ.

1983 жылғы реформа

1983 жылы осы жүйеде реформа жасалды. Кейбір өріс кодтары өзгертілді және MOS кодтары біркелкіленді. Уоррант-офицерлер мен офицерлер қатардағы әскери қызметшілер мен сержанттар сияқты бірдей мансаптық өріс кодтарын алды және бірдей SQI әріптік кодтарымен аяқталды. Уоррант-офицерлер бес таңбалы MOS алды, ол екі таңбалы өріс кодын, бір таңбалы тармақ код нөмірін (әдетте "0"), өріс мамандығы код әрпінен және SQI код әрпінен тұратын төрт таңбалы өріс мамандығы кодын қамтиды. Офицерлердің төрт таңбалы әріптік-цифрлық MOS коды болды. Ол екі саннан және мамандық код әрпінен тұратын үш таңбалы өріс мамандығы кодын және SQI әріптік кодымен аяқталды. "18" өріс коды қазіргі АҚШ Армиясының құрамына кіретін АҚШ Армиясының арнайы күштері үшін құрылды. Бұрын олар барлау қызметтері мен армия арасындағы аралық деңгей ретінде қарастырылған. 18A арнайы күштер офицерлеріне, ал 180A арнайы күштер уоррант-офицерлеріне арналған. 18X – әлі "Q" курсын өтпеген арнайы күштерге үміткерлерге арналған. "A" командасының басшылары лейтенанттар емес, капитан болуға тиіс болды және штаттық лауазымдарға ауыстырылды. Кейбір өріс мамандығы кодтарының әріптері резервте сақталды. "X" – мамандық таңдаған, бірақ AIT курсын бітірмеген жаңадан келгендер мен үміткерлер үшін. "Z" – E8 немесе E9 шені бар жоғары дәрежелі сержанттар үшін. "A" – офицерлер мен уоррант-офицерлердің жалпы лауазымдары үшін. Мамандықталған офицерлер мен уоррант-офицерлер үшін басқа да өріс кодтарының әріптері резервте сақталған.

Қазіргі нұсқасы

АҚШ армиясының әскери мамандық кодтарының тізімі Америка Құрама Штаттары Армиясы Адам ресурстарын басқару командалығының (HRC) PAMXXI веб-сайтында жарияланған.

Қызметкерлер

Офицерлердің кәсіби кодтары сәл өзгеше құрылымдалған. Жаңадан офицерлік шен алған офицерге алдымен "кәсіби бағыт" тағайындалады. Бұл, әскердегілердің мансапты басқару саласына ұқсас. Кәсіби бағыттардың нөмірлері 11-ден 92-ге дейін. Мысалы: далалық артиллерия үшін 13, бронетехника/бронеатты кавалерия үшін 19 және жарақ-жабдық қызметі үшін 92. Әрбір мамандық саласында әдетте бірнеше код болады. Бронетехника (19-бағыт) ішінде үш мамандық бар: 19А (бронетехника, жалпы), 19В (бронетехника) және 19С (кавалерия). Офицер қызмет еткен бесінші немесе алтыншы жылдан кейін, оған "функционалдық сала" берілуі мүмкін. Кәсіби бағыттан гөрі бұл офицердің жақсы меңгерген нақты дағдылар жиынтығы. Мысалы, коммуникация және публицистика саласында білім алған артиллерия офицері қоғамдық байланыстар функционалдық саласына (FA46) ие болуы мүмкін.

Қызметке алынған персоналдың біліктіліктері

Әскери-теңіз күштері өз "мамандықтарын" мамандықтың толық атына негізделген екі немесе үш әріпті кодпен көрсетеді. Олар ABE (авиациялық палубалық матрос – жабдық) мен YN (йомен) аралығында. Әрбір теңізші және басты сержант толық мерекелік және қызметтік форма киімдерінде өз дәрежесінің (шенінің) бөлігі ретінде мамандық белгісін тағайындайды.

Тапсырма алған лауазымды адамның атауы

Әскери-теңіз офицерінің "белгісі" (designator) әскери есептік мамандыққа (MOS) ұқсас, бірақ одан кем күрделі және санаттары аз. Мысалы, тұрақты қызметтегі жер үсті соғыс офицерінің белгісі 1110; резервтегі офицердің – 1115. Ядролық оқудан өткен резервтегі жер үсті соғыс офицерінің (яғни, авианосецтегі инженердің) белгісі 1165N. Әскери-теңіз офицерлерінде сонымен қатар үш таңбалы қосымша біліктілік белгілері (AQD) болуы мүмкін, олар белгілі бір соғыс саласында немесе басқа да мамандық бойынша біліктілік талаптарын орындағанын көрсетеді. Бұл жағынан ол басқа әскер түрлеріндегі әскери есептік мамандыққа (MOS) көбірек ұқсайды. 1310 әскери-теңіз авиаторы белгісі бар офицер DV3 (SH 60F авианосецтік зенитке қарсы іс-қимылға арналған тікұшақ пилоты) немесе DB4 (F 14 истребитель пилоты) AQD-сіне ие болуы мүмкін. 2100 белгісіне ие, медициналық қызмет офицері (дәрігер) 6CM (травматолог) немесе 6AE (ұшқыш хирург, сонымен қатар әскери-теңіз авиаторы) AQD-сіне ие болуы мүмкін. Кейбір AQD-лер кез келген белгісі бар офицерлерге тиесілі болуы мүмкін, мысалы, BT2 (еркін түсу парашютисі) немесе BS1 (кемедегі Tomahawk шабуыл офицері). Әскери-теңіз офицерлерінің белгілері мен AQD кодтарын NAVPERS 15839I, «Әскери-теңіз офицерлерінің әскери күштері мен персоналды жіктеу нұсқаулығынан» табуға болады. IP

Жағалау күзеттері

АҚШ Жағалау күзеті әскери мамандықтар жүйесін де қолданбайды, оның орнына олардың кәсіби мамандықтарын авиация, әкімшілік және ғылыми, палуба және қару-жарақ, инженерлік және корпус сияқты топтарға бөледі. Олардың шендік жүйесі АҚШ Теңіз күштеріне өте ұқсас (мысалы, BM, ботсвайнер).

Қызметке алынған персоналдың біліктіліктері

Жағалау күзеті өз "мамандықтарын" мамандықтың нақты атына негізделген екі немесе үш таңбалы кодпен көрсетеді. Олар AMT (ұшақ техникалық қызметкері) мен YN (yeoman) аралығында болады. Жағалау күзетшілері толық және қызметтік форма кигенде, өздерінің шенінің (дәрежесінің) бөлігі ретінде мамандық белгісін тағады.

Әуе күштері

Әуе күштері ұқсас жүйені пайдаланады, бірақ оны "Әуе күштерінің арнайы коды" (AFSC) деп атайды. Сайыпқырыған әскери қызметшілердің коды бес таңбалы, ал офицерлердің коды төрт таңбалы болады.